Kasia przez lata była dumna z firmy męża. Kiedy brał kredyt obrotowy na rozwój, nie dopytywała o szczegóły, ufała, że wie, co robi. Ale przyszły gorsze miesiące. Mąż próbował ratować sytuację i wrzucił resztę wolnej gotówki w ryzykowną inwestycję, która miała szybko „odbić” straty. Nie odbiła. W domu zapadła cisza, pojawiły się nerwowe wyjścia na balkon z telefonem i koperty chowane na dnie szuflady.
WIDEO…
Dziś Kasia budzi się w nocy i myśli tylko o jednym: jeśli do firmy wejdzie komornik, czy zablokuje też moje konto, z którego płacę za zakupy i przedszkole?
Czy długi firmy męża to automatycznie Twoje długi?
Gdy w grę wchodzą pieniądze i strach o rodzinę, wyobraźnia podsuwa najczarniejsze scenariusze. Dobra wiadomość jest taka, że polskie prawo oddziela małżeństwo od biznesu. Sam ślub, nawet bez intercyzy, nie sprawia, że z automatu odpowiadasz całym swoim majątkiem za każdą decyzję finansową partnera.
Liczą się dwie rzeczy: kto podpisał zobowiązanie i z jakiej puli pieniędzy wierzyciel może ściągnąć dług.
– Przede wszystkim należy odróżnić dwie kwestie: kto jest zobowiązany do zapłaty długu i z jakiego majątku wierzyciel może się zaspokoić. To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie, ponieważ sam fakt pozostawania w związku małżeńskim nie oznacza jeszcze, że żona odpowiada za wszystkie zobowiązania gospodarcze męża – wyjaśnia adwokat Łukasz Oleś, wspólnik zarządzający w kancelarii BTLA Legal Oleś, Drzewiecki.
W praktyce działa to tak: jeśli mąż prowadzi jednoosobową działalność i wziął kredyt bez Twojej zgody, wierzyciel nie może położyć ręki na całym Waszym wspólnym dorobku. Komornik może wtedy zająć majątek osobisty męża, jego zarobki oraz to, co należy do jego firmy.
Sytuacja wygląda inaczej, gdy na umowie widnieje Twoja pisemna zgoda. Wtedy wierzyciel zyskuje dostęp do Waszego majątku wspólnego. Nadal jednak nie oznacza to, że odpowiadasz swoim majątkiem osobistym, na przykład mieszkaniem, które dostałaś w spadku jeszcze przed ślubem.
Twoja pensja i konto w banku – gdzie kryje się pułapka?
Najbardziej przeraża wizja karty odrzuconej przy kasie w sklepie. W tej kwestii przepisy stoją po Twojej stronie, ale musisz pilnować jednego szczegółu: tego, gdzie trafia Twoja wypłata.
Dopóki pensja jest jeszcze u Twojego pracodawcy, należy wyłącznie do Twojego majątku osobistego. Komornik, który ściga długi samego męża, nie ma prawa wysłać pisma do Twoich kadr i zająć wynagrodzenia przed wypłatą.
Sprawa komplikuje się w chwili, gdy pieniądze wpłyną na konto. Przy ustawowej wspólności majątkowej wypłacona pensja staje się częścią majątku wspólnego. Na szczęście komornik nie może zająć Twojego indywidualnego rachunku bankowego na podstawie wyroku wydanego tylko przeciwko mężowi. Pułapką jest natomiast wspólne konto osobiste.
– Inaczej jest z rachunkiem wspólnym małżonków, który może zostać zajęty również w toku egzekucji prowadzonej przeciwko jednemu z nich. Żona ma jednak możliwość dochodzenia zwolnienia określonych środków od egzekucji, jeżeli wykaże przesłanki przewidziane w ustawie – tłumaczy mec. Łukasz Oleś.
Trzy sytuacje, w których tracisz ochronę
Zanim odetchniesz z ulgą, zrób szybki przegląd dokumentów z ostatnich lat. Prawo przestaje chronić Twój majątek w trzech przypadkach:
Złożyłaś podpis pod umową: Jeśli byłaś współkredytobiorcą, poręczyłaś mężowi pożyczkę albo zgodziłaś się na wpisanie hipoteki na swojej nieruchomości – odpowiadasz za dług na równi z nim.
Zaległości w ZUS i urzędzie skarbowym: Długi wobec państwa rządzą się swoimi prawami. Jeśli mąż nie płacił podatków lub składek, skarbówka i ZUS mogą sięgnąć po Wasz majątek wspólny nawet wtedy, gdy o niczym nie wiedziałaś i na nic nie wyrażałaś zgody.
Ryzykowne inwestycje ze wspólnej puli: Jeśli mąż bez pytania przelał Wasze wspólne oszczędności na giełdę, kryptowaluty czy niepewny biznes i je stracił, pieniędzy po prostu nie ma. Tu komornik nie musi nawet wkraczać, żebyście oboje odczuli stratę.
„Szybko, podpiszmy intercyzę!” – dlaczego to nie zawsze zadziała?
Gdy firma zaczyna tonąć, wiele par biegnie do notariusza po rozdzielność majątkową. Wydaje się, że jeden podpis natychmiast odetnie żonę od problemów męża. Niestety, intercyza nie działa wstecz.
– Intercyza nie jest sposobem na pozbycie się istniejącego zadłużenia. Jeżeli małżonkowie ustanawiają rozdzielność majątkową już po zaciągnięciu kredytu, samo podpisanie aktu notarialnego nie pozbawia banku uprawnień, które przysługiwały mu wcześniej – ostrzega adwokat Łukasz Oleś.
Żeby intercyza chroniła Cię przed konkretnym bankiem czy kontrahentem, musi zostać podpisana – a wierzyciel musi o niej wiedzieć – zanim powstanie dług. Jeśli mąż zaciągnął kredyt dwa lata temu, a rozdzielność zrobicie dzisiaj, przepisy nadal pozwalają komornikowi zająć te rzeczy czy pieniądze, które byłyby wspólne, gdybyście u notariusza nie byli.
Czy to znaczy, że intercyza nie ma sensu? Wręcz przeciwnie. Jeśli mąż próbuje ratować biznes kolejnymi pożyczkami, planuje restrukturyzację albo otwiera nową działalność, rozdzielność majątkowa (o której poinformujecie nowych kontrahentów) odetnie Cię grubą kreską od przyszłych długów.
Co zrobić, gdy czujesz, że robi się gorąco?
W finansach najgorsze jest udawanie, że problemu nie ma. Jeśli widzisz, że partner traci kontrolę nad firmą lub inwestycjami, zrób cztery rzeczy:
Załóż własne konto: Jeśli Twoja pensja wpływa na wspólny rachunek, jak najszybciej przenieś ją na konto, którego jesteś jedyną właścicielką.
Sprawdź, co podpisywałaś: Przejrzyj domowe segregatory. Upewnij się, czy przy okazji kolejnych kredytów męża nie podpisywałaś poręczeń, weksli albo zgód małżonka.
Porozmawiaj o rozdzielności na chłodno: Wiele par boi się słowa „intercyza”, bo kojarzy je z brakiem zaufania. W biznesie to zwykły bezpiecznik – chroni dach nad głową Waszych dzieci, gdyby firma męża wpadła w kłopoty.
Nie bierz kredytu na siebie, żeby spłacić długi męża: Chęć ratowania partnera bywa ogromna, ale to najgorszy możliwy krok. Jeśli weźmiesz pożyczkę na własne nazwisko, żeby załatać dziurę w jego firmie, staniesz się jedynym dłużnikiem – i stracisz całą ochronę, jaką dawało Ci prawo.
Pieniądze w małżeństwie to nie tylko wspólne plany, ale też twarde zasady. Im szybciej zamienisz domysły na konkretną wiedzę, tym większa szansa, że kryzys w firmie męża nie pociągnie na dno całej Waszej rodziny.
Czytaj także:
- Mąż chowa listy od komornika? Długi bliskich to nie Twój problem - dopóki nie popełnisz tego błędu
- Przez lata dbały o dom, po rozwodzie zostają z niczym. Prawniczka o alimentach na żonę
- Jak kochać bez utraty siebie (i swoich oszczędności) Prawnik o tym jak zabezpieczyć swój majątek w związku