To jeden z najbardziej szkodliwych i powszechnych mitów, wykorzystywany bardzo często jako broń psychologiczna w domowych sporach. Kobiety, które zrezygnowały z kariery zawodowej na rzecz rodziny, czują się bezsilne i uzależnione od woli partnera. Ekspertka prawa rodzinnego rozwiewa te obawy i wyjaśnia krok po kroku, na co naprawdę zwraca uwagę sąd oraz jakie mechanizmy prawne pozwalają zabezpieczyć finanse jeszcze zanim zapadnie wyrok.

WIDEO…

player placeholder

Czy brak pracy ogranicza prawa rodzicielskie?

Sytuacja, w której kobieta wchodzi w proces rozwodowy bez własnego etatu i stałych dochodów, brzmi jak wstęp do życiowej katastrofy. Jednak z punktu widzenia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego status materialny nie stanowi głównego kryterium przy ocenie prawa do opieki nad dziećmi.

Zarobki męża, nawet bardzo wysokie, nie sprawiają automatycznie, że w oczach prawa jest on lepszym lub bardziej predysponowanym rodzicem.

Zobacz także:

– Sam brak zatrudnienia czy własnych dochodów nie stanowi podstawy do ograniczenia władzy rodzicielskiej ani powierzenia pieczy nad dziećmi drugiemu rodzicowi. W sprawach dotyczących dzieci sąd kieruje się przede wszystkim ich dobrem, a nie wysokością zarobków matki czy ojca – wyjaśnia adwokat Zuzanna Lewandowska-Toczyłowska.

Prawniczka podkreśla, że dla sądu kluczowa jest ciągłość wychowawcza, budowanie poczucia bezpieczeństwa oraz realne więzi emocjonalne wypracowane przez lata codziennego życia:

– Ocenia się między innymi dotychczasowe zaangażowanie każdego z rodziców w wychowanie dzieci, łączące ich więzi emocjonalne, kompetencje wychowawcze, zdolność do zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa i stabilności oraz zaspokajania ich codziennych potrzeb. Warto podkreślić, że prowadzenie domu i wychowywanie dzieci stanowi prawnie uznawaną formę osobistych starań o rodzinę, co wprost wynika z przepisów prawa. Jeśli ojciec zarabia więcej, nie oznacza to, że posiada lepsze predyspozycje rodzicielskie. Może natomiast zostać zobowiązany do ponoszenia większej części kosztów ich utrzymania, podczas gdy matka realizuje swój obowiązek poprzez codzienną opiekę.

Pani Marta przez 12 lat opiekowała się dwójką dzieci i prowadziła dom, podczas gdy jej mąż rozwijał firmę. Przy pierwszych zapowiedziach rozwodu mąż zaczął grozić, że dzięki wysokie przychodom z łatwością odbierze jej dzieci przed sądem, a ją zostawi bez grosza. Sąd podczas rozprawy odrzucił ten argument: przyznał opiekę matce ze względu na silną więź emocjonalną i dotychczasowy podział ról, a męża zobowiązał do opłacania alimentów pokrywających koszty utrzymania dzieci i domu.

Jak przeżyć proces rozwodowy? Środki na życie jeszcze przed wyrokiem

Sprawy rozwodowe potrafią ciągnąć się miesiącami, a w skomplikowanych przypadkach nawet latami. Dla osoby nieposiadającej własnych dochodów perspektywa oczekiwania na końcowy wyrok bywa przerażająca. Polskie prawo przewiduje jednak konkretne narzędzia ochrony finansowej, z których można skorzystać od razu.

Artykuł Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jasno wskazuje, że oboje małżonkowie są zobowiązani do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. W praktyce oznacza to kilka dróg postępowania:

Wniosek o zabezpieczenie na czas trwania procesu:

Zarówno w pozwie rozwodowym, jak i w trakcie trwania sprawy, można złożyć wniosek o natychmiastowe zabezpieczenie środków. Sąd wydaje postanowienie (często w trybie przyspieszonym), nakazując drugiemu małżonkowi przelewanie określonej kwoty co miesiąc, aż do zakończenia postępowania.

Szeroki zakres wsparcia (w tym pełnoletnie dzieci):

Co istotne, w samym wyroku rozwodowym sąd nie orzeka o alimentach na dorosłe dzieci. Jednak w ramach instrumentu, jakim jest zabezpieczenie potrzeb rodziny, koszty ich utrzymania mogą zostać uwzględnione, o ile nadal się uczą i nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

Działanie jeszcze PRZED złożeniem pozwu o rozwód:

Ochrona finansowa nie wymaga formalnego otwarcia sprawy rozwodowej. Jeśli partner przestaje dawać pieniądze na dom, można złożyć do sądu rejonowego powództwo o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny wraz z wnioskiem o zabezpieczenie tego roszczenia.

– Przede wszystkim rodzic pozostający bez własnych dochodów nie musi czekać na zakończenie sprawy rozwodowej, aby uzyskać środki na utrzymanie siebie i dzieci. W trakcie postępowania może wystąpić z odpowiednim wnioskiem o zabezpieczenie. Zabezpieczenie potrzeb rodziny ma przy tym szerszy zakres niż samo zabezpieczenie alimentów na małoletnie dzieci, ponieważ może obejmować zarówno usprawiedliwione potrzeby małżonka, jak i koszty utrzymania małoletnich oraz pełnoletnich, niesamodzielnych finansowo dzieci – wyjaśnia adw. Zuzanna Lewandowska-Toczyłowska.

Osobista praca włożona w wychowanie dzieci i prowadzenie domu ma w świetle prawa realną i mierzalną wartość. Brak własnej pensji w momencie kryzysu małżeńskiego nie oznacza utraty praw do dzieci ani pozostania bez środków do życia. Zrozumienie przysługujących praw to pierwszy krok do zyskania stabilności i poczucia bezpieczeństwa.


O ekspertce:

Adw. Zuzanna Lewandowska-Toczyłowska specjalizuje się w prawie rodzinnym, w szczególności w sprawach rozwodowych, alimentacyjnych oraz dotyczących władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi. Prowadzi indywidualną kancelarię adwokacką w Warszawie.


Czytaj także: