Zacznijmy od tego, że „Zaproszenie” to po prostu bardzo dobre kino. Olivia Wilde, która tym razem nie tylko gra jedną z czterech głównych ról, ale też reżyseruje, prowadzi cały ten kwartet przez niemal dwie godziny osadzone właściwie w jednym mieszkaniu – i ani przez chwilę nie ma się wrażenia, że czegoś tu brakuje. Penélope Cruz (wspaniała w tej roli, choć pozostała trójka: Edward Norton, Seth Rogen i sama Wilde cudownie jej dorównuje) gra z taką swobodą, że trudno oderwać od niej wzrok, nawet gdy nic w danej scenie się nie dzieje. To rzadkość – dostajemy kameralny film, który nie chowa się za montażem ani muzyką, tylko stawia wszystko na aktorstwo i dialog. I wygrywa. Ale zanim zdążyłam to wszystko docenić jako widzka, zdążyłam też poczuć, że oglądam coś więcej niż film.
WIDEO…
Pierwsze dwadzieścia minut oglądaliśmy go z mężem tak, jak ogląda się każdy film w kinie w piątkowy wieczór – z colą, z popcornem, z cichymi komentarzami szeptanymi sobie do ucha. On śmiał się z każdej niezręcznej ciszy zapadającej między bohaterami, ja z jednej konkretnej riposty Penélope Cruz, którą zresztą zacytowałam potem jeszcze trzy razy tego wieczoru. Byliśmy dokładnie tam, gdzie powinna być para po dziesięciu latach bycia razem – rozbawieni, rozluźnieni, pewni, że to będzie kolejny miły seans, o którym zapomnimy do wtorku. Tak się jednak nie stało.
Kiedy zapaliły się światła, oboje siedzieliśmy jeszcze chwilę bez ruchu – tak, jak siedzi się, gdy film się skończył, ale rozmowa jeszcze się nie zaczęła. I to był chyba najciekawszy moment całego wieczoru: to wspólne milczenie na końcu, kiedy oboje poczuliśmy dokładnie to samo – lekki niepokój, którego żadne z nas nie potrafiło jeszcze nazwać. Może właśnie to nas najbardziej połączyło, to wspólne poczucie, że coś w nas zostało poruszone – zanim jeszcze zdążyliśmy o tym porozmawiać.
To, czego się boi on. To, czego się boję ja
Bo gdy już zaczęliśmy rozmawiać, szybko się okazało, że ten sam niepokój miał dla nas dwa zupełnie różne źródła. Ten film ma w sobie kilka takich małych szpilek, które wbija w oboje partnerów – tyle że w zupełnie inne miejsca.
Jego uwierało pytanie, czy jeszcze potrafi mnie zaskoczyć. Nie chodzi o wielkie gesty – chodzi o to, czy jest w stanie powiedzieć lub zrobić coś, czego się po nim nie spodziewam. Mnie uwierało coś innego: czy jeszcze pamięta, czego naprawdę potrzebuję, czy tylko funkcjonuje na autopilocie znajomości sprzed lat, które już dawno się zdezaktualizowały.
Jego zaniepokoiła myśl, że moglibyśmy przestać mieć sobie cokolwiek do powiedzenia. Mnie zaniepokoiła myśl, że przestanę być kimś, kogo się słucha, nawet jeśli wciąż będziemy rozmawiać.
Jemu z tyłu głowy zostało pytanie: czy ja wciąż patrzę na niego z ciekawością, czy już tylko z przyzwyczajenia. Mnie – pytanie, czy pamiętam własną erotyczną fantazję i czy w ogóle odważyłabym się powiedzieć mu o niej na głos.
To zabawne, jak dwie osoby mogą oglądać dokładnie tę samą scenę i wyjść z niej z dwoma zupełnie różnymi lękami. On boi się, że zabraknie nam tematów do rozmów. Ja boję się, że przestanę być kimś, kogo się słucha, nawet jeśli rozmawiamy.
A może to właśnie bezpieczeństwo jest tym, czego teraz chcemy?
Tu jednak zatrzymam się i napiszę coś, co ten film zdaje się celowo zostawiać bez odpowiedzi: a co, jeśli ta „nuda”, o której tyle mówimy, nie jest wcale porażką związku, tylko dokładnie tym, czego oboje w tym momencie życia potrzebujemy?
Bo bezpieczeństwo i przewidywalność nie muszą być z automatu czymś złym. Czasem to właśnie one dają przestrzeń, w której można odpocząć od ciągłego udowadniania sobie nawzajem, że wciąż jesteśmy interesujący. „Zaproszenie” nie daje jasnej odpowiedzi na to, czy ten spokój jest czymś, co trzeba ratować ciekawością za wszelką cenę, czy raczej czymś, co należy sobie po prostu pozwolić przeżyć bez poczucia winy. I chyba właśnie dlatego ten film został z nami na dłużej niż jeden wieczór – bo nie powiedział nam, co mamy myśleć, tylko zostawił nas z pytaniami, na które sami musimy sobie odpowiedzieć.
Nie pokłóciliśmy się, ale rozmawialiśmy dłużej niż zwykle
Nie było dramatu. Nikt nie trzasnął drzwiami samochodu, nikt nie powiedział niczego, czego by żałował. Jednak w drodze z kina do domu rozmawialiśmy zdecydowanie dłużej niż zwykle po filmie – i zdecydowanie mniej o samym filmie, a więcej o nas.
Zapytałam go wprost: czy nadal wie, czego potrzebuję. On zapytał mnie, czy wciąż uważam go za kogoś ciekawego, czy już tylko za kogoś bezpiecznego. Nie odpowiedzieliśmy od razu. To też była odpowiedź.
Co więcej, żadne z nas nie powiedziało: „musimy coś zmienić”. Wiedzieliśmy, że ta rozmowa nie skończyła się razem z napisami końcowymi.
Co nam ten film pokazał – i pytanie, które zostawiam Wam
„Zaproszenie” nie próbuje nikogo do niczego przekonać. Nie mówi, że trzeba coś zmienić ani że wszystko jest w porządku. Po prostu stawia pytanie i milknie, zostawiając widza samego z koniecznością szukania odpowiedzi – i chyba na tym polega jego siła. Bo gdyby dawał gotowe wnioski, zapomnielibyśmy o nim już następnego dnia. A tak – ten niepokój odzywa się jeszcze długo po seansie, zupełnie niespodziewanie: gdy mąż podaje mi kubek, zanim zdążę o niego poprosić, albo gdy w środku zwykłej rozmowy o zakupach łapię się na myśli, że dawno się sobie tak uważnie nie przyglądaliśmy.
Wyszliśmy z tego seansu z tym samym niepokojem, ale ubranym w różne słowa i różne lęki: on boi się ciszy, która nic już nie znaczy. Ja boję się przestać być kimś, kogo warto słuchać. A może oboje po prostu potrzebujemy trochę tej nudy, żeby złapać oddech – i to też jest w porządku.
Gdybyście dziś wieczorem wybrali się z partnerem do kina na ten film – wiecie już, które z tych pytań uwierałoby was bardziej?
Czytaj także:
