Dieta na chore stawy – co jeść, a czego unikać?

Co powinna jeść osoba, która ma chore stawy? Które produkty mogą zaostrzać chorobę i dlaczego?

stawy

fot. Fotolia

Czy dieta na chore stawy powinna być wegańska?

Jak każda dieta, również ta w przypadku zapalenia stawów musi być w pełni zbilansowana w celu dostarczenia wszystkich składników odżywczych, witamin i minerałów. Jednak sposób żywienia przy problemach ze stawami odbiega daleko od zaleceń standardowej piramidy zdrowego żywienia.

W diecie na chore stawy zaleca się spożywanie małych posiłków nawet do 6 razy dziennie. Dietę należy uzupełniać dużą ilością płynów – 6-8 szklanek wody lub herbat ziołowych i owocowych.

W chorobach stawów bardzo często dobry efekt terapeutyczny ma dieta wegańska polegająca na jedzeniu tylko i wyłącznie produktów pochodzenia roślinnego. Chodzi tu przede wszystkim o proces alkalizacji organizmu, a większość produktów pochodzenia zwierzęcego ma działanie silnie zakwaszające.

Zwracaj uwagę na indeks glikemiczny

Bardzo ważnym elementem diety jest wybór pokarmów z niskim indeksem glikemicznym, gdyż zaburzenia gospodarki węglowodanowej maja negatywny wpływ na procesy zapalne. Produkty z niskim indeksem to pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa oraz nabiał. Ze względu na mniejszą zawartość tłuszczu oraz wyższą zawartość składników mineralnych bardziej korzystne dla zdrowia może okazać się stosowanie mleka koziego zamiast krowiego.

W jednym posiłku zaleca się łączenie węglowodanów i białek, ponieważ spowalnia to wchłanianie glukozy, a więc sprzyja wyrównanej glikemii.

Unikaj inhibitorów wapnia

Najważniejszą zasadą diety jest unikanie inhibitorów wapnia: nadmiernej ilości mięsa i jego przetworów, używek (alkohol, kawa, tytoń), rafinowanego, białego cukru (w tym słodyczy) oraz soli.

Należy zrezygnować również z produktów o dużej zawartości kwasu szczawiowego takich jak np. rabarbar, szpinak, botwina, kakao, czekolada, żurawina.

W niektórych przypadkach objawy bólowe mogą występować po takich warzywach jak pomidor, bakłażan, papryka, ziemniaki ze względu na udział solaniny będącej inhibitorem wapnia.

Tłuszcze w diecie

W diecie przy chorych stawach bardzo dużą rolę odgrywa rodzaj spożywanego tłuszczu. Tłuszcze zwierzęce są głównym źródłem kwasu arachidonowego, który w procesach metabolicznych zapoczątkowuje wytwarzanie wywołujących ból prostaglandyn oraz leukotrienów. Wytwarzanie tych związków można zatrzymać poprzez spożycie kwasów omega-3. Obserwuje się poprawę stanu zdrowia pod wpływem spożycia ryb morskich oraz oleju rzepakowego i lnianego.

Ważne w diecie są również kwasy GLA, a szczególnie ich regularne spożycie w postaci oleju z wiesiołka i ogórecznika lekarskiego, co daje bardzo dobry efekt przeciwzapalny.

Zalecane są migdały i sezam (wapń) oraz orzechy włoskie ze względu na dużą zawartość kwasów omega-3. Ograniczać należy natomiast tłuszcze bogate w kwasy omega-6: olej słonecznikowy, oliwę z oliwek, oliwę z pestek winogron czy dyni oraz pozostałe orzechy. Szczególnie wysoki poziom kwasów omega-6 mają orzechy brazylijskie.

Zobacz też: Co się kryje pod nazwą reumatoidalne zapalenie stawów?

Na to uważaj!

W diecie osób z chorymi stawami na szczególną uwagę zasługują takie związki jak:

  • Bioflawonoid kwercetyna zawarte w czosnku i cebuli zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn i leukotrienów.
  • Beta karoten pomaga w zapobieganiu niszczenia tkanek w chorobach stawów (zwłaszcza w reumatoidalnym zapaleniu stawów).
  • Kurkumina zawarta w kurkumie skutecznie blokuje produkcję mediatorów zapalenia, przyśpiesza detoksykację wątroby, neutralizuje tlenek azotu (inny ważny mediator zapalenia) oraz pobudza układ immunologiczny. Zaleca się jedną czubatą łyżeczkę kurkumy dziennie. Do korzystnych ziół zaliczyć można również czarny pieprz, cynamon, kminek, koper, oregano, natkę pietruszki, rozmaryn, estragon i tymianek. Ostre przyprawy mogą zaostrzać objawy bólowe.
  • Kwercetyna zawarta w jabłkach, czerwonej cebuli, owocach jagodowych, czerwonym winie, zielonej herbacie, owocach cytrusowych, dyni i brokułach to silny bioflawonoid, który również wykazuje pozytywne działanie w chorobach stawów. Wzmacnia bowiem włókna kolagenowe (podstawowy budulec różnych elementów stawów), hamuje działanie prostaglandyn i zmniejsza wydzielanie histaminy odpowiedzialnej za główne objawy zapalenia.
  • Bromelina obecna w ananasach hamuje produkcję mediatorów zapalenia, rozkłada fibrynę, przeciwdziałając obrzękowi objętych zapaleniem tkanek oraz poprawia ich ukrwienie.
  •  Cynk obecny w: nasionach, orzechach, ostrygach, owocach morza, ziarnach sezamu, pestkach słonecznika.
  • Selen obecny w: owocach morza, algach morskich, sezamie.
  • Witamina C – w leczeniu zapaleń stawów poleca się jej wysokie dawki dlatego dieta powinna obfitować w warzywa i owoce.
  • Witamina B6 zmniejsza odczyn zapalny w stawach. Znajdziemy ją w warzywach kapustnych, strączkowych, bananach i orzechach ziemnych.
  • Imbir – ma właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Zaleca się plasterek kłącza o grubości 1 cm każdego dnia.

Dodatkowo należy unikać spożywania nasion i kiełek lucerny, ponieważ zawierają aminokwas kanawaninę, który może wzmagać reakcje zapalne. Inne kiełki natomiast działają bardzo korzystnie. Zwraca się również uwagę na ograniczenie do minimum kofeiny, cukru, pokarmów smażonych, tłuszczy nasyconych, czerwonego mięsa i przetworów mlecznych.

Co poza dietą?

W przypadku chorób stawów sama dieta nie jest rozwiązaniem. Warto dbać o dobry stan jelit, ponieważ gdy są osłabione, częściowo niestrawiony pokarm może przenikać do krwioobiegu i wywoływać objawy autoimmunologiczne i stan zapalny.

Główną przyczyną osłabienie jelit natomiast jest niedobór błonnika w diecie. Znajduje się on przede wszystkim w pełnoziarnistych produktach zbożowych, warzywach i owocach. Produkty pochodzenia zwierzęcego nie posiadają błonnika pokarmowego.

Zobacz też: Stawy do naprawy – jak rozpoznać zwyrodnienie?

Autor: mgr Hanna Stolińska, Instytut Żywności i Żywienia (artykuł powstał w ramach projektu edukacyjnego „Zachowaj Równowagę”)

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (12)
/10 miesięcy temu
Dobrze, że o tym piszecie, bo dieta jest najważniejsza przy problemach ze stawami. Niestety z pożywieniem nie dostarczamy organizmowi wszystkich potrzebnych składników i należy wspomagać się naturalnymi preparatami. Mnie bardzo pomogła suplementacja wysoką dawką omegi 3 oraz zażywanie roślinnego preparatu Reumpapai.
/2 lata temu
Dobry preparat używał moj tata na stawy - maximumnutrition.pl/pl/regeneracja-i-ochrona-zdrowia/595-Universal-Jointment-OS.html wiem ze mu pomógł a generalnie uwazam ze stawy sa wazne i tzreba o nie dbać,
/2 lata temu
Dieta, dietą, ale warto wspomóc się profesjonalnymi suplementami, ja co 3 miesiące przeprowadzam taką kurację i stawy chodzą jak u młodzika, jeśli nie wiecie co wybrać to polecam ranking na - dantos.pl/tabletki-na-stawy
POKAŻ KOMENTARZE (9)