warzywo które rujnuje stawy fot. Adobe Stock, luismolinero

Czy istnieje warzywo, które rujnuje stawy? Jak powinna wyglądać dieta w chorobach stawów?

Co powinna jeść osoba, która ma chore stawy? Które produkty mogą zaostrzać chorobę i dlaczego? Nawet tak zdrowe produkty jak owoce i warzywa mogą rujnować stawy i powodować zaostrzenie choroby. Poznaj zasady diety, które trzeba stosować przy chorych stawach.
/ 08.11.2021 09:51
warzywo które rujnuje stawy fot. Adobe Stock, luismolinero

Dieta na chore stawy jest bardzo specyficzna i indywidualna. Musisz znaleźć produkty, które pogarszają twój stan zdrowia i wzmagają ból. Może okazać się nawet, że niektóre warzywa rujnują twoje stawy.

Spis treści:

  1. Zasady diety na chore stawy
  2. Warzywa, które rujnują stawy
  3. Produkty polecane w diecie na chore stawy

Zasady diety na chore stawy

Jak każda dieta, również ta w przypadku zapalenia stawów musi być w pełni zbilansowana w celu dostarczenia wszystkich składników odżywczych, witamin i minerałów. Sposób żywienia przy problemach ze stawami odbiega daleko od zaleceń standardowej piramidy zdrowego żywienia.

W diecie na chore stawy zaleca się spożywanie małych posiłków nawet do 6 razy dziennie. Dietę należy uzupełniać dużą ilością płynów – 6-8 szklanek wody lub herbat ziołowych i owocowych. 

Dieta w chorobach stawów zależy też od rodzaju choroby objawiającej się bólem stawów. Sposób żywienia jest zupełnie inny, jeśli rozpoznane są:

Dieta roślinna na ból stawów

W chorobach stawów bardzo często dobry efekt terapeutyczny ma dieta wegetariańska, pescawegetariańska lub chociaż fleksitariańska,  polegające na ograniczaniu mięsa w jadłospisie. Dieta działa, ponieważ mięso ma prozapalne działanie.

Zmniejszenie udziału mięsa w jadłospisie to jedna z podstawowych zasad diety przeciwzapalnej.

Zwracaj uwagę na indeks glikemiczny

Bardzo ważnym elementem diety jest wybór pokarmów z niskim indeksem glikemicznym, a najlepiej niskim ładunkiem glikemicznym, gdyż zaburzenia gospodarki węglowodanowej mają negatywny wpływ na procesy zapalne.
 
Produkty z niskim indeksem to pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa oraz nabiał. Ze względu na mniejszą zawartość tłuszczu oraz wyższą zawartość składników mineralnych, korzystniejsze dla zdrowia może okazać się stosowanie mleka koziego zamiast krowiego.
 
W jednym posiłku zaleca się łączenie węglowodanów i białek, ponieważ spowalnia to wchłanianie glukozy, a więc sprzyja wyrównanej glikemii.

Unikaj inhibitorów wapnia

Najważniejszą zasadą diety jest unikanie inhibitorów wapnia:
  • nadmiernej ilości mięsa i jego przetworów,
  • używek (alkohol, kawa, tytoń),
  • rafinowanego, białego cukru (w tym słodyczy),
  • soli.

Tłuszcze w diecie na ból stawów

W diecie przy chorych stawach bardzo dużą rolę odgrywa rodzaj spożywanego tłuszczu. Tłuszcze zwierzęce są głównym źródłem kwasu arachidonowego, który w procesach metabolicznych zapoczątkowuje wytwarzanie wywołujących ból prostaglandyn oraz leukotrienów.
 
Wytwarzanie tych związków można zatrzymać poprzez spożycie kwasów omega-3. Obserwuje się poprawę stanu zdrowia pod wpływem spożycia ryb morskich oraz oleju rzepakowego i lnianego.
 
Ważne w diecie są również kwasy GLA, a szczególnie ich regularne spożycie w postaci oleju z wiesiołka i ogórecznika lekarskiego, co daje bardzo dobry efekt przeciwzapalny.
Zalecane są migdały i sezam (wapń) oraz orzechy włoskie ze względu na dużą zawartość kwasów omega-3.
Ograniczać należy natomiast tłuszcze bogate w kwasy omega-6: olej słonecznikowy, oliwę z pestek winogron czy dyni oraz pozostałe orzechy. Szczególnie wysoki poziom kwasów omega-6 mają orzechy brazylijskie. Należy spożywać je z umiarem.

Zadbaj o stan jelit

W przypadku chorób stawów sama dieta nie jest rozwiązaniem. Warto dbać o dobry stan jelit, ponieważ gdy są osłabione, częściowo niestrawiony pokarm może przenikać do krwioobiegu i wywoływać objawy autoimmunologiczne i stan zapalny.

Główną przyczyną osłabienia jelit natomiast jest niedobór błonnika w diecie. Znajduje się on przede wszystkim w pełnoziarnistych produktach zbożowych, warzywach i owocach. Produkty pochodzenia zwierzęcego, nie posiadają błonnika pokarmowego.

Warzywa, które rujnują stawy

Niektóre warzywa nie są polecane w diecie na chore stawy. Ile w tym prawdy? Sprawdziliśmy, czy faktycznie przy chorobach stawów trzeba unikać niektórych warzyw.

Warzywa z kwasem szczawiowym a stawy

Niektóre choroby stawów polegają na krystalizacji szczawianów w stawach. W tym wypadku powinno się unikać kwasu szczawiowego w diecie. Należy zrezygnować z produktów o dużej zawartości kwasu szczawiowego takich jak:

  • rabarbar,
  • szpinak,
  • botwina,
  • kakao,
  • czekolada,
  • żurawina.

Pamiętaj, że nie każdy ból stawów i nie każda choroba stawów wymaga rezygnacji z tych produktów! Dotyczy to tylko rzadkiej artropatii szczawianowej.

Solaniny i warzywa psiankowate a stawy

W niektórych przypadkach objawy bólowe mogą występować po takich warzywach jak: pomidor, bakłażan, papryka, ziemniaki. W przypadku ziemniaków objawy występują ze względu na udział solaniny będącej inhibitorem wapnia. Zagrożeniem są jednak tylko surowe, zielone lub niedogotowane ziemniaki bogate w solaliny.

Pomidor, bakłażan, papryka i ziemniaki należą do grupy warzyw psiankowatych. Według niektórych źródeł są one prozapalne. Nie jest to jednak udowodnione naukowo w wystarczający sposób. Szkodliwość tych warzyw na stan stawów udowodniono tylko w niektórych badaniach na zwierzętach.

Nie ma więc dowodów na to, że pomidory, papryka czy ziemniaki rujnują stawy ludzi. Mimo wszystko możliwa jest indywidualna wrażliwość na dane substancje. Jeśli podejrzewasz te warzywa o niekorzystny wpływ na zdrowe stawów, przeprowadź próbę eliminacyjną i sprawdź, czy poczujesz się lepiej.

produkty które rujnują stawy

fot. Kiełki lucerny/ Adobe Stock, barmalini

Kiełki, które rujnują stawy

Dodatkowo należy unikać spożywania nasion i kiełek lucerny, ponieważ zawierają aminokwas kanawaninę, który może wzmagać reakcje zapalne. Inne kiełki natomiast działają bardzo korzystnie.

Produkty polecane w diecie na chore stawy

W diecie osób z chorymi stawami na szczególną uwagę zasługują niektóre związki chemiczne.

Kwercetyna na stawy

Kwercetyna zawarta w jabłkach, czerwonej cebuli, owocach jagodowych, czerwonym winie, zielonej herbacie, owocach cytrusowych, dyni i brokułach, to silny bioflawonoid, który również wykazuje pozytywne działanie w chorobach stawów.

Wzmacnia bowiem włókna kolagenowe (podstawowy budulec różnych elementów stawów), hamuje działanie prostaglandyn i zmniejsza wydzielanie histaminy odpowiedzialnej za główne objawy zapalenia.

Beta-karoten na stawy

Beta karoten pomaga w zapobieganiu niszczenia tkanek w chorobach stawów (zwłaszcza w reumatoidalnym zapaleniu stawów).

Kurkuma dla zdrowych stawów

Kurkumina zawarta w kurkumie skutecznie blokuje produkcję mediatorów zapalenia, przyśpiesza detoksykację wątroby, neutralizuje tlenek azotu (inny ważny mediator zapalenia) oraz pobudza układ immunologiczny.

Zaleca się jedną czubatą łyżeczkę kurkumy dziennie. Do korzystnych ziół zaliczyć można również czarny pieprz, cynamon, kminek, koper, oregano, natkę pietruszki, rozmaryn, estragon i tymianek. Ostre przyprawy mogą zaostrzać objawy bólowe.

Bromelina z ananasów na stawy

Bromelina obecna w ananasach hamuje produkcję mediatorów zapalenia, rozkłada fibrynę, przeciwdziałając obrzękowi objętych zapaleniem tkanek oraz poprawia ich ukrwienie.

Cynk, selen i witaminy na stawy

  • Cynk obecny w: nasionach, orzechach, ostrygach, owocach morza, ziarnach sezamu, pestkach słonecznika. Źródła cynku to przede wszystkim produkty odzwierzęce.
  • Selen obecny w: owocach morza, algach morskich, sezamie.
  • Witamina C – w leczeniu zapaleń stawów poleca się jej wysokie dawki dlatego dieta powinna obfitować w warzywa i owoce.
  • Witamina B6 zmniejsza odczyn zapalny w stawach. Znajdziemy ją w warzywach kapustnych, strączkowych, bananach i orzechach ziemnych.

Imbir na stawy

Imbir na odchudzanie, imbir na przeziębienie, a teraz imbir na stawy? Okazuje się, że to dobry pomysł. Imbir ma właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Zaleca się plasterek kłącza o grubości 1 cm każdego dnia. Zanim zaczniesz go stosować, upewnij się, że nie masz przeciwwskazań do stosowania imbiru.

Tego nie jedz, jeśli bolą cię stawy

Zwraca się również uwagę na ograniczenie do minimum kofeiny, cukru, pokarmów smażonych, tłuszczy nasyconych, czerwonego mięsa i przetworów mlecznych.

Na podstawie artykułu opublikowanego pierwotnie 20.01.2015 autorstwa mgr Hanny Stolińskiej w ramach projektu edukacyjnego „Zachowaj Równowagę". 

Źródła:

Lorenz EC, Michet CJ, Milliner DS, Lieske JC. Update on oxalate crystal disease. Curr Rheumatol Rep. 2013;15(7):340. doi:10.1007/s11926-013-0340-4

Katherine Yates, MD, Erin H. Penn, MD, & Minna J. Kohler, MD; Case Report: Not All Crystals Are Gout; the Reumatologist, 2019
Ayad, S.K. (2013). Effect of Solanine on Arthritis Symptoms in Postmenopausal Female Albino Rats. Arab Journal of Nuclear Sciences and Applications, 46(3), 279-285.

Czytaj także:
Niedoczynność tarczycy dieta - zasady, suplementacja, chudnięcie. Jak obniżyć TSH dietą?
Refluks dieta - zasady, jadłospis, tabela produktów zakazanych i polecanych
Dieta redukcyjna - jadłospis, przepisy, zasady, efekty