Tkanka tłuszczowa fot. Adobe Stock

Tkanka tłuszczowa - normy, rodzaje i funkcje w organizmie

Tkanka tłuszczowa magazynuje energię i wydziela hormony. Potrzebujesz odpowiedniej ilości tłuszczu w ciele do zachowania zdrowia. Jakie są normy?
Barbara Dąbrowska / 20.11.2019 15:42
Tkanka tłuszczowa fot. Adobe Stock

Spis treści:

Funkcje tkanki tłuszczowej

Te okropne fałdki, boczki - masz ochotę się ich pozbyć? Choć tkanka tłuszczowa ma „czarny PR” to tak naprawdę jest kobietom bardzo potrzebna! Jakie spełnia funkcje?

Magazyn energii

Kilogram tłuszczu to zapas około 7000 kcal. Przeciętna kobieta o masie 60 kg ma w swoim organizmie około 13 kg tkanki tłuszczowej, co stanowi magazyn 91 tysięcy kalorii (kcal). Taka ilość wystarczyłaby do zaspokojenia potrzeb twojego organizmu przez 60 dni! Magazyn ten uruchamiany jest w sytuacji ujemnego bilansu kalorycznego (wraz z posiłkami dostarczasz mniej kalorii niż spalasz), kiedy się odchudzasz i intensywnie trenujesz. Tłuszcz w ciele pomaga także w utrzymaniu równowagi energetycznej w czasie choroby.

Pojedyncza komórka tkanki tłuszczowej to adipocyt. W ciągu całego życia występują dwa okresy intensywnego rozwoju adipocytów: pierwszy rok życia dziecka oraz okres dojrzewania. Gdy tyjesz rośnie objętość adipocytów, ich wypełnienie tłuszczem. Pojedynczy adipocyt może zwiększyć swoją objętość 60-krotnie!

Rola ochronna

Tłuszcz wchodzący w skład ciała chroni narządy, stanowi dla nich rusztowanie. Spełnia też funkcję amortyzującą, jest świetnym izolatorem, dlatego ułatwia utrzymanie stałej temperatury ciała.Tkanka tłuszczowa podskórna chroni narządy wewnętrzne przed urazami mechanicznymi np. w czasie upadku.

Funkcja wydzielnicza

Niektórzy badacze nazywają tkankę tłuszczową kolejnym narządem, ponieważ pełni rolę regulującą łaknienie. Wydziela ona ważny hormon - leptynę, która hamuje głód oddziałując na część mózgu zwaną podwzgórzem. Im więcej tkanki tłuszczowej w ciele, tym teoretycznie mniej jesz. To jeden z mechanizmów samoregulujących. Jak się jednak okazało kontrola sytości jest znacznie bardziej skomplikowana.

Tkanka tłuszczowa wydziela także związki zwane cytokinami, które mogą nasilać stan zapalny w organizmie. Dzieje się tak szczególnie w tzw. tłuszczu trzewnym zgromadzonym wokół narządów wewnętrznych, a nie podskórnie. Proces ten przyspiesza rozwój insulinooporności i odpowiada za zmiany w naczyniach krwionośnych, które mogą prowadzić do miażdżycy.

Rodzaje tkanki tłuszczowej

W organizmie człowieka występują dwa rodzaje tkanki tłuszczowej: biała i brunatna.

Biała tkanka tłuszczowa

To magazyn energii w postaci kropelek tłuszczu wypełniających komórki. Jest ona gorzej ukrwiona i mniej unerwiona niż brązowa tkanka tłuszczowa. Nadmiar białej tkanki tłuszczowej odpowiada za zwiększenie masy ciała i wystąpienie nadwagi/otyłości.

Brunatna tkanka tłuszczowa

Tkanka tłuszczowa o brązowym zabarwieniu charakteryzuje się silnym ukrwieniem i unerwieniem, sprzyja utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Największe jej ilości obserwuje się u niemowląt i małych dzieci.

Kiedy myślisz „spalanie tkanki tłuszczowej” w rzeczywistości planujesz utratę białej tkanki, nie brunatnej/brązowej.

Poziom w organizmie

Poziom tkanki tłuszczowej najłatwiej określa się przy pomocy analizatora składu ciała, który wykorzystuje elektryczną bioimpedancję. Niskie, bezpieczne natężenie prądu jest przepuszczane przez ciało za pomocą umieszczonych na sprzęcie elektrod. Ponieważ tkanka tłuszczowa zawiera mało wody to bardzo słabo przewodzi prąd. Analizator wygląda przeważnie jak zaawansowana waga, a badanie składu ciała przypomina zwykłe ważenie. Badanie składu ciała wykonasz w gabinecie dietetyka. 

Normy

Prawidłowe wartości procentowej zawartości tkanki tłuszczowej (wg Jana Tatonia):

Kobiety:

  • 18-30 lat 17-28%,
  • > 30 lat 20-30%.

Mężczyźni: bez względu na wiek: 8-20%.

Za wysoka, procentowa zawartość tłuszczu w ciele przyczynia się do zwiększenia ryzyka nadciśnienia, chorób serca i cukrzycy typu II. Zbyt niski poziom tkanki tłuszczowej zaburza płodność, zmniejsza odporność i osłabia organizm.

Zawartość tkanki tłuszczowej w ciele można sprawdzać także za pomocą określenia grubości fałdu skórno-tłuszczowego. Używa się do tego specjalnego fałdomierza. Jest to jednak metoda niedokładna, od której coraz częściej odchodzi się na rzecz analizy składu ciała.

Te 4 sygnały świadczą, że tracisz mięśnie, a nie tkankę tłuszczową. Uważaj, by nie stać się skinny fat!

Kalkulator zawartości tłuszczu w ciele

Poziom tłuszczu w ciele można też szacować za pomocą wzoru YMCA, bez użycia specjalistycznego sprzętu.

  • Zawartość tkanki tłuszczowej (kobiety) = ((1.634 * obwód pasa [cm] – 0.1804 * masa ciała [kg] – 76.76) / 2,2 * masa ciała [kg]) * 100
  • Zawartość tkanki tłuszczowej (mężczyźni) = ((1.634 * obwód pasa [cm] – 0.1804 * masa ciała [kg] -98.42 ) / 2,2 * masa ciała [kg]) * 100

Tkanka tłuszczowa normy
fot. Adobe Stock

Spalanie tkanki tłuszczowej

Jak spalić tkankę tłuszczową? Jedyną skuteczną metodą jest stworzenie deficytu energetycznego, który polega na dostarczeniu mniejszej ilości kalorii niż potrzebuje twój organizm. Wbrew reklamom i nagłówkom w prasie kobiecej nie istnieją związki, które można nazywać spalaczami tłuszczu.

Żadna substancja nie doprowadzi do zmniejszenia objętości komórek tkanki tłuszczowej bez wprowadzenia diety redukcyjnej uzupełnionej regularną aktywnością fizyczną. Związki szumnie określane jako spalacze tłuszczu najczęściej wywołuję efekt zwiększenia ukrwienia i pełnią jedynie funkcję wspomagającą odchudzanie.

Niestety nie ma możliwości kontrolowania miejsca, w którym dochodzi do spalenia tkanki tłuszczowej. U kobiet tłuszcz zapasowy na biodrach, udach i pośladkach jest fizjologicznie znacznie intensywniej chroniony. Z tego powodu ciężej jest go zredukować.

Dowiedz się więcej o spalaniu tkanki tłuszczowej:
Kilka sposobów na to, jak przyspieszyć spalanie tłuszczu. To proste!
Przyczyny odkładania się tłuszczu w organizmie
Jak pozbyć się tkanki tłuszczowej? Tyle możesz schudnąć w tydzień!

Masz cel - spalić zbędną tkankę tłuszczową na brzuchu? Zacznij od zakupu sprzętu sportowego przy wykorzystaniu zniżek ze strony forpro kod rabatowy.

Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.
Barbara Dąbrowska-Górska
mgr inż.
Barbara Dąbrowska-Górska
dietetyk
Specjalistka z zakresu żywieniowego leczenia otyłości, insulinooporności i zespołu jelita wrażliwego.

Dietetyk z 12 letnim doświadczeniem. Ukończyła Technologię Żywności i Żywienie Człowieka w warszawskiej Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Pomaga pacjentom trwale zmienić nawyki żywieniowe. Uczy realnych rozwiązań, szacunku do ciała, konsekwencji i „godzenia” się z jedzeniem. Twórczyni autorskiego podejścia w nurcie pozytywnej dietetyki. Prowadzi poradnię online barbaradabrowska.pl.