dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego fot. Adobe Stock, lilechka75

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego - jadłospis. Co można jeść, a czego nie?

Po usunięciu pęcherzyka (woreczka) żółciowego musisz przez ok. 3-4 tygodnie stosować ścisłą dietę lekkostrawną i niskotłuszczową. Po tym czasie do jadłospisu można zacząć włączać razowe produkty i więcej warzyw oraz owoców i powoli przechodzić na klasyczną zdrową dietę. Po resekcji pęcherzyka żółciowego musisz kontrolować podaż tłuszczu w jadłospisie i liczyć się z ograniczeniami przez całe życie.
/ 03.11.2021 09:32
dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego fot. Adobe Stock, lilechka75

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego, czyli cholecystektomii, to wiele ograniczeń. Jadłospis łączy zasady diety lekkostrawnej i diety niskotłuszczowej. Dietę trzeba stosować do ok. 4 tygodni po zabiegu. Nie można jeść tłustych pokarmów, trzeba ograniczać błonnik pokarmowy, a alkohol jest w diecie po usunięciu pęcherzyka żółciowego surowo zakazany.

Spis treści:

  1. Co się zmienia po usunięciu woreczka żółciowego?
  2. Dieta po usunięciu woreczka żółciowego - etapy
  3. Produkty zalecane i zakazane po usunięciu woreczka żółciowego
  4. Jadłospis po usunięciu woreczka żółciowego
  5. Zasady diety po usunięciu woreczka żółciowego
  6. Ile trwa dieta po usunięciu woreczka żółciowego?
  7. Życie po usunięciu woreczka żółciowego

Co się zmienia po usunięciu woreczka żółciowego?

Pęcherzyk żółciowy to narząd gromadzący żółć wydzielaną przez wątrobę. Żółć składa się z:

  • cholesterolu, 
  • fosfolipidów,
  • kwasów żółciowych.

Żółć jest niezbędna do prawidłowego trawienia i wchłaniania tłuszczu, ale też witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. 

Po usunięciu pęcherzyka żółciowego żółć dalej jest wydzielana przez wątrobę, ale brakuje na nią zbiornika, mechanizmu kontroli.

Najważniejszą zmianą po usunięciu pęcherzyka żółciowego jest więc zaburzenie procesu trawienia tłuszczu

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego - etapy

Dietę po usunięciu pęcherzyka żółciowego można podzielić na 2 etapy. Etap 1. trwa 3-4 tygodnie i obwiązuje w nim bardzo ścisła dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Organizm przyzwyczaja się w tym czasie do nowego funkcjonowania, bez zbiornika na żółć, jakim był pęcherzyk żółciowy.

Etap 2. diety po usunięciu pęcherzyka żółciowego to stopniowe przechodzenie na zdrową dietę. Nie oznacza to, że możesz wrócić do starych nawyków żywieniowych. Najczęstszym powodem wycięcia pęcherzyka żółciowego jest kamica żółciowa, która powstaje między innymi na skutek nieprawidłowej diety. 

Etap 2. jest więc równie ważny co etap 1. diety. Stopniowo włącza się do jadłospisu zdrowe tłuszcze, owoce, warzywa i pełniejsze ziarna. Dieta na całe życie po usunięciu pęcherzyka żółciowego jest mocno indywidualna. Tolerowane produkty mogą być bardzo różne i na tej podstawie powinno się ustalać listę produktów polecanych i zakazanych.

Produkty zalecane i zakazane po usunięciu woreczka żółciowego

Lista produktów zakazanych i zalecanych odnosi się do etapu 1. diety, bezpośrednio po usunięciu woreczka żółciowego. Unikaj całkowicie produktów zakazanych, buduj jadłospis, opierając się na produktach z kolumny polecanych.

Grupa produktów Zalecane Zakazane, niepolecane
Mleko, jaja i nabiał Odtłuszczone mleko, maślanka, niskotłuszczowy jogurt, chudy twaróg, kefir Większość serów, serki fromage, sery topione, żółtka jaj
Produkty zbożowe Mąka pszenna, mąka ziemniaczana, budyń, biały ryż, płatki owsiane, kaszka kukurydziana, płatki żytnie i jaglane, drobne kasze Pełnoziarniste produkty zbożowe
Mięso Chude mięsa: drób, wieprzowina, cielęcina, chuda wołowina, mięso królika, sarnina, dziczyzna Tłustsze mięsa, gęsina, mięsa peklowane, panierowane, smażone, pieczone w tłuszczu, podroby, mięsa mocno przypieczone
Wędliny i przetwory mięsne Bardzo chuda szynka np. drobiowa, indycza, chuda pieczeń na zimno Wszystkie solone i peklowane wędliny, salami, pasztety, parówki, kaszanka, kabanosy
Ryby i owoce morza Jasne, niskotłuszczowe ryby: dorsz, flądra, morszczuk, mintaj, sandacz Tłuste ryby: śledzie, karp, łosoś, tuńczyk w oleju, sardynki, makrela, trubot 
Tłuszcz Ograniczenie zgodnie z zaleceniami lekarza. Polecane w niewielkich ilościach: masło, olej kokosowy, olej MCT Wszystkie tłuszcze
Warzywa Gotowane, duszone, bez skórki, młode. Młoda marchewka, kalarepa, szparagi, buraki, seler, pomidory, ogórki, zielenina, brokuły i inne Piklowane, marynowane, wysokobłonnikowe, cebula, kapusta, warzywa strączkowe
Owoce Owoce bez skórki, podduszone lub podgotowane: banany, jabłka, morele, brzoskwinie, przeciery, soki owocowe Awokado, suszone owoce, orzechy, śliwki, czereśnie, agrest, gruszki, niedojrzałe owoce
Zupy Chude kremy z warzyw, zupy zabielane jogurtem lub mlekiem Tłuste zupy, wywary z kości
Cukier i słodycze Biszkopty, ciasto drożdżowe, lekkie galaretki, budyń bez tłuszczu, kisiel Wszystkie słodycze, torty, ciasta, kremy, czekolada, ciasto francuskie, chałwa, ciasto kruche, pączki
Napoje Herbata, soki owocowe i warzywne, kawa zbożowa z mlekiem, woda mineralna Mocna kawa, alkohol, napoje gazowane
Dodatki i zioła Naturalne zioła Ocet, pieprz, musztarda, papryka ostra

Źródło: opracowanie na podstawie M. Jarosz; Dietetyka – żywienie człowieka chorego i zdrowego.; PZWL; 2017

dieta po wycięciu pęcherzyka żółciowego jadłospisfot. Adobe Stock, Bart

Jadłospis po usunięciu woreczka żółciowego

W 1. etapie po usunięciu woreczka żółciowego musisz stosować naprawdę ścisłą dietę. Nie rób żadnych odstępstw, bo możesz przypłacić to zdrowiem. Możesz skorzystać z poniższego jadłospisu na tydzień.

Dzień 1. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: kasza manna na chudym mleku z przecierem brzoskwiniowym

II śniadanie: kanapka z chleba pszennego z chudą wędliną i liściem sałaty 

Obiad: dorsz z duszoną marchewką i ryżem

Kolacja: zupa krupnik na indyku z kaszą kuskus

Dzień 2. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: kasza kuskus na chudym mleku z bananem

II śniadanie: koktajl z kefiru i przetartych truskawek

Obiad: dorsz z dnia poprzedniego

Kolacja: zupa krupnik z dnia poprzedniego

Dzień 3. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: omlet z białek z dżemem porzeczkowym

II śniadanie: lekki budyń z musem morelowym

Obiad: pierś z kurczaka duszona w lekkim sosie koperkowym + ziemniaki

Kolacja: lekka brokułowa zupa krem + kromka pszennego chleba

Dzień 4. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: kanapki z pieczywa pszennego z pastą z pieczonej papryki bez skórek z szynką z indyka

II śniadanie: domowy kisiel truskawkowy

Obiad: duszona pierś z kurczaka z dnia poprzedniego

Kolacja: zupa brokułowa z dnia poprzedniego

Dzień 5. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: białkowy omlet ze szczypiorkiem i piersią indyka 

II śniadanie: pieczone jabłka z jogurtem

Obiad: gotowane ziemniaki z lekkim gzikiem z twarogu

Kolacja: makaron nitki z lekkim sosem pomidorowym z gotowaną kalarepą

Dzień 6. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: gotowany ryż z jabłkiem i cynamonem

II śniadanie: ciasto drożdżowe + kawa zbożowa

Obiad: cielęcina gotowana na parze z brokułem i kaszą jaglaną

Kolacja: zupa marchewkowa z makaronem

Dzień 7. diety po usunięciu woreczka żółciowego

Śniadanie: serek wiejski z dżemem i pszennym pieczywem

II śniadanie: biszkopty + banan

Obiad: cielęcina gotowana na parze z brokułem i kaszą jaglaną

Kolacja: zupa marchewkowa z makaronem

Zasady diety po usunięciu woreczka żółciowego

Przez pierwsze tygodnie po operacji wycięcia woreczka żółciowego musisz stosować ścisłą dietę. Później czas na stopniowe rozszerzanie jadłospisu, by zapewniał wszystkie niezbędne składniki, a jednocześnie nie powodował uciążliwych objawów. Zasady diety pozostają jednak niezmienne.

Najważniejsze zasady diety po usunięciu pęcherzyka żółciowego to:

  • Stosuj dietę ubogoresztkową, czyli dietę z ograniczoną podażą błonnika pokarmowego.
  • Wyeliminuj alkohol z diety.
  • Zwracaj szczególną uwagę na świeżość przygotowywanych potraw
  • Unikaj tłuszczów w diecie. Nawet zdrowe tłuszcze nie są wskazane w nadmiarze. Szczególnie zakazane są smażone potrawy.
  • Możesz dodawać niewielkie ilości masła, oliwy, oleju kokosowego lub specjalnego oleju MCT do potraw, by umożliwić wchłanianie witamin A, D, E, K. Dodawaj je już po przygotowaniu potrawy.
  • Jedz gotowane i obrane warzywa i owoce. Dopiero w 2. etapie diety możesz rozpocząć włączenie surowych owoców i warzyw do diety.
  • Owoce pestkowe możesz przecierać na musy.
  • Unikaj ostrych przypraw, a zamiast tego stosuj świeże zioła i lekkie przyprawy.
  • Jedz przynajmniej 4, a najlepiej 6 posiłków dziennie. Nie doprowadzaj do przejadania się.
  • Wyklucz z diety żółtka jaj, szczególnie w początkowej fazie diety po wycięciu pęcherzyka żółciowego.
  • Po zakończeniu ścisłego etapu diety powoli włączaj inne produkty i obserwuj reakcję swojego organizmu.

Ile trwa dieta po usunięciu woreczka żółciowego?

Bardzo ścisła dieta po usunięciu woreczka żółciowego trwa ok. 4 tygodni. Po tym czasie można rozpocząć wprowadzanie niektórych produktów, ale dieta po usunięciu woreczka żółciowego w pewnym stopniu będzie trwała całe życie. 

Po pewnym czasie organizm przyzwyczai się do innego tempa wydzielania żółci, ale fast foody, smażone jedzenie i ogólnie: tłuste potrawy, są przeciwwskazane już na zawsze. Brak woreczka żółciowego to brak umiejętności dobrego trawienia tłuszczu. Już zawsze musisz więc zwracać uwagę na zawartość tłuszczu w potrawach. Najlepiej rozkładać go równomiernie w ciągu dnia. 

Życie po usunięciu woreczka żółciowego

Po operacji usunięcia woreczka żółciowego musisz nauczyć się żyć z nowymi wymaganiami. Przede wszystkim możesz odczuwać uciążliwe objawy po spożyciu tłustych potraw. Żeby zidentyfikować potrawy i produkty, które ci szkodzą, dobrze jest prowadzić dzienniczek żywieniowy. Jest też kilka dyskusyjnych tematów dotyczących diety po cholecystektomii.

Jajecznica i jajka po usunięciu woreczka żółciowego

Jajka, a w szczególności żółtka jaj są surowo zakazane w kamicy żółciowej, bo powodują tak zwane ataki woreczka żółciowego. To przez zawartość lecytyny. Pobudzają go do skurczów i mogą wzmagać objawy i prowadzić do zapalenia. 

Po usunięciu woreczka nie masz już kamieni żółciowych. Czy oznacza to, że możesz jeść jajka i jajecznicę? Niestety, szczególnie na początku, dalej musisz ograniczać żółtka w diecie. 

Po okresie ścisłej diety możesz jednak spróbować wprowadzić jaja do jadłospisu i obserwować reakcję. Rozpocznij od jednego jajka na miękko lub zagęszczenia zupy żółtkiem. 

Jeśli nie zaobserwujesz żadnej negatywnej reakcji organizmu, możesz po pewnym czasie zjeść jajecznicę. Stosuj się jednak do zasad:

  • Na początku zjedz jajecznicę tylko z jednego jaja.
  • Zrób jajecznicę na parze, nie dodawaj do niej dodatkowego tłuszczu.
  • Zjedz jajecznicę z lekkostrawnym chlebem pszennym.
  • Najbezpieczniejszą formą jajecznicy po wycięciu woreczka żółciowego jest jajecznica z białek.

Kiedy kawa po usunięciu woreczka żółciowego?

Dla niektórych to nie ścisłe zalecenia dotyczące podaży tłuszczu w diecie po operacji wycięcia woreczka żółciowego, są największym problemem. Bardziej doskwiera im zakaz picia kawy. 

Na szczęście nie musi trwać on długo. Już 4 tygodnie po usunięciu woreczka żółciowego możesz wypić słabą kawę.

Najlepiej zacznij od naprawdę słabej kawy z chudym mlekiem, jest lepiej tolerowana przez układ pokarmowy. Możesz też postawić na kawę zbożową.

Czytaj także:
Niedoczynność tarczycy dieta - zasady, suplementacja, chudnięcie. Jak obniżyć TSH dietą?
Refluks dieta - zasady, jadłospis, tabela produktów zakazanych i polecanych
Dieta redukcyjna - jadłospis, przepisy, zasady, efekty