POLECAMY

Dieta wątrobowa - poznaj jej zasady! Nigdy nie wiesz, kiedy będzie potrzebna.

Czy znasz zasady diety wątrobowej? Zobacz, na czym polega, bo to dieta o szerokim zastosowaniu. Przyda się tobie i twoim bliskim.

Barbara Dąbrowska / 4 miesiące temu
Dieta wątrobowa - poznaj jej zasady! Nigdy nie wiesz, kiedy będzie potrzebna. fot. Fotolia

Używane potocznie określenie dieta wątrobowa jest błędne z punktu widzenia dietetyki. Tak naprawdę to dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu, która znajduje zastosowanie nie tylko w chorobach wątroby.

Dieta wątrobowa zastosowanie

Ten sposób żywienia zalecany jest między innymi w:

przewlekłym zapaleniu pęcherzyka żółciowego,

kamicy pęcherzyka żółciowego,

stanach zapalnych jelit,

wyrównanej marskości wątroby,

stłuszczeniu wątroby,

wirusowym zapaleniu wątroby typu C.

Większość sytuacji, w których zaleca się dietę łatwostrawną z ograniczeniem tłuszczu dotyczy różnych schorzeń wątroby, stąd określenie dieta wątrobowa. Jednym z najczęstszych przypadków zastosowania diety wątrobowej jest stan po usunięciu pęcherzyka żółciowego.

Szczególnym przypadkiem jest zastosowanie diety wątrobowej w ciąży przy występującej cholestazie ciążowej.

Podstawowym założeniem diety jest oszczędzanie wątroby – największego narządu ludzkiego, który może osiągać masę nawet 1,5 kg.

Wątroba:

  • jest miejscem metabolizmu węglowodanów (zachodzi w niej magazynowanie i uwalnianie zasobów glukozy – podstawowego źródła energii dla komórek ludzkiego ciała),
  • odgrywa kluczową rolę w przemianach tłuszczów,
  • magazynuje witaminy A, D i B12,
  • pełni funkcje detoksyfikujące,
  • wytwarza żółć - żółć emulguje tłuszcze, czyli zamienia duże krople tłuszczu w małe kropelki łatwiejsze do trawienia i wchłaniania.

Wszystkie te funkcje wątroby mogą przebiegać nieprawidłowo w schorzeniach tego narządu, ale za pomocą odpowiednio skonstruowanej diety wątrobowej można je wspierać. Warto podkreślić, iż taki sposób żywienia często bywa stosowany przez lata, gdyż wiele chorób wątroby przebiega w sposób przewlekły i wymaga zmian na całe życie.

Dieta wątrobowa zasady i produkty

Dieta wątrobowa znajduje zastosowanie w chorobach przewodu pokarmowego i wyrównanych schorzeniach wątroby. Bardzo ważne jest, by pamiętać, że ten sposób żywienia nie jest wskazany w skrajnych stanach niewydolności tego narządu, czy w przypadku ostrego zapalenia wirusowego wątroby.

Wirusowe zapalenie wątroby – czym jest WZW A i WZW B?

Wartość kaloryczna

Jeśli osoba chora jest w dobrym stanie fizycznym w diecie wątrobowej zaleca się normalną podaż energii (kcal) wyliczoną indywidualnie dla danej osoby. W przypadku niedowagi, wspólnie z dietetykiem prowadzącym, można podjąć decyzję o zwiększeniu kaloryczności diety.

Tłuszcz

Obecne zalecenia wskazują, że jeśli choroba jest opanowana, a chory dobrze toleruje tłuszcz z pożywienia, to nie ma potrzeby znacznego ograniczenia tłuszczu z diety. Jednak w większości przypadków dochodzi do uczucia ciężkości, bolesnych skurczy woreczka żółciowego, czy nieprzyjemnych biegunek tłuszczowych. W takiej sytuacji ogranicza się spożycie tłuszczu (zarówno ze źródeł roślinnych jak i zwierzęcych) do 30-50g na dobę. Należy barć pod uwagę zarówno tłuszcz widoczny, dodawany do dań (np. oliwa do smażenia), jak i tłuszcz ukryty (np. w mięsie, serze żółtym).

Poznaj przykładową zawartość tłuszczu w produktach:

  • 1 łyżka oliwy z oliwek (10 g) to 10 g tłuszczu
  • 200 g piersi z kurczaka (połowa piersi) to 2,6 g tłuszczu
  • 1 plasterek sera żółtego pełnotłustego (15 g) to 4,5 g tłuszczu
  • 1 szklanka mleka 2% (230g) to 4,6g tłuszczu
  • 200g polędwiczki wieprzowej to 4,4 g tłuszczu
  • garść orzechów włoskich (30 g) to 18,1 g tłuszczu

Wyeliminuj: smalec, słoninę, boczek, margaryny

Białko

Białko to składnik odpowiadający za regenerację wątroby i dlatego jest bardzo ważny w diecie wątrobowej. Jednocześnie należy zachować ostrożność, bo produkty o wysokiej zawartości białka takie jak mięso, produkty mleczne, warzywa strączkowe bywają tłuste i/lub ciężkostrawne.  Bardzo dobrym źródłem białka jest jajko, ale żółtko dość często prowokuje skurcze pęcherzyka żółciowego. W diecie łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu zaleca się jedzenie samego białka jaja (tylko, jeśli po żółtku występują niepokojące objawy). Przyjmuje się, że prawidłowe spożycie białka w diecie wątrobowej wynosi 1-1,2 g/kg masy ciała. Oznacza to, że kobieta o wadze 60 kg powinna spożywać 60-72 g białka w ciągu doby. Chcąc pokryć tą normę wystarczy do każdego posiłku głównego dodać jedno, chude źródło białka (chude gatunki mięs, rozdrobnione pasty i zupy z warzyw strączkowych, półtłuste/chude produkty mleczne).

Wyeliminuj: pełnotłuste produkty mleczne, frytki smażone w tłuszczu, tłuste gatunki mięs, wędliny typu salami, tłuste sery żółte, serki topione, sery pleśniowe, żółtka jaj, fasolkę po bretońsku

9 ostrzegawczych sygnałów, że wątroba szwankuje

Węglowodany

W diecie wątrobowej węglowodany złożone dostarczają 45-60% energii (dobowego zapotrzebowania energetycznego). Przykład:

  • Twoje zapotrzebowanie energetyczne dobowe wynosi 2000 kcal
  • 45-60% energii to 900-1200 kcal
  • 1 g węglowodanów to 4 kcal
  • 900 kcal to 225 g węglowodanów
  • 1200 kcal to 300 g węglowodanów

Sprawdź ile węglowodanów mają poszczególne produkty. Zajrzyj na ilewazy.pl

Źródłem węglowodanów złożonych są przede wszystkim pieczywo, makarony, ryż, kasze. W diecie wątrobowej lekko ogranicza się błonnik pokarmowy, który znajduje się między innymi w pełnoziarnistych produktach zbożowych. Z tego powodu w diecie wątrobowej zaleca się naprzemienne używanie białych produktów zbożowych na zmianę z tymi, wyprodukowanymi z mąki graham.

Węglowodany to także cukry proste, które wyklucza się całkowicie ze źródeł innych niż owoce.

Wyeliminuj: ciastka, batony, ciasteczka, napoje gazowane, cukier stołowy, miód, razowe pieczywo, placki ziemniaczane

Warzywa i owoce

Surowe warzyw i owoce są ciężkostrawne, dlatego w diecie wątrobowej stosuje się triki zwiększające ich strawność. Nie należy ograniczać ich spożycia! Warzywa i owoce zawsze obieraj ze skórki, drobno siekaj, ścieraj lub miksuj. Wszystkie te zabiegi ułatwiają enzymom trawiennym penetrację produktu i jego strawienie.  Eliminuj wzdymające warzywa, takie jak kapusta, kalafior, cebula, czy czosnek, ale tylko wtedy, gdy wywołują objawy. Przeważnie lepiej tolerowane są warzywa i owoce gotowane lub pieczone.

Ze względu na ograniczone spożycie tłuszczu w diecie wątrobowej dochodzi do mniejszego spożycia witamin tłuszczorozpuszczalnych (A, D, E), dlatego warto dołączyć do jadłospisów warzywa i owoce bogate w beta-karoten. Związek ten to prowitamina A, w organizmie człowieka ulega przekształceniu w witaminę A. Beta-karoten znajdziesz między innymi w: jarmużu, szpinaku, papryce, morelach, marchewce.

Wyeliminuj: warzywa kapustne, czosnek, cebulę, surowe warzywa i owoce w całości, warzywa kiszone i marynowane, gruszki, daktyle, owoce marynowane i suszone

Czym są plamy wątrobowe?

Alkohol

W diecie wątrobowej alkohol jest bezwzględnie zabroniony. Od tej zasady nie ma odstępstw!

Metody obróbki cieplnej

Stosując dietę wątrobową przygotowuj dania z zastosowaniem: gotowania, gotowania na parze, duszenia bez dodatku tłuszczu i pieczenia bez dodatku tłuszczu.

Zrezygnuj ze smażenia, pieczenia z dodatkiem tłuszczu, duszenia z dodatkiem tłuszczu, grillowania.

Co jeszcze warto wiedzieć?

W diecie wątrobowej warto ograniczyć ostre, wyraźne przyprawy, które zwiększając ukrwienie w przewodzie pokarmowym mogą nasilać dolegliwości.

Zupy gotuj na wywarach warzywnych, unikaj wywarów mięsnych i dodatku śmietany, zasmażki. Zrezygnuj z mocnej kawy i herbaty.

Wyeliminuj: chili, pieprz, curry, ostrożnie z imbirem i kurkumą, wywary mięsne, dodatki śmietany/zasmażki do zupy, ocet, mocna kawa i herbata

Dieta wątrobowa jadłospis

Jeśli ty, lub ktoś z twoich bliskich, ma potrzebę wprowadzenia diety wątrobowej nie szukaj jadłospisów w Internecie. Założenia diety wątrobowej, polecane przepisy i menu dobiera się bowiem do konkretnej osoby, w oparciu o jej stan zdrowia. Dobry dietetyk ułoży w takim przypadku tzw. dietę wzorcową, która będzie rodzajem drogowskazu. Ważne jest, by znaleźć specjalistę, który osobą chorą zajmie się długofalowo i będzie modyfikował założenia diety wątrobowej w zależności od etapu choroby.

Sprawdź, co jeszcze powinnaś wiedzieć o objawach chorób!

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (3)
/4 miesiące temu
ostatnio kupiłam hepaterap, póki co pomaga
/4 miesiące temu
Zdrowa dieta przede wszystkim. Mało smażonego i unikanie fast foodów. No i ostropest też super wpływa na wątrobę. Ja stosuję kapsułki z oleofarm, polecam :)
/4 miesiące temu
Taką dietę miałam zaleconą w szpitalu jak urodziłam synka. Połozna kazała zapoznać się z tą dietą bo jest wskazana podczas karmienia- lekka i łatwostrawna. Faktycznie dobrze się czułam i mały nie miał kolek. Po zakończeniu karmienia zaczęłam powoli wprowadzać inne produkty i teraz jem wszystko ale wspomagam się modrzewiem dahurskim i herbatami ziołowymi. Szczególnie podczas upałów są super bo gaszą pragnienie a nie obciążają wątroby i zero kalorii!