Jak załatwić formalności związane z darowizną?

Dowiedz się, jak to zrobić!

fot. Panthermedia
Chętnie się obdarowujemy przy różnych okazjach. Czasem jest to nawet bardzo wartościowy prezent, np. gotówka na kupno mieszkania. Nawet wtedy, gdy dajemy coś rodzinie, trzeba spisać umowę darowizny. A następnie dopełnić wszystkich formalności wymaganych przez prawo. Nie musisz zgłaszać do urzędu skarbowego „kieszonkowego”, jakie co miesiąc dajesz swojemu dziecku. Jeśli jednak zamierzasz podarować komuś znaczną kwotę gotówki lub wartościową rzecz, powinnaś wiedzieć, jak należy formalnie załatwić sprawy związane z darowizną. Sprawdź, jak przekazać darowiznę!

Co można uznać jako darowiznę?

  • nieruchomości (dom, mieszkanie, działka budowlana);
  • ruchomości (biżuteria, samochód, dzieła sztuki);
  • pieniądze;
  • prawa (np. prawo wieczystego użytkowania, własnościowe prawo do lokalu).
Darowizną może być także np. umorzenie długu, ale tylko wtedy, gdy darczyńca nie zażądał czegoś w zamian.

W jaki sposób należy przekazać darowiznę?

Zgodnie z przepisami darowizna powinna być dokonana w formie aktu notarialnego. Jest to konieczne, gdy chcemy podarować nieruchomość – mieszkanie, działkę. Rzeczy czy pieniądze można przekazać bez umowy. Lepiej jednak ją spisać, by mieć tego dowód w razie jakichś problemów lub kontroli urzędu skarbowego.
Sporządzenie umowy nie jest skomplikowane (umowa darowizny - wzór) – trzeba podać dane darczyńcy (osoby, która obdarowuje), obdarowanego (ten, który otrzymuje dar), szczegółowo opisać przedmiot i wartość darowizny oraz termin jej przekazania. W piśmie musi się też znaleźć zapewnienie o tym, że obdarowany przyjął przedmiot. Darowizna jest ważna od momentu jej wykonania – np. gdy rodzice dają ci pieniądze, to przekazanie ich na twoje konto oznacza spełnienie darowizny.

Obowiązek podatkowy? Nie dla każdego

Zgodnie z przepisami darowizna podlega opodatkowaniu. Wysokość podatku zależy od tego, kto cię obdarował. Całkowite zwolnienie z podatku dotyczy wyłącznie najbliższej rodziny i obejmuje małżonka, rodziców, dziadków, pradziadków, dzieci, wnuki, prawnuki, pasierba, ojczyma, macochę i rodzeństwo (tzw. grupa 0).
Zwolnienie podatkowe przysługuje, gdy spełnione są następujące warunki:
  • w ciągu 5 lat dostałaś od darczyńcy dobra, których wartość nie przekroczyła 9637 zł – nie trzeba wtedy nawet zgłaszać tego do urzędu skarbowego;
  • jeżeli darowizna przekracza kwotę 9637 zł – urząd skarbowy musi zostać o tym powiadomiony. Ponadto, w wypadku darowizny pieniężnej, gotówkę należy przekazać przekazem pocztowym albo wpłacić na konto bankowe lub spółdzielcze.
Natomiast jeśli dostałaś cenną rzecz lub pieniądze od dalszego krewnego albo osoby obcej, podatek cię nie ominie. Jego wysokość zależy od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym (patrz tabela).
Powiadom urząd o darowiznie, bo zapłacisz podatek! Aby osoby uprzywilejowane, czyli należące do najbliższej rodziny, zostały zwolnione z podatku, darowizna, o ile przekracza 9637 zł, musi być zgłoszona do urzędu skarbowego.

Kto powinien zgłosić darowiznę?

  • Ty, jako osoba obdarowana – jeśli dostałaś gotówkę lub cenną rzecz i została spisana zwykła umowa darowizny. Na zgłoszenie masz 6 miesięcy od przekazania darowizny. Przy czym w przypadku darowizny pieniężnej datą przekazania jest data na przelewie bankowym lub przekazie pocztowym.
  • Notariusz – jeśli darowizna nastąpiła w formie aktu notarialnego. Musi to zrobić w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został sporządzony dokument.

Porady prawne i finansowe - forum >>
Jak pomóc piersiom wrócić do formy po ciąży i karmieniu piersią?

Gdzie zgłaszasz darowiznę?

To zależy od tego, co ci podarowano. Gdy jest to nieruchomość, notariusz zgłasza to do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca jej położenia. Natomiast, jeżeli otrzymałaś rzeczy ruchome lub gotówkę – właściwy jest urząd twojego miejsca zamieszkania.

Jak złożyć zawiadomienie?

Jeśli przysługuje ci zwolnienie podatkowe – na urzędowym formularzu SD-Z2 („Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych”). Znajdziesz go w Internecie na stronie mf.gov.pl/podatki/formularze/inne. Jest tam też dostępna wersja interaktywna.

Na druku trzeba wpisać następujące informacje:

  • dane i adres obdarowanego (łącznie z numerem NIP i PESEL);
  • dane darczyńcy;
  • informacje o darowiźnie (w tym jej wartość);
  • stosunek pokrewieństwa łączący darczyńcę i obdarowanego;
  • sposób przekazania środków finansowych (przelew, przekaz).

Do druku SD-Z2 należy dołączyć:

  • w wypadku nieruchomości – dokument potwierdzający, że osoba, od której otrzymałaś nieruchomość, miała to niej tytuł prawny (może być to np. wypis z księgi wieczystej, umowa kupna-sprzedaży);
  • przy darowiźnie rzeczy lub gotówki – umowę darowizny i dowód wpłaty pieniędzy.
Gdy nie przysługuje ci zwolnienie podatkowe, bo darowiznę otrzymałaś np. od dalszych krewnych, musisz złożyć zeznanie podatkowe na druku SD-3 („Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych”). Masz na to miesiąc od przyjęcia darowizny.
W zeznaniu nie obliczasz podatku – zrobi to za ciebie urząd skarbowy. Jeśli darowizna nastąpiła w drodze aktu notarialnego – to notariusz zgłasza ją fiskusowi i pobiera od ciebie wymagany przepisami podatek.

Co, jeśli zapomnisz poinformować o darowiźnie?

Nawet jeśli dostałaś darowiznę od bliskich, ale nie dotrzymałaś sześciomiesięcznego terminu jej zgłoszenia, urząd skarbowy obciąży cię podatkiem. Będzie on obliczony tak jak dla I grupy podatkowej. Natomiast, jeśli ukryjesz fakt darowizny przed fiskusem, a ten ujawni to w wyniku kontroli, nałoży na ciebie karę w wysokości 20 procent wartości darowizny.
Jeśli nie mogłaś dotrzymać terminu zgłoszenia darowizny z przyczyn od ciebie niezależnych (np. chorowałaś), możesz złożyć wniosek do naczelnika US o przywrócenie terminu. Pamiętaj, by zrobić to w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, z powodu której nie zgłosiłaś darowizny. Wniosek należy udokumentować, przedstawiając np. zwolnienie lekarskie.                         

Alicja Hass/Przyjaciółka

Sprawdź inne porady finansowe:

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
rewr/3 dni temu
U mnie był duży problem bo mama miała 2 mieszkania, jedno sprzedała ( ale tylko na papierze ) siostrze i chciała darowiznę zrobić na drugie mieszkanie i przepisać za życia na mnie. trochę zachodu było, bo nie chcieliśmy generować kosztów, ale Pani Agnieszka Kozek do której się udałyśmy wszystko tak wykombinowała że tylko zapłaciłyśmy jej za sporządzenie odpowiednich dokumentów, bez żadnych kosztów do US :)