Pacjentka aplikuje sobie zastrzyk z insuliny fot. Adobe Stock

Cukrzyca typu 1 groźniejsza od typu 2? Charakterystyczne objawy, leczenie i powikłania cukrzycy insulinozależnej

Cukrzyca typu 1 zwykle dotyka dzieci, ale nie tylko. Dorośli też chorują. Nieleczona może zagrażać życiu. Jej objawy pojawiają się szybko i są ostre. Leczenie cukrzycy typu 1 wymaga kontrolowania poziomu cukru we krwi i przyjmowania insuliny. Zaniedbanie tego zwykle ma tragiczne skutki.
Joanna Mazur / 30.05.2018 11:40 / aktualizacja: 03.04.2019 11:15
Pacjentka aplikuje sobie zastrzyk z insuliny fot. Adobe Stock

Charakterystycznym objawem dla obu rodzajów cukrzycy jest wysoki poziom cukru we krwi. Dlatego regularne badanie poziomu glukozy pozwala wyłapać chorobę na jej wczesnym etapie, jeszcze zanim pojawią się jej fizyczne symptomy.

Cukrzyca i nadmiar cukru manifestuje się na wiele sposobów. Wiele objawów cukrzycy typu 1 i typu 2 jest podobnych. Różnice widać w ich natężeniu w czasie ich rozwoju. Pacjenci z cukrzycą typu 1 zwykle chudną, pacjenci z cukrzycą typu 2 raczej nie – tym częściej zaleca się zrzucenie nadwagi.

Spis treści:

Skąd się bierze cukrzyca typu 1?

Przyczyną cukrzycy typu 1 jest to, że organizm nie umie sam wytworzyć insuliny, czyli hormonu odpowiedzialnego za gospodarkę węglowodanową w organizmie. Stąd nazwa choroby: cukrzyca insulinozależna. Komórki trzustki odpowiedzialne za wytwarzanie insuliny (wysepki Langerhansa czy też wyspy trzustkowe) są niszczone przez organizm.

Przyczyną cukrzycy typu 1 mogą być przebyte infekcje wirusowe, których efektem ubocznym jest niszczenie wysp trzustkowych. Ale ten rodzaj choroby jest przede wszystkim dziedziczony. Warto przyjrzeć się historii chorób w rodzinie.

Jak rozpoznać cukrzycę insulinozależną?

Objawy cukrzycy typu 1 rozwijają się bardzo szybko. Choroba może rozwinąć się w czasie od kilku dni do kilku tygodni. Symptomy mają też ostrą formę, więc łatwiej niż w cukrzycy typu 2 można je zauważyć.

Cukrzyca typu 1 najczęściej rozwija się u dzieci w wieku od kilku do kilkunastu lat. U dorosłych (5-10% przypadków cukrzycy insulinozależnej) występuje rzadziej i nazywa się ją cukrzycą LADA, czyli utajoną cukrzycą autoimmunologiczną u dorosłych.

Ciekawostka: cukrzyca typu 1 występuje u ok. 10% pacjentów chorych na cukrzycę. 90% to osoby z cukrzyca typu 2.

Charakterystyczne objawy cukrzycy typu 1

  1. Częste oddawanie moczu – poliuria. Nadmiar cukru we krwi wiąże wodę i działa moczopędnie. Nerki starają się odfiltrować nadmiar glukozy z moczu, ale nie są w stanie tego zrobić. Nadmiar cukru jest wydalany z organizmu wraz z dużą ilością związanej z glukozą wody. Dorosła, zdrowa osoba oddaje do 2 litrów moczu dziennie, chorzy na cukrzycę 3 litry i więcej. Zaniepokoić zatem powinno: krótkie przerwy miedzy wizytami w toalecie, oddawanie moczu więcej niż 8 razy dziennie, wstawanie w nocy do toalety, u dzieci moczenie się w nocy.
  2. Ogromne pragnienie. Wysoki poziom cukru powoduje częstsze i obfitsze oddawanie moczu, a to z kolei wzmaga pragnienie. Organizm próbuje nadrobić utratę wody, zwiększając pragnienie. Dlatego zaniepokoić powinno: większe niż zazwyczaj pragnienie, trudności z ugaszeniem pragnienia mimo regularnego uzupełniania płynów.
  3. Zmęczenie i senność. Senność mimo regularnego snu 7-8 godzin dziennie oraz nieustające zmęczenie mogą też być objawami cukrzycy typu 1. Za ten stan winić trzeba brak insuliny w organizmie, która dostarcza energię komórkom.
  4. Chudnięcie. Niewystarczająca ilość insuliny sprawia, że komórkom brakuje paliwa. Aby uzyskać energię, organizm zaczyna spalać tłuszcz, a także białko zawarte w mięśniach. Stąd utrata wagi u chorych na cukrzycę typu 1.

Jakie jeszcze objawy daje cukrzyca typu 1?

U diabetyków może wystąpić:

  • swędzenie narządów płciowych i infekcje intymne,
  • pogorszenie się wzroku, zamglony obraz,
  • infekcje skórne.

Jakie są objawy cukrzycy? Poznaj jej wczesne symptomy!

Kiedy zagraża życiu?

Zaawansowana postać cukrzycy typu 1 daje szereg powikłań, które wymagają interwencji lekarza. Jednym z nich jest kwasica ketonowa. Jest to stan, w którym w orgazmie powstają ciała ketonowe. Jeżeli u diabetyka pojawią się poniższe objawy, należy szybko skonsultować się z lekarzem!

  • Częste oddawanie dużych ilości moczu.
  • Zwiększone pragnienie.
  • Suchość w ustach, suchość błon śluzowych, suchość skóry.
  • Zapach acetonu w oddechu i w moczu lub słodkawy owocowy zapach.
  • Przyspieszony oddech na zmianę z głębokimi powolnym oddechem.
  • Wysypka, zaczerwienie skóry.
  • Bóle brzucha, nudności, wymioty.
  • Senność, utrata przytomności.

Kwasica ketonowa może skończyć się śpiączką lub śmiercią.

Najwięksi wrogowie trzustki! Poznaj rzeczy, które są dla niej śmiertelnym zagrożeniem

Jak się ją leczy?

Jedyną skuteczną metodą leczenia cukrzycy typu 1 (insulinozależnej) jest przyjmowanie insuliny i kontrolowanie poziomu cukru we krwi.

Rodzaj insuliny i metodę aplikacji ustala lekarz. Dostępne są różne rodzaje insuliny: krótko-, średnio- i długodziałające. Chory kontroluje stężenie glukozy przed posiłkami i po nich za pomocą glukometru i normalizuje jej poziom insuliną. Do dyspozycji ma

  • peny (przyrządy do aplikacji insuliny),
  • pompy insulinowe.

W obu przypadkach to diabetyk decyduje o tym, jaką dawkę insuliny zaaplikować.

Monitorowanie stężenia hemoglobiny glikowanej

Stężenie hemoglobiny glikowanej jest bardzo miarodajnym parametrem mówiącym, czy cukrzyca jest dobrze leczona w dłuższym okresie czasu. Hemoglobina A jest białkiem znajdującym się wewnątrz czerwonych krwinek. U pacjentów ze źle leczoną cukrzycą stężenie glukozy w tych komórkach rośnie i cukier przyłącza się do hemoglobiny. Reakcja ta nazywa się „glikacją”. Cząsteczka hemoglobiny istnieje około 120 dni. Stężenie hemoglobiny glikowanej zależy więc od poziomu cukru w ciągu ostatnich 2-3 miesięcy.

Parametr u osób zdrowych wynosi poniżej 5%. U pacjentów z dobrze leczoną cukrzycą typu 1 wartość ta nie powinna przekraczać 6,1-6,5%. Jeśli wartość jest wyższa niż 7%, należy dokonać zmian w sposobie leczenia pacjenta. Natomiast hemoglobina glikowana poniżej 6% może świadczyć o groźnych okresach niedocukrzenia.

Hemoglobina glikowana jest badaniem lepszym niż nawet wielokrotnie oznaczany poziom glukozy. Dobrze oddaje, czy pacjent regularne robi sobie zastrzyki z insuliny i czy ma odpowiednio dobrane posiłki. Ograniczenia te stanowią problem zwłaszcza u nastolatków.

Oznaczanie poziomu HbA1c jest badaniem laboratoryjnym wymagającym pobrania krwi. Należy je wykonywać co 2-3 miesiące, a u pacjentów ze stabilną i dobrze wyrównaną cukrzycą co pół roku. Liczne badania dowiodły, że poziom HbA1c wykazuje silny związek z ryzykiem późnych powikłań cukrzycy.

Jakie są nowoczesne metody leczenia cukrzycy typu 1?

Czy można wyleczyć cukrzycę typu 1?

Jedyną metoda na całkowite pozbycie się objawów tego typu cukrzycy jest przeszczep trzustki lub łączony przeszczep trzustki i nerki. Jest to jednak zabieg bardzo inwazyjny i niebezpieczny. Trwają także badania nad szczepionką hamującą rozwój cukrzycy.

Co jeść przy cukrzycy insulinozależnej?

Dieta cukrzycowa w tym typie choroby jest bardziej restrykcyjna niż w przypadku cukrzycy typu 2. Wartość każdego posiłku powinna być obliczana ze względu na ilość węglowodanów, białek i tłuszczów.

Chorzy na cukrzycę typu 1 powinni unikać produktów o wysokim indeksie glikemicznym, czyli takich, które powodują szybki i nagły wzrost poziomu cukru we krwi. Muszą wybierać węglowodany o niskim indeksie glikemicznym. Powinni też ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych.

Zobacz też:
Co warto wiedzieć o cukrzycy ciążowej?
Czym jest krzywa cukrowa?
 

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)