hipoglikemia fot. Adobe Stock

Hipoglikemia (niedocukrzenie) - co to jest, komu grozi, objawy

Hipoglikemia (poziom glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl) jest jednym z najgroźniejszych powikłań cukrzycy. Powodem niedocukrzenia jest zwykle źle leczona cukrzyca lub błędy dietetyczne.
Małgorzata Germak / 28.11.2019 15:19
hipoglikemia fot. Adobe Stock

Spis treści:

Co to jest hipoglikemia?

Stan niedoboru glukozy we krwi to hipoglikemia (niedocukrzenie).
Według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego hipoglikemię rozpoznaje się przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), niezależnie od występowania objawów klinicznych, które u części osób, zwłaszcza chorujących od wielu lat na cukrzycę typu 1, mogą pojawiać się dopiero przy niższych wartościach glikemii.

Wartość 70 mg/dl (3,9 mmol/l) należy uznać za stężenie alertowe, wymagające spożycia węglowodanów bądź dostosowania dawki leków obniżających glikemię, w celu przeciwdziałania dalszemu jej spadkowi” – zaleca PTD. Osoba z hipoglikemią traci siłę, ma zaburzenia ruchowe, traci zdolność koncentracji, może zemdleć.

Hipoglikemia w pewnych sytuacjach (osoby w podeszłym wieku, osoby z chorobą niedokrwienną serca) może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia
– ostrzega Polskie Towarzystwo Diabetologiczne.

Objawy hipoglikemii

W stanie tzw. nieświadomości hipoglikemii wczesne objawy mogą nie pojawić się wcale lub z opóźnieniem. Zdarza się tak przede wszystkim u osób, które mają cukrzycę już długo oraz u tych, którym często zdarza się niedocukrzenia. Po tym etapie dojdą objawy ciężkiego niedocukrzenia.

Hipoglikemia - wczesne objawy:

  • silnie odczuwany głód,
  • drażliwość i niepokój,
  • osłabienie,
  • pocenie się,
  • bladość skóry,
  • szybsze bicie serca,
  • rozszerzone źrenice,
  • nudności i wymioty.

Objawy powyższe mogą mieć różny stopień nasilenia. Niebezpiecznie zaczyna się robić, gdy te reakcje zostaną zlekceważone i dojdzie do sytuacji, kiedy chory nie będzie w stanie sam zareagować i sobie pomóc.

Hipoglikemia ciężka - objawy:

  • zaburzenia pamięci,
  • ból głowy,
  • problemy z orientacją,
  • nietypowe, zmienne zachowanie,
  • zaburzenia mowy,
  • trudności z myśleniem i kojarzeniem,
  • drgawki - głównie drżenie rąk.

Jeśli stan hipoglikemii trwa zbyt długo i nie zostanie podana glukoza, chory może stracić przytomność, a nawet zapaść w śpiączkę.

Rodzaje hipoglikemii

W zależności od nasilenia objawów i rodzajów ich występowania można rozróżnić kilka stanów hipoglikemii.

Hipoglikemia umiarkowana

To stan, w którym organizm aktywuje hormony, takie jak kortyzol, adrenalina i glukagon, aby podnieść poziom cukru. Wtedy do zauważenia dla chorego stają się symptomy - głód, dreszcze, pocenie się, niepokój. Hipoglikemia umiarkowana to stan, w którym osoba sama może sobie pomóc, czyli samodzielnie wyregulować poziom cukru.

Co robić? Osoba z umiarkowaną hipoglikemią powinna jak najszybciej zjeść łatwo i szybko wchłaniające się węglowodany (kostka cukru, słodki owoc albo słodki napój). W ciągu kilku minut chory powinien poczuć się lepiej, a nieprzyjemne objawy ustąpić.

Hipoglikemia ciężka

Jeśli glikemia obniża się nadal i nie nastąpiła żadna reakcja mająca na celu podniesienie cukru we krwi (poznaj normy poziomu cukru we krwi), pojawiają się zaawansowane objawy, takie jak zaburzenia funkcji poznawczych, problemy z mową i rozumieniem. To stan, w którym chory może potrzebować pomocy od drugiej osoby, bo sam nie będzie w stanie racjonalnie myśleć i działać. Wtedy należy podać mu jabłko, banana, sok owocowy czy colę.

W hipoglikemii ciężkiej osoba może stracić przytomność. Wtedy nie należy próbować go karmić ani nie wlewać mu napoju do ust. Najlepiej ułożyć go w pozycji bezpiecznej i wezwać pogotowie. Jeśli to możliwe, to podać mu zastrzyk z glukagonu.

Pamiętaj! Przy wystąpieniu hipoglikemii nie powinno się jeść (albo podawać choremu) czekolady ani produktów z czekoladą, bo ze względu na zawarte tłuszcze, utrudnione jest szybkie wchłanianie węglowodanów.

Hipoglikemia nocna

Stan niedocukrzenia czasem zdarza się, gdy chory śpi. Może mieć męczące sny i rano obudzić się niewyspanym i rozbitym. Hipoglikemia nocna najczęściej zdarza się między godziną 2. a 4.

Jeśli leczysz się insuliną i śpisz niespokojnie, a po nocy czujesz zmęczenie, ból głowy jakbyś miała kaca - zgłoś się do lekarza.

Hipoglikemia reaktywna

To poposiłkowa hipoglikemia, której mogą doświadczyć chorzy na cukrzycę, ale raczej zdarza się u osób, która nie mają cukrzycy. To stan, kiedy stężenie cukru we krwi spada poniżej 55 mg/dl w ciągu 4 godzin po posiłku. Wtedy można zauważyć takie objawy, jak osłabienie i zmęczenie, drgawki, silny głód, zawroty głowy, a nawet omdlenia. Hipoglikemia reaktywna zwykle dopada ludzi szczupłych albo takich, którzy mocno schudli. Zdarza się też u kobiet z nadwagą.

Jak zapobiegać hipoglikemii reaktywnej?

  • jedz regularnie,
  • unikaj zbyt długich przerw między posiłkami,
  • jedz śniadania,
  • unikaj alkoholu,
  • ogranicz węglowodany proste w diecie.

Przyczyny hipoglikemii

Osoby chorujące na cukrzycę typu 1 mogą doprowadzić do stanu hipoglikemii, jeśli przyjmują złą dawkę insuliny lub nie spożyły posiłku po wstrzyknięciu insuliny, nie przestrzegają zasad diety, podejmują z duży i nagły wysiłek fizyczny, spożywają alkohol.

Jeśli chory zaliczy aktywność fizyczną wieczorem, naraża się na hipoglikemię nocną. Hipoglikemia może być też efektem interakcji lekowej.

Jak zapobiegać hipoglikemii?

Dla własnego bezpieczeństwa osoby z cukrzycą powinny mieć zawsze przy sobie widoczną informację na ten temat, np. bransoletkę. To ważne, bo objawy hipoglikemii często przypominają upojenie alkoholowe.

Co chory na cukrzycę może zrobić, żeby nie dopuszczać do hipoglikemii?

  • przestrzegać specjalnej diety,
  • jeśli ma zalecenie dotyczące insuliny, przestrzegać ich
  • unikać alkoholu,
  • unikać nagłego, intensywnego wysiłku fizycznego,
  • kontrolować poziom cukru we krwi,
  • mieć zawsze przy sobie owoc albo słodki napój.

Pamiętaj też, aby kontrolować stężenie glukozy przed jazdą samochodem i przed aktywnościami fizycznymi.

Hipoglikemia objawem choroby

Jeśli osoba, u której występuje hipoglikemia, nie jest cukrzykiem, to niedocukrzenie może być objawem innych poważnych schorzeń. Może zwiastować choroby wątroby, nerek i trzustki, może wiązać się z niedoczynnością tarczycy albo niewydolnością kory nadnerczy lub przysadki mózgowej.

Więcej o cukrzycy:Cukrzyca: objawy wczesne i nietypowe [LISTA SYMPTOMÓW]Cukrzyca ciążowa: przyczyny, badania, leczenie cukrzycy w ciążyCukrzyca typu 2: objawy, przyczyny, leczenie. Jesteś w grupie ryzyka?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)