pokrzywa w ciąży fot. Adobe Stock, ProShooter

Pokrzywa w ciąży - polecana czy zakazana? Oto zdanie ekspertów

Badania nie potwierdzają bezpieczeństwa picia pokrzywy w ciąży. Mimo wszystko wielu lekarzy uznaje ją za bezpieczną i poleca swoim pacjentkom. Sok z pokrzywy może wzbogacać dietę ciężarnej w żelazo. Nie powinno się wprowadzać pokrzywy do diety w ciąży na własną rękę, może być to niebezpieczne i grozić poronieniami, szczególnie na początku ciąży.
/ 06.05.2022 08:35
pokrzywa w ciąży fot. Adobe Stock, ProShooter

Właściwości pokrzywy, a szczególnie duża zawartość żelaza w soku z pokrzywy i właściwości zmniejszające obrzęki powodują, że często sięgają po nią kobiety w ciąży. Czy to bezpieczne? Wiele ziół w ciąży jest przeciwwskazanych. Badania naukowe nie potwierdzają bezpieczeństwa stosowania pokrzywy w ciąży. Zaleca się dużą ostrożność we wprowadzaniu soków i naparów z pokrzyw do diety ciężarnej.

Spis treści:

  1. Pokrzywa w ciąży - na co może pomóc?
  2. Pokrzywa w ciąży - badania naukowe i opinie ekspertów
  3. Pokrzywa w ciąży - rozsądne podejście

Pokrzywa w ciąży - na co może pomóc?

Pokrzywa na obrzęki w ciąży

Kobiety w ciąży chętnie sięgają po pokrzywę z uwagi na jej naturalne działanie diuretyczne. Jednym z efektów picia pokrzywy jest więc pozbycie się obrzęków (np. obrzęków kostek), które dokuczają kobietom szczególnie w ostatnich trymestrach.

Pokrzywa na poprawę poziomu żelaza w ciąży

Pokrzywa, a szczególnie sok z pokrzyw, jest jednym z bogatszych naturalnych źródeł żelaza. 100 g pokrzyw ma go aż 277 mg! Kobiety ciężarne mają bardzo duże zapotrzebowanie na ten pierwiastek, które często ciężko im wypełnić stosując samodzielnie ułożoną lub instynktowną dietę.

Często obserwuje się więc przypadki anemii spowodowanej niedoborem żelaza w ciąży. Sok z pokrzywy jest jednym z naturalnych środków, które mogą pomóc wypełnić zapotrzebowanie na żelazo kobiety ciężarnej. Niektórzy lekarze dają więc zielone światło na zastosowanie soku z pokrzywy, by dopełnić dietę na anemię.

sok z pokrzywy w ciążyfot. Sok z pokrzywy ma dużo żelaza i może pomagać na anemię w ciąży/ Adobe Stock, Melica

Pokrzywa jako źródło witamin w ciąży

Pokrzywa to nie tylko sporo żelaza. Młode liście pokrzywy są bogate w witaminę C, A i witaminę K. Mają też sporo witamin z grupy B. Pokrzywa zawiera też minerały: potas, wapń i miedź. Te wartości odżywcze możesz czerpać szczególnie z soku z pokrzywy i jedząc młode liście pokrzyw. W ciąży każde dodatkowe źródło witamin i minerałów jest ważne. Pokrzywa może być jednym z nich.

Pokrzywa jako lekarstwo na katar sienny w ciąży

Jeśli w ciąży dokucza ci katar sienny, możesz zechcieć sięgnąć w pierwszej kolejności po naturalne zioła, a nie leki. Są pewnie doniesienia, że pokrzywa może łagodzić katar sienny spowodowany alergiami.

Pokrzywa w ciąży - badania naukowe i opinie ekspertów

Zdaniem naukowców i ekspertów, jeśli nie ma dowodów na bezpieczeństwo stosowania jakiejś substancji (nawet naturalnej) w ciąży, lepiej uznać ją za niebezpieczną. Tak też jest w przypadku pokrzywy. 

Według monografii (kompleksowej analizy naukowej) dotyczącej pokrzywy, wydanej przez Europejską Spółdzielnię Naukową ds. Fitoterapii ESCOP (European Scientific Cooperative on Phytotherapy), nie ma dowodów na bezpieczeństwo pokrzywy w ciąży. Ta naturalna roślina jest po prostu zbyt słabo zbadana, by móc ją bezpiecznie polecać. Eksperci ESCOP komentują bezpieczeństwo zastosowania pokrzywy w ciąży następująco:

Brak dostępnych danych na temat bezpieczeństwa pokrzywy w ciąży i laktacji. Zgodnie z ogólną praktyką medyczną, produktu nie należy stosować w okresie ciąży i laktacji bez porady lekarskiej. - monografia ESCOP dotycząca pokrzywy URTICAE FOLIUM/HERBA. tłum. redakcja

Choć jest wiele anegdotycznych przypadków kobiet, które piły herbatę z pokrzywy i stosowały sok z pokrzywy przez całą ciążę i „nic się im nie stało”, nauka nie potwierdza bezpieczeństwa zastosowania pokrzywy. Są nawet badania, które mogą być alarmujące.

Jedno z badań nad właściwościami pokrzywy z 2015 roku pokazuje, że choć przeciwwskazania do picia pokrzywy są rzadkie, ciąża może być jednym z nich. Naukowcy zaobserwowali zmiany w cyklu menstruacyjnym kobiet po regularnym stosowaniu pokrzywy. To zmiany hormonalne, które potencjalnie mogą przyczyniać się do poronień. To kolejny argument przekonujący za powstrzymaniem się od picia pokrzywy bez nadzoru medyka, szczególnie w pierwszych trymestrach.

Niebezpieczeństwo stosowania pokrzywy w ciąży wynikać może więc z tych aspektów:

  • Pokrzywa może stymulować skurcze macicy. Może być to pożądane w ostatnich tygodniach ciąży, ale picie pokrzywy w pierwszych tygodniach ciąży może wzmacniać ryzyko poronień.
  • Pokrzywa wchodzi w interakcje z wieloma lekami np., lekami przeciwzakrzepowymi. Trzeba sprawdzać, czy nie akurat tymi, które przyjmujesz w ciąży.
  • Pokrzywa działa jak naturalny diuretyk, co może być wadą lub zaletą. Z jednej strony pozwala pozbyć się obrzęków, a z drugiej może zwiększać ryzyko odwodnienia, jeśli jednocześnie nie pijesz wystarczająco wody.

Pokrzywa w ciąży - rozsądne podejście

Jeśli chcesz korzystać z zalet pokrzywy w ciąży, koniecznie skonsultuj się ze swoim lekarzem. On najlepiej oceni czy jest to dla ciebie polecane i poprowadzi cię. Lekarz sprawdzi też, czy żadne z leków, które przyjmujesz, nie wchodzą w interakcje z pokrzywą.

Większość lekarzy nie będzie polecać picia herbaty z pokrzywy w pierwszych dwóch trymestrach ciąży. Mogą zgodzić się na jej wprowadzenie w trzecim trymestrze, jeśli będziesz zmagać się z opuchnięciami, a ciąża nie będzie zagrożona.

Niektórzy lekarze dają zielone światło na zastosowanie soku z pokrzywy jako wspomagającego suplementu przy niedokrwistości w ciąży. Wtedy każdy środek podnoszący żelazo bardzo się liczy: zdrowa dieta, przepisane tabletki, ale też naturalne metody podbijania żelaza, w tym bardzo skuteczny sok z pokrzywy.

sooothie z pokrzywy w ciążyfot. Smoothie z pokrzywy można pić w ciąży po lekarskiej aprobacie/ Adobe Stock, alicja neumiler

Włączanie świeżych liści rośliny do diety w symbolicznych ilościach wydaje się najbezpieczniejszą z wersji stosowania pokrzywy w ciąży. Korzystasz wtedy najbardziej z witamin i minerałów, a nie narażasz się na duże dawki substancji czynnych z naparów pokrzywy. Większość lekarzy pozwoli ci zjeść sałatkę z dodatkiem liści pokrzywy, dodać pokrzywę do koktajlu lub zrobić zupę z pokrzyw. Jeśli sama będziesz zbierać pokrzywy, zadbaj, by były zebrane w czystym terenie, z daleka od źródeł zanieczyszczeń.

sałatka z pokrzyw w ciążyfot. Sałatka z pokrzywami jest bezpieczna w ciąży/ Adobe Stock, nikolaydonetsk

Źródła: 

ESCOP Monographs The Scientific Foundation for Herbal Medicinal Product- Urticae radix Nettle Root, edycja 2018.

Ziaei R, Foshati S, Hadi A, Kermani MAH, Ghavami A, Clark CCT, Tarrahi MJ. The effect of nettle (Urtica dioica) supplementation on the glycemic control of patients with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Phytother Res. 2020 Feb;34(2):282-294. doi: 10.1002/ptr.6535. Epub 2019 Dec 4. PMID: 31802554
Hailemeskel B, Fullas F. The use of Urtica dioica (stinging nettle) as a blood sugar lowering herb: a case report and a review of the literature. Diabetes Res Open J. 2015; 1(5): 123- 127. doi: 10.17140/DROJ-1-119