kapusta kiszona właściwości fot. Adobe Stock, petrrgoskov

Kapusta kiszona na wsparcie jelit i odporność. Kto nie powinien jej jeść?

Właściwości kapusty kiszonej są bardzo szerokie. Kapusta działa jak naturalny probiotyk, poprawia zdrowie jelit i wzmacnia w ten sposób odporność. Kapusta kiszona ma mało kalorii, tylko 16 kcal w 100 g. Poleca się jej jedzenie przy diecie odchudzającej i nie tylko. Niektórzy nie powinni jednak jeść wcale kapusty kiszonej.
/ 16.12.2021 06:55
kapusta kiszona właściwości fot. Adobe Stock, petrrgoskov

Kapusta kiszona jest popularna i bardzo lubiana. Przypisuje się jej niezwykłe właściwości prozdrowotne: wsparcie odporności, pomoc w odchudzaniu, a nawet bada się ją pod kątem właściwości przeciwnowotworowym. Poznaj dokładne właściwości kiszonej kapusty i dowiedz się, czy nie należysz do grupy osób, którym nie poleca się jej jedzenia.

Spis treści:

  1. Jak powstaje kapusta kiszona?
  2. Wartości odżywcze kapusty kiszonej
  3. Kapusta kiszona na odchudzanie - kalorie
  4. Właściwości zdrowotne kiszonej kapusty
  5. Kapusta kiszona vs. kapusta kwaszona
  6. Kto nie powinien jeść kapusty kiszonej?

Jak powstaje kapusta kiszona?

Kapustę kiszoną otrzymuje się w wyniku fermentacji z udziałem szczepów bakterii tj. Leuconostoc, Lactobacillus i Pediococcus. Drobno poszatkowaną kapustę należy posolić, przyprawić i ugnieść. Tak ukiszoną kapustę pozostawia się w temperaturze  pokojowej na kilka dni.

W tym czasie zachodzi fermentacja mlekowa, która powoduje, że w kapuście pojawia się kwas organiczny, który dodatkowo wydłuża jej trwałość. Przygotowanie domowej kapusty kiszonej to doskonała okazja do zatrzymania witamin na zimę.

Przemysłowa produkcja kiszonej kapusty jest podobna. Zazwyczaj dodaje się do niej startery bakteryjne, które przyspieszają fermentację. Niekiedy producenci zakwaszają też dodatkowo kapustę, by od początku zatrzymać rozwój niepożądanych bakterii.

Kiszoną kapustę cechuje silny kwaśny smak, wysoka wartość odżywcza i liczne właściwości prozdrowotne. To warzywo, które wspiera zdrowie jelit, odporność i wspomaga odchudzanie.

Wartości odżywcze kapusty kiszonej

Wartości odżywcze kiszonej kapusty (na 100 g) są następujące:

  • Energia: 18 kcal
  • Tłuszcz: 0,1 g
  • Cholesterol: 0 mg
  • Sód: 661 mg
  • Potas: 170 mg
  • Węglowodany: 4,3 g
  • Błonnik: 2,9 g
  • Białko: 0,9 g
  • Witamina C: 14,7 mg
  • Witamina K: 13,3 mg
  • Żelazo: 1,5 mg
  • Witamina B6: 0,1 mg
  • Magnez: 13 mg
  • Wapń: 30 mg.

Kapusta kiszona poprawia odporność za sprawą naturalnych probiotyków. Co ciekawe, kapusta kiszona wcale nie zawiera znacznych ilości witaminy C, choć często się jej to przypisuje. Witamina C kojarzy się z kwaśnym smakiem kiszonek, ale to tylko psychologiczne zjawisko. W praktyce kiszona kapusta ma podobną zawartość witaminy C, co świeża kapusta.

Dzięki witaminom z grupy B kiszona kapusta wykazuje właściwości dotleniające, a także niweluje w pewnym stopniu szkodliwe działanie alkoholu. 

Kiszona kapusta, ale też inne kiszonki: kiszone ogórki, buraki i inne, nietypowe kiszonki, zawierają dużo witaminy K. 100 g kiszonej kapusty to aż 20% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę.

Warto wspomnieć też o stosunkowo dużej zawartości siarki - pierwiastka, który korzystnie wpływa na wygląd włosów, skóry i paznokci. Jednocześnie to właśnie siarka jest jedną z przyczyn wzdęć i nadmiernych gazów, które często zdarzają się po zjedzeniu kapusty.

Kapusta kiszona ma bardzo dużo sodu i nie jest to zaleta. Sód to pierwiastek zawartych w soli i główny powód, dlaczego powinno się jeść mniej soli. To w zasadzie jedyna wada kiszonej kapusty.

Kapusta kiszona na odchudzanie - kalorie

Kapusta kiszona to dobry produkt dla osób odchudzających się, ze względu na niską kaloryczność. 100 g kapusty dostarcza jedynie 18 kalorii (kcal). Duża ilość błonnika pokarmowego zapewnia sytość na długo po posiłku.

Najlepiej kupować świeżą kapustę kiszoną z beczki lub robić ją samemu. Kapusta sprzedawana w słoiku jest pasteryzowana (poddawane działaniu wysokiej temperatury) i przez to nie zawiera najcenniejszych bakterii jelitowych.

Kapusta kiszona ma też inną zaletę w diecie odchudzającej: można z jej wykorzystaniem przygotować niskokaloryczne dania i potrawy. Do dietetycznych potraw z kapustą kiszoną w roli głównej należą:

  • kapuśniak, 
  • łazanki wegetariańskie z makaronem pełnoziarnistym,
  • niskokaloryczna wigilijna potrawa: kapusta z grochem,
  • bigos,
  • dietetyczne kanapki z kiszoną kapustą.

Kapusta kiszona kaloriefot. Adobe Stock, ximich_natali

Właściwości zdrowotne kiszonej kapusty

Starożytni rzymscy lekarze leczyli kapustą choroby płuc, stawów, wątroby, chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, obstrukcje, a także bezsenność. Teraz wiemy, że kapusta kiszona faktycznie ma właściwości prozdrowotne, wiele z nich jest potwierdzone badaniami.

Kiszona kapusta poprawia odporność

Kapusta kiszona jest przede wszystkim idealnym sposobem na wzmocnienie organizmu w czasie jesienno-zimowym. To wtedy wzrasta zachorowalność na grypę i przeziębienie (od niedawna też na COVID-19), a jednocześnie dostępność świeżych owoców i warzyw jest niewielka. Włączenie kiszonek do diety w jesień i zimę jest wręcz obowiązkowe.

Podniesienie odporności wynika przede wszystkim z obecności naturalnych probiotyków. Poprawiają one funkcjonowanie układu pokarmowego, a jelita to niesamowicie ważny element układu odpornościowego.

Poprawione trawienie dzięki kiszonej kapuście

Niepasteryzowana kiszona kapusta zawiera probiotyki. Dobre bakterie jelitowe działają jak pierwsza linia obrony przed patogenami. Probiotyki bardzo wspierają układ pokarmowy i poprawiają jego działanie.

Nawet jeśli bezpośrednio po zjedzeniu kiszonej kapusty jesteś wzdęta i nie wydaje ci się, że kapusta działa na plus dla twoich jelit, to nieprawda. Długofalowo probiotyki poprawiają trawienie, walczą z biegunkami i zaparciami. 

Kiszona kapusta na poprawę nastroju

Od kilku lat naukowcy bardzo intensywnie badają zagadnienie nazwane osią mózgowo-jelitową. To dowód na bezpośredni wpływ jelit i bakterii jelitowych na nastrój, ale też wiele chorób z pozoru niezwiązanych z jelitami: depresji i schizofrenii. 

To dość skomplikowana zależność, ale nie ma wątpliwości, że bakterie jelitowe wpływają na nastrój. Zdrowe jelita to zdrowe ciało i umysł. Wpieraj je, m.in. jedząc kiszoną kapustę.

Kiszona kapusta na poprawę zdrowia serca

Dieta bogata w błonnik i probiotyki to dieta sprzyjająca zdrowiu serca. Kiszona kapusta jest polecana np. w diecie na cholesterol

Dzięki zawartości witaminy K2 można też wnioskować, że kapusta kiszona wspiera zdrowie serca również z innej strony. Według niektórych badań witamina K2 zapobiega powstawaniu miażdżycy, więc redukuje ryzyko zawałów serca. 

Jest też druga strona medalu: dieta bogata w kiszonki to dieta bogata w sól. Sól to największy czynnik sprzyjający nadciśnieniu. Jeśli masz nadciśnienie, najlepiej stosuj dietę DASH, a kiszonki jedz okazjonalnie.

Kiszona kapusta działa przeciwnowotworowo?

Badania naukowe potwierdzają, że kiszona kapusta sprzyja profilaktyce niektórych chorób nowotworowych.

Nie są to ostateczne wnioski, a badania trwają. Naukowcom udało się jednak ustalić na przykład, że kobiety jedzące często kiszoną kapustę w młodości i w trakcie dojrzewania, mają niższe ryzyko rozwoju nowotworów piersi.

Pamiętaj jednak, ze kiszona kapusta to dużo soli, a dieta bogata w sól podwyższa ryzyko raka żołądka.

Inne właściwości kiszonej kapusty

  • Kapusta kiszona może regulować temperaturę ciała. W przypadku zbyt wysokiej ciepłoty obniża ją, w przypadku zbyt niskiej - podwyższa.
  • Sok z kapusty kiszonej wzmacnia odporność, łagodzi kaszel, pobudza wydzielanie soków trawiennych i apetyt. Picie soku z kiszonej kapusty może być praktykowane przez osoby, dla których kiszona kapusta jest zbyt ciężka.
  • Kuracja sokiem z kiszonej kapusty to jedna z metod na oczyszczanie organizmu. To nic potwierdzonego naukowo, jednak wiele osób chwali sobie takie kuracje.

Kapusta kiszona vs. kapusta kwaszona

Pamiętaj, że pozytywne właściwości dotyczą kapusty kiszonej, a nie kwaszonej. Niestety w sklepach często można kupić kapustę kwaszoną. Jak ją rozpoznać?

Jest biała, ma intensywny zapach octu i nie była poddawana fermentacji. Korzystne działanie można przypisać wyłącznie kapuście kiszonej. Zdarza się, że pojęcia kwaszona i kiszona są używane zamiennie, dlatego o szczegóły najlepiej dopytaj sprzedawcę.

Kapusta kiszona czy kwaszonafot. Ula Bugaeva

Kto nie powinien jeść kapusty kiszonej?

Ze względu na wysoką zawartość soli, kapusty kiszonej powinny unikać przede wszystkim:

  • osoby z nadciśnieniem tętniczym,
  • osoby z wrażliwym żołądkiem,
  • chorzy na wrzody żołądka i wrzody dwunastnicy,
  • osoby ze schorzeniami nerek.

Kapusta kiszona może wywoływać też wzdęcia i biegunki u osób z zespołem jelita drażliwego.

Na podstawie artykułu opublikowanego pierwotnie 16.11.2009 przez Martę Wilczkowską.

Źródła:

Laatikainen R, Koskenpato J, Hongisto SM, Loponen J, Poussa T, Hillilä M, Korpela R. Randomised clinical trial: low-FODMAP rye bread vs. regular rye bread to relieve the symptoms of irritable bowel syndrome. Aliment Pharmacol Ther. 2016 Sep;44(5):460-70. doi: 10.1111/apt.13726. Epub 2016 Jul 15. PMID: 27417338; PMCID: PMC5113694.
 
Nielsen ES , Garnås E , Jensen KJ , Hansen LH , Olsen PS , Ritz C , Krych L , Nielsen DS . Lacto-fermented sauerkraut improves symptoms in IBS patients independent of product pasteurisation - a pilot study. Food Funct. 2018 Oct 17;9(10):5323-5335. doi: 10.1039/c8fo00968f. PMID: 30256365.
 
Ogawa A, Kobayashi T, Sakai F, Kadooka Y, Kawasaki Y. Lactobacillus gasseri SBT2055 suppresses fatty acid release through enlargement of fat emulsion size in vitro and promotes fecal fat excretion in healthy Japanese subjects. Lipids Health Dis. 2015 Mar 20;14:20. doi: 10.1186/s12944-015-0019-0. PMID: 25884980; PMCID: PMC4391304.
 
Resta-Lenert S, Barrett KE. Live probiotics protect intestinal epithelial cells from the effects of infection with enteroinvasive Escherichia coli (EIEC). Gut. 2003 Jul;52(7):988-97. doi: 10.1136/gut.52.7.988. PMID: 12801956; PMCID: PMC1773702.
 
Hungin AP, Mulligan C, Pot B, Whorwell P, Agréus L, Fracasso P, Lionis C, Mendive J, Philippart de Foy JM, Rubin G, Winchester C, de Wit N; European Society for Primary Care Gastroenterology. Systematic review: probiotics in the management of lower gastrointestinal symptoms in clinical practice -- an evidence-based international guide. Aliment Pharmacol Ther. 2013 Oct;38(8):864-86. doi: 10.1111/apt.12460. Epub 2013 Aug 27. PMID: 23981066; PMCID: PMC3925990.

Czytaj także:
Dlaczego warto jeść kapustę kiszoną na diecie odchudzającej?
Czy kiszonki są zawsze zdrowe?
Surówka z kiszonej kapusty - dodatek do kotletów lub ryby