Dieta bezglutenowa fot. Adobe Stock

Dieta bezglutenowa - dla kogo, zasady, przepisy i jadłospis

Dieta bezglutenowa wymaga wykluczenia pszenicy, żyta i jęczmienia. Stawiaj na produkty naturalnie bezglutenowe (np. ryż, gryka, kukurydza) i te ze znakiem Przekreślonego Kłosa.
Agata Bernaciak / 13.01.2020 12:44
Dieta bezglutenowa fot. Adobe Stock

Spis treści:

Dieta bezglutenowa dla kogo?

Dieta bezglutenowa przeznaczona jest dla osób, które:

  • chorują na celiakię,
  • mają alergię na gluten,
  • cierpią na nieceliakalną nadwrażliwość na gluten.

Celiakia to choroba autoimmunologiczna, której główną cechą jest trwała (na całe życie) nietolerancja glutenu. Ścisła dieta bezglutenowa jest w przypadku celiakii jedyną metodą leczenia. Jeśli chorujesz na tą chorobę to niebezpieczne są dla ciebie nie tylko produkty zawierające gluten, ale także wszystkie te, które są nim zanieczyszczone. Dietę bezglutenową stosuje się także w chorobie Durhinga, która jest skórną manifestacją nietolerancji glutenu.

Celiakia nie jest tym samym, co alergia na gluten. W przypadku alergii dochodzi do ogólnoustrojowej reakcji organizmu objawiającej się:

  • dusznościami,
  • problemami skórnymi,
  • łzawieniem,
  • biegunkami,
  • wstrząsem anafilaktycznym.

W przypadku alergii również konieczna jest całkowita rezygnacja z glutenu.

Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCGS) obejmuje wszystkie przypadki, gdy źle reagujesz na gluten, ale wykluczono u ciebie celiakię oraz alergię na gluten. NCGS wymaga wprowadzenia diety bezglutenowej, ale u większości osób nie ma konieczności stosowania jej przez całe życie. Najczęściej po kilku miesiącach pod kontrolą lekarza przeprowadza się tzw. prowokację glutenem, by stwierdzić, czy produkty, które go zawierają można na nowo wprowadzić do diety.

Pamiętaj, że diety bezglutenowej nie należy stosować bez wskazań medycznych. Źle przeprowadzone eliminacja glutenu może prowadzić do niedoborów pokarmowych.

Posłuchaj opinii dietetyka mgr Sylwii Leszczyńskiej o diecie bezglutenowej:

 

Dieta bezglutenowa zasady

Najważniejsze założenia diety bezglutenowej nie odbiegają od podstawowych założeń zdrowej diety. Postaraj się, by jak najczęściej wybierać produkty, które są nieprzetworzone, naturalnie pozbawione glutenu. Jedz regularnie, kontroluj masę ciała.

Zwracaj baczną uwagę na sposób przechowywania i przygotowywania dań bezglutenowych. Pilnuj, by nie doszło do zanieczyszczenia glutenem np. gdy na jednej desce kroisz pieczywo pszenne (z glutenem), a potem bezglutenowe lub mieszasz tą samą łyżką dania glutenowe i bezglutenowe.

Jeśli chorujesz na celiakię nawet niewielka ilość glutenu może ci zaszkodzić, dlatego uważnie czytaj etykiety produktów spożywczych. Wybieraj przede wszystkim żywność oznaczoną licencjonowanym znakiem Przekreślonego Kłosa. W internecie poszukaj wykazu produktów bezglutenowych. Możesz także pobrać listę restauracji, które serwują dania bez glutenu.

Produkty zabronione na diecie bezglutenowej

Gluten to białko pochodzenia roślinnego. Do naturalnych źródeł glutenu należą wszystkie produkty zawierające:

  • pszenicę,
  • żyto,
  • jęczmień.

Uważaj także na owies, który choć naturalnie nie zawiera glutenu to jednak bardzo często jest nim zanieczyszczony.

Ponadto nie wolno spożywać: zbożowej kawy, owocowych przetworów, piwa, lodów, gotowych sosów, a także produktów zawierających różnego rodzaju słody (mp. jęczmienny). Na szczęście jednak z łatwością można kupić bezglutenowe odpowiedniki tych produktów.

Produkty dozwolone na diecie bezglutenowej

Naturalnie bezglutenowe zboża i produkty skrobiowe to:

  • ryż,
  • ziemniaki,
  • kukurydza,
  • amarantus,
  • komosa ryżowa,
  • gryka,
  • proso.

Glutenu nie zawierają także: warzywa, owoce, mięso, naturalne przetwory mleczne, orzechy, nasiona roślin strączkowych. Kupując żywność bez glutenu stawiaj w pierwszej kolejności na produkty ze znakiem Przekreślonego Kłosa. Jeśli nie masz do nich dostępu to na opakowaniu szukaj określenia „bez glutenu”/„bezglutenowe”.

Uzupełnij swoją szafę o nowe ubrania i akcesoria. Sprawdź rabaty na bonprix wyprzedaże

Co możesz jeść?

  • napoje: kawa zwykła (nie zbożowa), herbata, herbata ziołowa, kakao naturalne, rum, wino gronowe, woda mineralna;
  • produkty mleczne: mleko, jogurty naturalnego, maślanka, kefir, sery białe, feta;
  • mięsa i ryby: świeże mięso, podroby, ryby, owoce morza, wędliny wysokogatunkowe (szynka, polędwica);
  • tłuszcze: masło, masło roślinne, margaryny, oleje, oliwa z oliwek, tran;
  • warzywa i owoce: możesz jeść bez ograniczeń;
  • pieczywo, kasze, płatki: pieczywo i makarony bezglutenowe, kasza kukurydziana, jaglana, gryczana, kleik ryżowy, kukurydza prażona, chrupki czyste kukurydziane;
  • słodycze: cukier, miód, galaretki, budynie i kisiele na bazie mąki ziemniaczanej, czekolada mleczna i gorzka, landrynki, lizaki, dropsy bez dodatku słodu i skrobi, słodycze bezglutenowe;
  • inne: proszek do pieczenia bezglutenowy, soda oczyszczona, czysta żelatyna, drożdże, zioła i jednorodne przyprawy, ocet winny, siemię lniane, czysty przecier pomidorowy, jajka, orzechy, sezam, mak, nasiona chia.

Dieta bezglutenowa przepisy
fot. Adobe Stock

Dieta bezglutenowa przepisy

Wypróbuj przepisy na dania bezglutenowe.

Bułeczki kukurydziane

Składniki:

  • 200 g mąki bezglutenowej,
  • 100 g drobnej kaszki kukurydzianej,
  • 1 łyżeczka bezglutenowego proszku do pieczenia,
  • 1/2 łyżeczki sody,
  • 1/2 łyżeczki przyprawy indyjskiej garam masala,
  • 2 jajka,
  • 150 ml mleka sojowego,
  • 100 ml wody,
  • 50 ml oleju,
  • 3 łyżki startego sera żółtego,
  • pieprz.
  1. Oddzielnie wymieszaj składniki suche (mąka, kaszka, proszek do pieczenia, przyprawy, soda, żółty ser) i mokre (jajka, mleko sojowe, woda, olej .
  2. Następnie połącz je dokładnie za pomocą łyżki i nałóż do foremek.
  3. Muffinki włóż do piekarnika nagrzanego do 180 stopni na ok. 15-20 minut.

Bezglutenowe naleśniki z kurczakiem i warzywami

Składniki na farsz:

  • średnia pierś z kurczaka,
  • papryka czerwona,
  • cukinia 
  • 8 średnich pieczarek,
  • sól i pieprz,
  • olej rzepakowy do smażenia.

Składniki na naleśniki:

  • 100 g maki ryżowej,
  • 2 łyżki skrobi ziemniaczanej,
  • 3 małe jajka,
  • szklanka gazowanej wody,
  • sól i pieprz,
  • olej rzepakowy do smażenia

Przygotowanie:

  1. Mąkę i skrobię wymieszaj w jednej misce.
  2. Jajka ubij mikserem, aż będą gładki i lekko spienione.
  3. Powoli dodaj mąką i wlewaj wodę przez cały czas mieszając ciasto mikserem.
  4. Dopraw ciasto odrobiną soli i pieprzu.
  5. Smaż cienkie naleśniki na minimalnej ilości oleju rzepakowego.
  6. Pierś z kurczaka pokrój w paseczki, oprósz solą i pieprzem.
  7. Paprykę pokrój w słupki, cukinię i pieczarki w plasterki.
  8. Na oleju podsmaż pierś z kurczaka.
  9. Dodaj warzywa i duś wszystko razem, aż warzywa staną się miękkie.
  10. Farsz nakładaj do naleśników.

Wypróbuj także:

Dieta bezglutenowa jadłospis

Zobacz, że jadłospis bezglutenowy wcale nie musi być niesmaczny.

Śniadanie

Komosa ryżowa z owocamikomosa ryżowa - 3/4 szklanki ugotowanej, 1/3 szklanki malin z mrożonki, 1/2 banana, 4 łyżki mleka kokosowego, łyżka miodu, garść orzechów włoskich

II śniadanie

2 wafle ryżowe pełnoziarniste z hummusem naturalnym i kiełkami brokuła

Obiad

Pieczony dorsz z brokułami: 150 g pieczonego dorsza z ziołami, 150 g ugotowanego brokuła z łyżeczką płatków migdałowych, 3 łyżki ryżu brązowego z posiekaną natką pietruszki

Podwieczorek

1 op. serka wiejskiego, 5 pomidorków koktajlowych, łyżeczka pestek słonecznika

Kolacja

Kanapki z awokado: 2 kromki chleba gryczanego posmarować rozgniecionym awokado (1/2 sztuki) wymieszanym z pokrojonym w kostkę pomidorem, 2 plasterki wędliny z piersi indyka, posiekany szczypiorek na kanapki

Dowiedz się więcej o diecie bezglutenowej:
Dieta bezglutenowa - najczęstsze pułapki
Dieta bezglutenowa na odchudzanie - czy rezygnacja z glutenu działa?
Chleb bezglutenowy - 5 najlepszych przepisów

Dietetyk kliniczny, psychodietetyk
Sylwia Leszczyńska
mgr
Sylwia Leszczyńska
dietetyk
Dietetyk kliniczny, psychodietetyk

Certyfikowany europejski specjalista leczenia otyłości (cert. SCOPE),  właścicielka „Sanvita” – Instytutu Zdrowego Żywienia i Dietetyki Klinicznej, redaktor prowadząca czasopisma Współczesna Dietetyka. Autorka książki „Dieta dla płodności”. Specjalista w zakresie leczenia otyłości oraz dietoterapii chorób dzieci i dorosłych oraz zaburzeń odżywiania.