Syrop glukozowo-fruktozowy fot. Adobe Stock

Syrop glukozowo fruktozowy - szkodliwy zamiennik cukru

Nadmiar syropu glukozowo fruktozowego prowadzi do rozwoju cukrzycy typu 2 i niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Naucz się go rozpoznawać i eliminować.
/ 17.10.2019 16:08
Syrop glukozowo-fruktozowy fot. Adobe Stock

Spis treści:

Doskonale wiesz, że cukier to sprawca chorób cywilizacyjnych i przyczyna otyłości. Starasz się ograniczać jego spożywanie. Niestety wielu z nas nie ma świadomości, że cukier to nie tylko łakocie. W wielu produktach, które jemy na co dzień występuje jego szkodliwy zamiennik – syrop glukozowo fruktozowy.

Czym jest syrop glukozowo-fruktozowy?

To bezbarwna lub jasnożółta ciecz, którą otrzymuje się z kukurydzy przetworzonej na skrobie kukurydzianą. Inaczej substancję tą nazywa się HFCS (od angielskiego high fructose corn syrup - wysokofruktozowy syrop kukurydziany).

Syrop składa się z:

  • 55 % fruktozy,
  • 42% glukozy,
  • ok. 3% innych cukrów.

Związek ten zyskał ogromną popularność w latach 70. XX wieku. Państwem, które jako pierwsze zaczęło go stosować na skalę masową były Stany Zjednoczone. Dlaczego syrop wyparł sacharozę (zwykły cukier)? Z dwóch prostych przyczyn: ze względu na niską cenę i łatwość zastosowania. HFCS:

  • nie wymaga rozpuszczania, dzięki czemu lepiej łączy się z produktem;
  • ma niską lepkość;
  • nie krystalizuje się;
  • nie zamarza;
  • jest odporny na działanie i rozwój drobnoustrojów;
  • zapobiega wysychaniu produktu.

To właśnie te korzyści technologicznie sprawiają, że syrop ten jest bardzo często wykorzystywany w produkcji żywności przetworzonej.

Czym różni się HFCS od cukru?

Z pozoru syrop glukozowo fruktozowy i cukier stołowy niczym się nie różnią, bowiem składają się z fruktozy i glukozy mniej więcej w równych proporcjach. Z tą różnicą, że w syropie cukry proste nie są połączone wiązaniami chemicznymi tak jak w sacharozie. To dlatego nasz organizm błyskawicznie je wchłania.

Do czego to prowadzi? Po spożyciu HFCS w naszym organizmie odkłada się o wiele więcej tłuszczu trzewnego (brzusznego) niż po zjedzeniu jakiegokolwiek innego rodzaju cukru. Według prof. Grażyny Cichosz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, żaden inny składnik diety nie sprzyja otyłości tak mocno.

Wpływ na zdrowie

Syrop HFCS spożywany w nadmiarze jest bardzo niebezpieczny dla organizmu ludzkiego.

Większy apetyt

Badacze z uniwersytetu Yale stwierdzili, że syrop glukozowo-fruktozowy nie zapewnia uczucia nasycenia, tak jak tradycyjny cukier tylko wzmaga apetyt. Co ciekawe w HFCS występuje jeszcze więcej fruktozy niż w cukrze stołowym. Fruktoza zaburza działanie hormonów odpowiedzialnych za sygnały głodu i sytości (leptyny i greliny).

To dlatego po zjedzeniu produktu zawierającego syrop nie czujesz się najedzona. Zdarza się, że możesz odczuwać nawet większy głód niż przed posiłkiem. W efekcie pochłaniasz ogromne ilości jedzenia, przez co przybierasz na wadze.

Zagrożenie cukrzycą

Nadwaga i otyłość to nie jedyny negatywny skutek spożywania syropu. Jego nadmiar w organizmie skutkuje tym, że trzustka, odpowiedzialna za produkowanie insuliny, zaczyna odmawiać posłuszeństwa i rozwija się insulinooporność, która może prowadzić do cukrzycy typu 2

Zespół metaboliczny

O ile metabolizm glukozy zachodzi we wszystkich narządach, fruktoza metabolizowana jest niemal wyłącznie w wątrobie. Ze względu na tę specyfikę składnik ten może wywołać tzw. zespół metaboliczny. Podczas przemian syropu glukozowo-fruktozowego dochodzi do:

  • wytwarzania kwasu moczowego, który zwiększa ciśnienie tętnicze krwi i wywołuje dnę moczanową (podagrę);
  • rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby;
  • rozwoju niektórych nowotworów;
  • zmniejszenia szczelności jelit, przedostawaniu się bakterii do układu krwionośnego i powstania zespołu nieszczelnego jelita, który zwiększa ryzyko stanów zapalnych;
  • zaburzenia metabolizmu miedzi – skutkiem jest zahamowanie produkcji elastyny i kolagenu, anemia, osłabienie naczyń krwionośnych, osłabienie tkanki kostnej;
  • zmniejszenia działania białych krwinek – obniżenie zdolności systemu immunologicznego do obrony przed zarazkami.

Syrop fruktozowo glukozowy
fot. Adobe Stock

Gdzie występuje HFCS?

Producenci żywności stosują syrop go zdecydowanie za często. Za sprawą swych „cudownych” właściwości ta zdradziecka ciecz występuje niemal w każdym produkcie:

  • napojach mlecznych,
  • jogurtach,
  • serkach homogenizowanych,
  • napojach owocowych, 
  • nektarach,
  • napojach izotonicznych,
  • lodach,
  • dżemach,
  • słodyczach,
  • płatkach śniadaniowych,
  • wyrobach wędliniarskich,
  • keczupach,
  • musztardach,
  • pasztetach,
  • konserwach rybnych.

Jak jeść mniej syropu glukozowo fruktozowego?

Jedyną metodą na ograniczenie spożywania syropu jest uważne sprawdzanie składu produktów spożywczych. W Polsce producenci najczęściej używają terminów "syrop glukozowy" i "syrop glukozowo fruktozowy". Sporadycznie można spotkać się z określeniami "syrop fruktozowy" oraz "syrop kukurydziany". Według Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. nazwa syropu na etykietach powinna rozpoczynać się od cukru prostego dominującego w syropie.

Dowiedz się więcej o fruktozie i innych cukrach prostych:
Cukry proste (węglowodany proste) – gdzie występują? Dlaczego powinnaś je ograniczać?
Jedz owoce – będziesz zdrowsza i szczuplejsza! Cukier w owocach nie taki straszny!
Nietolerancja fruktozy, czyli cukru owocowego – co zrobić?