Obliczanie BMI nastolatków i interpretacja wyników. Co jest lepsze: BMI nastolatka czy informacje z siatek centylowych?
BMI nastolatków oblicza się identycznie jak u dzieci i dorosłych. Wynik interpretuje się w kontekście wieku i płci, czyli inaczej niż u dorosłych. To ważne, bo zastosowanie tabel dla dorosłych może dać błędną interpretację wyniku. W Polsce rzadko korzysta się współczynnika BMI nastolatków. Bardziej popularne i dostosowane do populacji polskich dzieci są siatki centylowe. To na nich bazuje lekarz, a nie na BMI. Dlatego Najlepiej skorzystać z obu narzędzi do wstępnej oceny masy ciała.

- Ewa Cwil
BMI nastolatków, choć liczy się tak samo jak u dorosłych i jak BMI dzieci, interpretuje się inaczej. Koniecznie trzeba odnieść wynik do wzrostu i wagi dziecka nastoletniego. Chłopcy i dziewczynki rozwijają się w nieco innym tempie, dlatego nie można ich wyników między sobą porównywać. Sprawdź, jakie ma BMI twój nastolatek i co na temat jego masy ciała i wzrostu mówią polskie siatki centylowe.
Spis treści:
- Wskaźnik BMI dla nastolatków
- Tabela BMI dla nastolatków
- BMI nastolatków: normy
- Siatki centylowe zamiast BMI nastolatków
Wskaźnik BMI dla nastolatków
Jak się liczy BMI u nastolatków? Służy do tego prosty wzór, w którym trzeba podzielić masę ciała wyrażoną w kilogramach przez podniesiony do kwadratu wzrost wyrażony w metrach:
- BMI = masa ciała (kg) : wzrost2 (m)
Przykład: nastolatek ma wzrost 165 cm i waży 39 kg. Jej BMI wynosi: 39 : 1,652 = 14,3.
Możesz też skorzystać z kalkulatora BMI.
W przypadku młodzieży bardzo ważne jest, aby nie oceniać BMI w oderwaniu od wieku i płci. Dlatego, dopóki nie wiadomo, jakiej jest płci przykładowy nastolatek i ile ma lat, tak długo nie da się zinterpretować jego BMI. Okres nastoletni to bardzo intensywny rozwój dziecka, kiedy jego masa ciała i wzrost mogą się bardzo dynamicznie zmieniać. Zastosowanie norm dla dorosłych, w oderwaniu od wieku i płci, mogłoby bardzo zafałszować wynik.
W Polsce rzadko stosuje się BMI nastolatków. Lekarze korzystają za to z siatek centylowych wzrostu i wagi dziecka. O interpretację BMI dzieci i nastolatków pokusiło się WHO, które stworzyło specjalne tabele i wykresy BMI chłopców i dziewczynek między 5 a 19 rokiem życia. Można wstępnie według nich ocenić BMI nastolatka. Jednak precyzyjniejsze informacje przekazują polskie siatki centylowe dopasowane do polskich dzieci – o nich piszemy niżej.
Tabela BMI dla nastolatków
Poniżej tabele BMI nastolatków opublikowane przez WHO. Pokazują one skalę BMI dla nastolatków. Wystarczy odnaleźć w nich wiek dziecka i przedział, w jakim mieści się jego BMI, aby sprawdzić, czy masa ciała nastolatka jest w normie, czy może za mała lub za duża. Po tej wstępnej diagnozie najlepiej zweryfikować wagę dziecka w siatkach centylowych.
BMI nastolatków: dziewczynki
BMI nastolatków: chłopcy
BMI nastolatków: normy
Poniżej podajemy normy BMI dla nastolatków. BMI mniejsze sugeruje niedowagę lub chudość, wartość BM większa – nadwagę lub otyłość. Z czym masz do czynienia, sprawdzisz w tabelach zamieszczonych wyżej.
Normy BMI nastolatków – dziewczynki:
- 11 lat – 15,3-19,9
- 12 lat – 16-20,8
- 13 lat – 16,6-21,8
- 14 lat – 17,2-22,7
- 15 lat – 17,8-23,5
- 16 lat – 18,2-24,1
- 17 lat – 18,4-24,5
- 18 lat – 18,6-24,8
Normy BMI nastolatków – chłopcy:
- 11 lat – 15,3-19,2
- 12 lat – 15,8-19,9
- 13 lat – 16,4-20,8
- 14 lat – 17-21,8
- 15 lat – 17,6-22,7
- 16 lat – 18,2-23,5
- 17 lat – 18,8-24,3
- 18 lat – 19,2-24,9
Siatki centylowe zamiast BMI nastolatków
Sprawdź, gdzie na siatkach plasuje się wzrost i waga nastolatka. Koniecznie wybierz siatkę odpowiednią do płci.
Siatki centylowe wagi i wzrostu nastolatków płci żeńskiej:

Siatki centylowe wagi i wzrostu nastolatków płci męskiej:

Jeśli nastolatek ma wzrost lub/i wagę między 10 a 90 centylem, mieści się w tzw. szerokiej normie, ale nie oznacza to, że jego waga i wzrost są prawidłowe. Wąska norma to przestrzeń między 25 a 75 centylem i oznacza przeciętny wzrost oraz prawidłową masę ciała.
Waga powyżej 75 centyla i poniżej 90 centyla oznacza nadwagę, a między 90 i 97 centylem – otyłość. Z kolei masa ciała plasująca się między 25 a 10 centylem to niedowaga, a między 70 i 3 centylem oznacza wychudzenie.
Jeśli nastolatek ze swoją sporą masą ciała jest poza wąską normą, ale i wzrost ma ponadprzeciętny, nie musi to oznaczać problemów. Lekarz zweryfikuje wskazania siatek centylowych, biorąc pod uwagę wzrost i wagę nastolatka.
Czytaj także:
Jak ułożyć jadłospis dla nastolatków? Zasady + przykład
Czy dieta keto jest bezpieczna dla dzieci i nastolatków?
Dieta lekkostrawna dla dziecka: co podać przy wymiotach i biegunce?