Nauka o zespole Aspergera

W połowie XX wieku wiedeński psychiatra Hans Asperger opisał w pracy doktorskiej czterech chłopców dotkniętych zaburzeniem, które zostało ochrzczone imieniem swojego odkrywcy. Zespół Aspergera od początku był łączony z autyzmem, ale charakteryzował się też dobrym rozwojem mowy, inteligencją, możliwością kontaktu słownego u dziecka. Jak nauka opisywała zespół Aspergera?

Nauka o zespole Aspergera

Autyzm i zespół Aspergera

W Intemasional Classification of Diseases, teuth revison (Klasyfikacja z 1997 roku) podano, że autyzm dziecięcy (symbol F 84.0) jest zaburzeniem rozwojowym ujawniającym się przed 3 rokiem życia. W powyższej klasyfikacji wymienia się także zespół Aspergera (F 84.5) jako jedną z postaci autyzmu. S. M. B. Pecyna uważa, że, jest to zaburzenie o niepewnej nozologii, charak­teryzujące się tymi samymi nieprawidłowościami w zakresie interakcji społecz­nych, co autyzm, tzn. ograniczonym, stereotypowym repertuarem zainteresowań i aktywności. Od autyzmu różni się ono przede wszystkim brakiem ogólnego opóź­nienia lub upośledzenia rozwoju mowy i funkcji poznawczych. Dzieci dotknięte tym zespołem mogą więc uczyć się w klasach integracyjnych ale wymagają one tolerancji, jeśli chodzi o ich swoiste zachowania, zrozumienia i akceptacji ze strony rówieśników i nauczycieli.

Badanie doktora Aspergera

Dziecko z zespołem (syndromem) Aspergera po raz pierwszy opisał w 1944 r. psychiatra wiedeński Hans Asperger. W swojej pracy doktorskiej opisał czterech chłopców dotkniętych tym zespołem i użył określenia „autistic psychopatyczny”. Niestety jego pionierska praca była przez 30 następnych lat całkowicie zignoro­wana w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Na język angielski przetłumaczono ją dopiero pod koniec lat osiemdziesiątych. H. Asperger kontynuował swoje obserwacje i czynił próby terapii dzieci z odkrytym zaburzeniem. Zmarł 1980 roku zanim nadano jego imię temu zespołowi zaburzeń.

Termin „Asperger’s Syndrom” po raz pierwszy użyła Lorna Wing w artykule opublikowanym w 1981 roku. Zainteresowało ją to, że niektóre dzieci miały kla­syczne objawy autyzmu we wczesnym dzieciństwie ale charakteryzowały się dość dobrym rozwojem mowy i procesów poznawczych. Miały jednak znaczne trudności w motorycznym i społecznym rozwoju. Lorna Wing uznała, że mają one kliniczne rysy syndromu opisanego wcześniej przez Aspergera. Jako specyficzne objawy tego syndromu uznała:

  • brak stanowczości,
  • naiwność, nieodpowiednie, jednostronne zachowanie się,
  • brak lub mała zdolność do nawiązywania przyjaźni,
  • pedantyczna mowa, z powtórzeniami,
  • uboga niewerbalna komunikacja,
  • intensywna koncentracja na danych przedmiotach,
  • niezdatność i zaburzona koordynacja ruchów oraz nierówna asymetryczna postawa.

Polecamy: Skąd się bierze autyzm?

Tą lampą zajrzysz w głąb skóry!

Obojętność i nadwrażliwość

Autyzm dziecięcy jako zaburzenie po raz pierwszy opisany został przez Leo – Kannera w 1943 roku i zdefiniowany jako „zaburzenie kontaktu uczuciowego”. Wprowadził on także dla tego zaburzenia nazwę „autyzm wczesnodziecięcy” i wskazał pięć charakterystycznych cech tego zaburzenia:

  • niezdolność do nawiązywania więzi oraz interakcji z ludźmi występująca,
  • niezdolność do porozumiewania się z innymi za pomocą języka,
  • obsesja na punkcie niezmienności otoczenia i opór przed zmianami,
  • zaabsorbowanie rzeczami (przedmiotami) a nie ludźmi,
  • sporadyczne wykazywanie sporych możliwości intelektualnych.

Wkładem H. Aspergera było opisanie dzieci, które nie mogą nawiązywać kon­taktów uczuciowych ale posługują się mową. Mają one mniej nasilone ograni­czenia, później one u nich występują a ich zaburzenia językowe są znacznie mniej­sze niż w klasycznym autyzmie. Zespół (syndrom) Aspergera określany bywa rów­nież jako „Niespójność Aspergera” i „Psychopatia Autystyczna”.

J. Kruk-Lasocka podaje, że dzieci z zespołem Aspergera „[...] charakteryzuje z jednej strony nieumiejętność manifestowania serdeczności i czułości wobec bliskich osób oraz pozostawanie obojętnym (poirytowanym, agre­sywnym) na czułość okazywaną przez innych, z drugiej strony dzieci te są nadwraż­liwe, postrzegają swoje słabości, obserwują się same i same stanowią dla siebie problem".

Książka o autyzmie

Wiedzę o zespole Aspergera znacznie spopularyzował Tonny Attwood, który napisał książkę w formie przewodnika dla rodziców i specjalistów. Pracując jako kliniczny psycholog w ciągu 25 lat spotkał wiele osób z tym zespołem, róż­niących się pod względem wieku życia, społecznego pochodzenia i statusu. Książka napisana jest w formie popularno-naukowej, zawiera opis i analizę indywidualnych przypadków oraz wskazania terapeutyczne.

Zobacz też: Jak rozpoznać, czy dziecko ma autyzm?

Fragment pochodzi z książki "Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera" Aleksandry Maciarz i Doroty Drały (wydawnictwo Impuls, Kraków 2010). Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)