Poród w wodzie fot. Adobe Stock

Poród w wodzie - jak się przygotować, wady i zalety

Poród w wodzie staje się coraz popularniejszy, bo według badań rodzące odczuwają mniejszy ból podczas porodu, organizm produkuje więcej hormonów szczęścia, a woda pomaga „oszczędzać” energię i ma dobry wpływ na tkanki krocza.
Edyta Liebert / 28.01.2021 09:17
Poród w wodzie fot. Adobe Stock

Jeżeli nie ma przeciwwskazań, a ciąża przebiegała bezproblemowo, warto zastanowić się nad  porodem w wodzie. Woda wykazuje bowiem łagodne działanie przeciwbólowe. Różnorodne bóle i dolegliwości w trakcie ciąży, zdecydowanie zmniejszają się po zanurzeniu w ciepłej wodzie. Dzieje się tak dlatego, że woda dzięki działaniu wypierającemu, zmniejsza dodatkową masę ciała i łagodzi uczucie ucisku.

Poród w wodzie - co musisz o nim wiedzieć

Poród w wodzie staje się coraz popularniejszy: ciepła woda działa rozluźniająco na rodzącą kobietę i obniża stres. Basen w którym znajduje się rodząca kobieta, daje możliwość przyjmowania różnych pozycji ciała podczas samego porodu i dodatkowo umożliwia łagodne ćwiczenia fizyczne. Dzięki temu rozwiązaniu przyszła mama może sama zdecydować, która pozycja jest dla niej najwygodniejsza: siedzenie w kucki, klęczenie, siedzenie lub leżenie przy brzegu basenu. W ten sposób można także wykonywać ćwiczenia zmniejszające ból pleców, które przyszła mama poznała podczas zajęć w szkole rodzenia.

Temperatura wody musi być przyjemna dla rodzącej, zazwyczaj im bardziej zaawansowany poród, tym chłodniejsza woda będzie kobiecie potrzebna. Zbyt wysoka temperatura wody może mieć negatywny wpływ na matkę, a co za tym idzie, także na dziecko. Przegrzanie matki może prowadzić do tachykardii płodu, a w jej następstwie do niedotlenienia. Zasolenie nie jest traktowane jako konieczność i poród równie dobrze może się odbyć w zwykłej, czystej wodzie z kranu. Ze względu na inny mechanizm pierwszego oddechu, zaleca się opóźnienie oceny wg skali Apgar o 1 minutę.

Czy należy się bać porodu w wodzie?

Wielu rodziców obawia się porodu w wodzie i potencjalnego zachłyśnięcia się wodą przez dziecko, tymczasem istnieje szereg mechanizmów chroniących noworodka przed odetchnięciem pod wodą, a tym samym zachłyśnięciem. Należą do nich:

  • uwarunkowania hormonalne płodu,
  • bezdech i odruch połykania, jako następstwo chwilowego, fizjologicznego niedotlenienia związanego z porodem,
  • umiejętność rozpoznawania przez noworodka płynu, w jakim się znajduje i związany z tym odruch nurkowania,
  • różnice stężeń między płynem płucnym a wodą,
  • zachowane krążenie łożyskowe.

Jest niewiele sytuacji, w których poród w wodzie byłby niewskazany. W trakcie porodu w wodzie nie ma konieczności ścisłego monitorowania matki lub dziecka. Nie każdy poród może zakończyć się w wodzie, ale warto korzystać z możliwości przebywania w basenie podczas I czy też II okresu porodu.

Przeciwwskazania do porodu w wodzie

W I okresie porodu:

  • gorączka u matki powyżej 38°C lub podejrzenie infekcji,
  • nieleczona infekcja dróg rodnych,
  • choroby nerek i ich niewydolność,
  • choroby skóry,
  • zapalenie błon płodowych,
  • zaburzenia w tętnie płodu i wynikająca z tego konieczność ciągłego monitoringu, 
  • zakrzepica w obrębie miednicy,
  • krwawienie z dróg rodnych,
  • ciąża mnoga. 

W II okresie porodu także:

  • nieprawidłowe ułożenie płodu,
  • zielony płyn owodniowy,
  • poród przedwczesny.

Poród do wodyfot. Adobe Stock

Poród w wodzie - zalety

  • Łatwiej się poruszać i zmieniać pozycje ze względu na działanie siły wyporu,
  • kobieta ma więcej energii w wodzie,
  • reguluje również ciśnienie tętnicze,
  • ruch i drgania wody wspomagają przepływ krwi poprzez stymulację przepływu w naczyniach limfatycznych,
  • nieznacznie rozszerza naczynia skórne, a to polepsza przepływ we wszystkich naczyniach krwionośnych,
  • dobroczynnie działa na tkanki krocza: jest mniejszy odsetek urazów krocza i nacięć krocza,
  • I okres porodu jest w wodzie krótszy,
  • uelastycznia tkanki macicy, powodując łatwiejsze jej rozwieranie,
  • pod wpływem przyjemnie ciepłej wody, rozszerza się szyjka macicy i rozluźniają się mięśnie dna miednicy, jednocześnie ułatwiając przyjście dziecku na świat,
  • traci się mniej krwi,  

Zalety porodu w wodzie dla dziecka

Poród do wody daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i komfortu, bo woda jest znanym mu środowiskiem. Poród w wodzie jest krótszy, daje swobodę ruchów, minimalizuje szok. W wodzie dotyk jest delikatniejszy, a światło i dźwięk - stłumione. Woda również chroni błony płodowe, które często pękają później, a to chroni dziecko przed infekcją.

Noworodek urodzony w wodzie, nie odczuwa nagłej zmiany środowiska. Po trudach związanych z  porodem, maluszek jeszcze przez chwilę może cieszyć się znajomym otoczeniem wody. Dopiero następny etap to poznanie suchej przestrzeni i oddychanie powietrzem.

Dzieci urodzone w wodzie mają taką samą lub lepszą punktację w skali Apgar oraz pH krwi pępowinowej. Niemowlaki wykazują też dobre napięcie mięśniowe, koordynację, a w konsekwencji lepszy rozwój ruchowy. 

Wady porodu w wodzie

  • Brak możliwości stałego monitoringu za pomocą kardiotokografu (KTG),
  • większe ryzyko infekcji okołoporodowej,
  • utrudniony dostęp położnej czy lekarza do kobiety,
  • opóźniony czas interwencji lekarskiej, jeśli oczywiście jest konieczna.

Najważniejsze zalecenia odnośnie porodu w wodzie

Zanim jednak podejmiesz ostateczną decyzję, że chcesz rodzić w wodzie, powinnaś być świadoma wszystkich wynikających z tego korzyści i zagrożeń. Z pewnością będziesz mogła omówić wątpliwości z doświadczoną, przeszkoloną położną.

Z związku z tym, że porody w wodzie są nową metodą, niewiele jest badań, które mówiłyby o korzystnym lub niekorzystnym działaniu. Jeżeli zdecydowałaś się na poród w wodzie, twój wybór będzie musiał być wcześniej skonsultowany z położną i lekarzem. Pamiętaj jednak, że występują stany, w których taki poród jest przeciwwskazaniem.

Najważniejsze przy porodzie w wodzie jest jednak zmniejszenie bólu, dzięki czemu nie będziesz musiała stosować żadnych środków przeciwbólowych (stąd też nazwa znieczulenie wodne). Jedynym znieczuleniem, które możesz otrzymać w wodzie jest podtlenek azotu z tlenem. Ok. 10% matek rodzących przerywa poród w wodzie, aby przyjąć środki przeciwbólowe.

Kryteria, które musisz spełnić przed porodem w wodzie

Zanim zdecydujesz się na poród w wodzie, musisz spełnić kilka warunków, by twój lekarz wyraził na niego zgodę. Najważniejsze z nich to:

  • twoja ciąża musi być pojedyncza,
  • wiek ciąży musi wynosić 37-42 tygodnie (porody przedwczesne i ciąże przenoszone mogą spowodować komplikacje),
  • dziecko nie może być ułożone pośladkowo,
  • wcześniejsze porody powinny się odbyć drogami natury,
  • przebyte wcześniej cesarskie cięcia są przeciwwskazaniem do porodu w wodzie,
  • nie powinnaś mieć nadwagi,
  • nie cierpisz na anemię,
  • nie chorujesz na cukrzycę,
  • twoje wyniki badań w kierunku zapalenia wirusowego wątroby typu B i C, a także zakażenia wirusem HIV powinny być ujemne.  

Jak się przygotować do porodu w wodzie

Wiele szpitali ma w swojej ofercie poród wodny i jest on nieodpłatny. Podejmując decyzję urodzenia dziecka w wodzie w domu, musisz być świadoma korzyści i przeciwwskazań swojej decyzji, a także spełniać kryteria przedstawione przez położną lub twojego lekarza. Jeżeli omówisz już wszystkie kwestie i swoje wątpliwości dotyczące takiego rozwiązania, możesz rozpocząć przygotowania do porodu w wodzie. Najważniejsze z nich to:

  • Pamiętaj o wygodnej, lekkiej odzieży, np. kaftanie.
  • Przygotowanie wanny lub nadmuchiwanego basenu. Ważne jest, by były one dostatecznie duże, abyś mogła bez problemu wyciągnąć się podczas porodu, przekręcać i zmieniać pozycję. Coraz więcej szpitali położniczych, dysponuje salami do porodów w wodzie.
  • Woda powinna mieć temperaturę 36,0 – 37,5°C i sięgać do wysokości klatki piersiowej, gdy się w niej zanurzysz.
  • W pomieszczeniu powinny znaleźć się maty i wykładziny antypoślizgowe, łóżko lub materac, gdyby porodu nie można było dokończyć w wodzie.
  • Przygotuj odpowiednią ilość ręczników.
  • Postaraj się także o częste zmienianie zabrudzonej wody. Jeżeli nie masz takiej możliwości, przygotuj duże sito kuchenne w celu wybrania z basenu lub wanny zanieczyszczeń w postaci kału, który możesz wydalić podczas trwania porodu.
  • Dbając o wygodę podczas porodu, warto zaopatrzyć się w wodoodporną poduszkę w celu podparcia szyi.

Czytaj także: Kiedy dziecko obraca się głową w dółWszystko, co musisz wiedzieć o prawidłowym ułożeniu dziecka przed porodemPozycja do porodu - jak wybrać najlepszą