Dieta gaps fot. Adobe Stock

Dieta GAPS: jadłospis, wskazania, produkty, etapy, efekty i przeciwwskazania

Dieta GAPS to program żywieniowy stworzony dla osób cierpiących na zespół psychologiczno-jelitowy (z ang. Gut and Psychology Syndrom, czyli GAPS). Autorką diety jest Natasza Campbell-McBridge, która opisała zależności między stanem zdrowia psychicznego, a kondycją jelit. Dieta GAPS jest podobna do diety paleo, zakłada wykluczenie węglowodanów.
Marta Kosakowska / 06.07.2020 20:23
Dieta gaps fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Jadłospis diety GAPS
  2. Dieta GAPS - wskazania
  3. Dieta GAPS - produkty
  4. Etapy diety GAPS
  5. Efekty diety GAPS
  6. Dieta GAPS - przeciwwskazania

Jadłospis diety GAPS

Przykładowy jadłospis diety GAPS.

Przed śniadaniem: woda z cytryną i kefir lub szklanka świeżo wyciśniętego soku owocowo-warzywnego.

Śniadanie: naleśniki bezzbożowe z masłem i miodem + herbata imirowa z cytryną.

Obiad: mięso z warzywami + kubek rosołu + kefir.

Kolacja: zupa jarzynowa na rosole + jogurt.

Dieta GAPS - wskazania

Dieta GAPS (z ang. Gut and Psychology Syndrom, czyli zespół psychologiczno-jelitowy) to system odżywania, który zalecany jest osobom z zaburzeniami psychologicznymi i neurologicznymi. Na liście wskazań wymienionych przez autorkę diety Nataszę Campbell-McBridge znalazły się m.in.:

Autorka programu żywieniowego GAPS po wielu latach pracy z osobami o wyżej wskazanych problemach, zauważyła, że źródłem problemów często są jelita. Swoje obserwacje opisała w wydanej w 2004 roku książce „Zespół psychologiczno jelitowy - Naturalne metody leczenia autyzmu, ADHD, dysleksji, dyspraksji, depresji i schizofrenii”.

U swoich podopiecznych stosowała dietę SCD (Specific carbohydrates diet), która wyklucza wszystkie źródła węglowodanów złożonych. Ten sposób żywienia stosuje się m.in. w chorobie wrzodowej. Natasza Campbell-McBridge zmodyfikowała dietę SCD, porządkując kolejne etapy, a także dodając do niej nabiał.

Dieta GAPS - produkty

Dieta GAPS jest podobna do diety paleo. Polega na spożywaniu produktów zwierzęcych i odzwierzęcych, niewielkich ilości warzyw i owoców, a przede wszystkim całkowitym wyeliminowaniu węglowodanów. Sprawdź, co można, a czego nie można jeść na diecie GAPS.

Produkty dozwolone:

  • nieprzetworzone ryby i mięso (z dobrego źródła),
  • kiszonki (domowej roboty),
  • orzechy, migdały, pestki,
  • owoce (z wyjątkiem zielonych bananów),
  • warzywa (z wyjątkiem ziemniaków, batatów, groszku, pasternaku),
  • miód,
  • tłuszcze: oliwa z oliwek, masło, olej kokosowy,
  • nabiał: jogurty, kefiry, maślanki,
  • jaja,
  • napary ziołowe, herbaty,
  • woda.

Ważnym daniem w diecie GAPS jest domowy rosół, gotowany na mięsie i kościach, a także kiszone warzywa - np. ogórki, kapusta, buraki.

Dieta GAPS produkty
fot. Adobe Stock

Produkty zakazane:

  • zboża i pseudozboża (komosa ryżowa, chia),
  • cukier,
  • przetworzone mięso, np. wędliny,
  • przetworzone warzywa i owoce np. w puszkach,
  • kupne soki owocowe i warzywne,
  • niefermentowany nabiał,
  • większość warzyw strączkowych (soja, ciecierzyca, większość odmian fasoli).

Etapy diety GAPS

Dieta GASP zakłada 6 etapów, których należy ściśle przestrzegać. Początkowe założenia są bardzo restrykcyjne, ale wraz z upływem czasu wprowadzane są kolejne produkty.

  • Pierwszy etap diety GAPS ma na celu oczyszczenie organizmu. Trwa 5-7 dni. W tym czasie można jeść jedynie rosół gotowany na mięsie, kościach i tłuszczu zwierzęcym. Rosół ma być jedzony bez makaronu. Pod koniec pierwszego etapu można zacząć pić soki z kiszonek.
  • Drugi etap diety GAPS również bazuje na rosole, lecz należy wprowadzać również surowe żółtka jajek, duszone warzywa oraz spożywać soki z kiszonek.
  • Trzeci etap diety GAPS pozwala na wprowadzenie kiszonych warzyw, awokado, a także gotowanych i smażonych jaj, tłuszczów roślinnych i zwierzęcych oraz bezzbożowych należników.
  • Czwarty etap diety GAPS zakłada wprowadzenie gotowanego i pieczonego mięsa, bezzbożowego pieczywa oraz naturalnych soków warzywnych.
  • Piąty etap diety GAPS dopuszcza wprowadzenie puree z gotowanych owoców np. jabłek, a także spożywanie surowych warzyw.
  • Szósty etap diety GAPS pozwala na stosowanie wszystkich dozwolonych produktów. Powinien stać się stylem odżywania na całe życie.

Efekty diety GAPS

Dieta GAPS budzi wiele kontrowersji w środowisku lekarzy i dietetyków, głównie ze względu na restrykcyjny program. Efekty zastosowania diety GAPS to sprawa indywidualna. Pojawiają się badania, które przynoszą obiecujące wyniki, lecz to wciąż za mało, by jednoznacznie stwierdzić, czy dieta GAPS jest skuteczna.

Pierwsza odczuwalna zmiana może nastąpić po kilku tygodniach, lecz zakłada się, że na pełne rezultaty należy poczekać nawet rok.

Należy pamiętać, że program odżywania GAPS nie zastąpi specjalistycznej terapii psychologicznej i psychiatrycznej, z której nie należy rezygnować, szczególnie w przypadku tak poważnych chorób, jak depresja.

Dieta GAPS - przeciwwskazania

Zastosowanie diety GAPS powinno być skonsultowane z lekarzem i dietetykiem po uwzględnieniu wskazań. Należy pamiętać, że nie jest to dieta odchudzająca. Nie zaleca się jej stosowania w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią. W przypadku diety u dzieci powinno się zasięgnąć opinii specjalisty.

Dieta GASPS - ze względu dość restrykcyjne wytyczne i ograniczenia - może być dietą niedoborową. Może również powodować skutki uboczne np. zaparcia, ze względu na niewielką zawartość błonnika pokarmowego.

Więcej diet:
Dieta w zespole drażliwego jelita
Czy kefir jest dobry na odchudzanie? Dieta kefirowa - jadłospis, efekty