Czy pierogi są zdrowe?

Pierogi jemy nie tylko w święta Bożego Narodzenia, ale też na co dzień – są smaczne, można je przygotować z rozmaitymi farszami, ale czy są zdrowe? Wszystko zależy od tego, z czego i jak je przygotujemy. Sprawdź, ile kalorii mają pierogi i jak ulepić te najzdrowsze!

pierogi

fot. Fotolia

Pierogi, obok naleśników, to jedna z ulubionych potraw mącznych Polaków. Czy należą do produktów prozdrowotnych zalecanych w zbilansowanej diecie? Wszystko zależy od tego, z czego są zrobione i jak są przygotowywane. Ale niewątpliwie niezależnie od tego, czy są na słodko czy na słono, pierogi zawsze kojarzą się nam z ciepłem rodzinnej kuchni.

Gdzie je się pierogi?

Słowo „pierogi” oznacza potrawę wykonaną z ciasta gotowanego, pieczonego lub smażonego, cienko rozwałkowanego i wypełnionego różnorodnymi nadzieniami. Danie te charakterystyczne jest dla kuchni polskiej ale również – pod innymi nazwami i formą – dla Ukrainy, Słowacji, Litwy, Białorusi, Rosji, Chin, Japonii i Niemiec.

W Polsce najczęściej przygotowuje się pierogi z mięsem, kiszoną kapustą z grzybami oraz z twarogiem – na słodko lub z ugotowanymi ziemniakami i z dodatkiem podsmażonej cebuli (pierogi ruskie). W okresie letnim popularne są również te z owocami sezonowymi (jagody, truskawki itp.). Obecnie bardzo popularne są również bardzo zdrowe pierogi ze szpinakiem oraz roślinami strączkowymi, np. soczewicą.  

Czy pierogi należą do produktów prozdrowotnych?

Wszystko zależy od tego, z czego są przygotowywane i jak są poddawane obróbce termicznej.

Zwykle pierogi przygotowywane są z oczyszczonej mąki pszennej, ponieważ zawiera ona najwięcej glutenu dzięki czemu pierogi są elastyczne i dobrze się sklejają. Niestety taka mąka nie jest zdrowa, ponieważ ma bardzo mało błonnika, witamin i składników mineralnych (witaminy z grupy B, magnez, żelazo, cynk itp.).

Pierogi warto więc przygotowywać z mąki pełnoziarnistejpszennej lub całkowicie albo częściowo zamienionej na inny gatunek zboża.

Kolejnym składnikiem tej potrawy, który decyduje o tym, czy pierogi są zdrowe, jest oczywiście farsz. Najzdrowsze są te warzywne – z kapustą i grzybami oraz roślinami strączkowymi  (chociaż dla niektórych dość ciężkostrawne). Polecane są również pierogi ze szpinakiem, ale bez dodatku tłustej fety. Ograniczać natomiast trzeba pierogi z mięsem, chyba że przygotowywane są z chudego mięsa dobrej jakości.

Pierogów nie należy przysmażać na tłuszczu. Stają się wówczas bardzo kaloryczne, ciężkostrawne, długo zalegają w żołądku, a na ich chrupiącej skorupce wytwarza się rakotwórczy akryloamid. Dlatego też najlepiej spożywać pierogi prosto z wody lub ewentualnie pieczone w piekarniku. Pierogi najlepiej spożywać bez żadnych dodatków typu skwarki, okrasa czy śmietana i cukier.

Zobacz też: Ciasto na pierogi

Ile kalorii mają pierogi?

Wartość energetyczna pierogów jest bardzo różna i zależy od składników i wielkości.

W 100 g: pierogi ruskie – 218 kcal, z kapusta i grzybami – 170 kcal, z truskawkami – 146 kcal, z mięsem – 205 kcal, z twarogiem – 239 kcal.
Podczas godzinnej aktywności możemy spalić sporo pierogów: spacer – 3,5 pieroga, bieganie – 16 pierogów, rower – 10 pierogów, pływanie – 6 pierogów, aerobik – 9 pierogów, jazda na nartach – 9 pierogów, gra w tenisa – 7 pierogów.

Czy warto kupować gotowe pierogi w sklepie?

Ze względu na duży pęd życia i długi czas lepienia pierogów raczej samodzielnie przygotowujemy je tylko na święta, na co dzień natomiast kupujemy pierogi paczkowane lub mrożone. Czy składem przypominają tradycyjny wybór garmażeryjny czy już tylko nazywają się pierogami? Warto przeczytać etykietę takiego wyrobu.

Oto przykładowy skład gotowych pierogów: mąka pszenna, woda, kapusta kwaszona 22%, cebula smażona, olej rzepakowy, sól, grzyby 1%, ekstrakt drożdżowy, maltodekstryna, substancja konserwująca – sorbinian potasu, pieprz, cukier, drożdże, marchew, pietruszka, aromat.
Pierogi mrożone: mąka pszenna, woda, mięso wieprzowe 17 %, mięso wołowe 4%, cebula, koncentrat białka sojowego, tłuszcz wieprzowy, tłuszcz roślinny, błonnik pszenny, sól, przyprawy, barwnik: beta karoten.

A przecież prawdziwa gospodyni robi klasyczne pierogi z mąki, jajek, wody i odrobiny oleju. Niestety takie kupne pierogi „tradycyjne” czy „domowe” zwykle nie mają nic wspólnego z tradycją.

Zobacz też: Jak szybko lepić pierogi?

Opracowanie: mgr Hanna Stolińska-Fierorowicz, Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie.