Czy suplementacja w treningu sportowym jest konieczna?

Czy odżywki dla sportowców są koniecznym elementem intensywnego treningu? Kiedy suplementacja w treningu sportowym jest wskazana? Kiedy może być niebezpieczna dla zdrowia? Na pytania odpowiada dr Dariusz Szukała, specjalista dietetyki sportowej, założyciel Centrum Żywienia Sportowego Fitdietetyk.pl.
/ 03.02.2014 10:07

fot. Fotolia

Temat zasadności i bezpieczeństwa suplementacji w treningu sportowym wciąż wzbudza wiele kontrowersji. Jednym tabletki i proszki kojarzą się z niebezpiecznym dla zdrowia dopingiem, innym ze sztuczną żywnością nafaszerowaną chemią. Opinie o szkodliwości odżywek i suplementów nagminnie krążą wśród zatroskanych rodziców oraz niektórych przedstawicieli kadr trenerskich i personelu medycznego. Czy rzeczywiście tego nowego trendu należy się obawiać?

Odpowiednio prowadzona procedura suplementacji to w rzeczywistości jeden z najważniejszych elementów właściwego przygotowania sportowego. Zmuszanie bowiem organizmu do dużego wysiłku – bez stosowania ochrony żywieniowej, z uwzględnieniem odpowiednich suplementów wspomagających – jest poważnym błędem, którego konsekwencje mogą odbić się nie tylko na wynikach sportowych, ale także na stanie zdrowia.

Czyli stosowanie dodatkowych suplementów w treningu sportowym wydaje się jak najbardziej uzasadnione?

Tak, w szczególności dotyczy to sportowców, którzy prowadzą wyczerpujące zajęcia wysiłkowe. Okres intensywnych zajęć treningowych zwiększa bowiem wyraźnie zapotrzebowanie organizmu na energię oraz różnego rodzaju substancje odżywcze. Aby zapewnić pokrycie poniesionych strat za pomocą zwykłej diety, sportowiec musiałby spożywać częste i obfite posiłki, co w efekcie rzutowałoby na znaczne obciążenie przewodu pokarmowego i uniemożliwiało podejmowanie efektywnych zajęć treningowych.

Czy w takim razie stosowanie takich preparatów wśród osób nieuprawiających wyczynowo sportu jest sensowne? Tak naprawdę największym konsumentem suplementów są osoby uprawiające sport rekreacyjnie lub amatorsko.

Zasadność stosowania preparatów nie jest uzależniona od tego, czy ktoś jest sportowcem wyczynowym, czy też nie, ale od stopnia zaangażowania wysiłkowego. Możliwość wykorzystania wspomagania suplementacyjnego można rozważać także w kontekście ogólnie pojętego zdrowego i aktywnego stylu życia.

Zobacz też: Jakie suplementy przyjmować, gdy chcemy zwiększyć masę mięśniową?

fot. Fotolia

Wiele mówi się o ewentualnym niebezpieczeństwie stosowania suplementów diety. Czy rzeczywiście ich spożywanie może okazać się szkodliwe dla zdrowia?

Suplementy dopuszczone do obrotu handlowego są na ogół bezpieczne dla zdrowia. Skutki uboczne mogą pojawiać się w wyniku przedawkowania, nadwrażliwości na zawarte w nich składniki lub też istniejących przeciwwskazań do stosowania konkretnych preparatów. W przypadku występowania specyficznej nietolerancji pokarmowej lub istnienia określonych stanów chorobowych, stosowanie danego suplementu powinno być zawsze poprzedzone konsultacją lekarską.

Coraz częściej słyszy się, że niektóre preparaty mogą zawierać niedozwolone substancje dopingujące. Czy to prawda?

Niestety, taka możliwość istnieje, szczególnie jeżeli zażywane preparaty pochodzą z niewiadomego źródła i nie zostały dopuszczone do obrotu handlowego w Polsce. Wiele odżywek może zawierać dodatek steroidów anaboliczno-androgennych lub niedozwolonych substancji pobudzających.

Czy stosowanie suplementów powinno odbywać się pod okiem specjalisty, czy można je także wykorzystywać, kierując się informacjami zawartymi na etykiecie?  

Ustalenie odpowiedniego schematu suplementacji tak naprawdę nie jest zadaniem łatwym i wymaga indywidualnego podejścia oraz bardzo szczegółowej analizy uwzględniającej wiele rozmaitych czynników: rodzaj dyscypliny sportowej, charakter, częstotliwość oraz intensywność wysiłku, priorytety treningowe, sposób odżywiania i skład diety, budowa ciała, stan zdrowia, stosowane suplementy itp. Ze względu na złożoność zagadnienia ustalaniem suplementacji w sporcie powinni zajmować się przede wszystkim odpowiednio przeszkoleni dietetycy, trenerzy, lekarze lub inni przedstawiciele kadry medycznej.

Zobacz też: Aktywność fizyczna - kiedy zaczyna się spalanie?

Artykuł ukazał się w magazynie Food Forum (3/2013). Oryginalny tytuł „Suplementacja w treningu sportowym. Czy jest konieczna i bezpieczna?”. Publikacja za zgodą wydawcy. Tytuł, lid oraz śródtytuły pochodzą od redakcji.