jesienne ptaki fot. Adobe Stock, Hajakely

Jesienne ptaki: gatunki, które możesz spotkać jesienią i zimą

Jesienne ptaki to najczęściej te, które nie odlatują na zimę do ciepłych krajów, ale zostają w Polsce. Większość z nich chętnie odwiedza podwórka, balkony i przestrzenie miejskie w poszukiwaniu karmników. Lubią także niektóre owady i bezkręgowce. Czy znasz te gatunki? A może któryś z nich regularnie składa ci jesienne wizyty?
/ 03.09.2022 05:15
jesienne ptaki fot. Adobe Stock, Hajakely

Niektóre jesienne ptaki żyją niedaleko ciebie przez cały rok, ale to właśnie jesienią zaczynają nieśmiało podlatywać na balkony i tarasy w poszukiwaniu karmników wypełnionych dobrociami. Sporo dzikich ptaków odlatuje do ciepłych krajów wraz z wystąpieniem pierwszych chłodnych dni i nocy - często już we wrześniu i październiku. Jednak niektóre gatunki zostają w Polsce. O jakich gatunkach mowa?

Spis treści:

  1. Gil
  2. Rudzik
  3. Jemiołuszka
  4. Pliszka
  5. Sikorka
  6. Sroka
  7. Jesienne ptaki wodne
  8. Obserwacje migracji ptaków

Jesienne ptaki: gil

Gile kojarzą się z zimą, ale można je spotkać już końcem września i w październiku. Ten gatunek jest objęty ścisłą ochroną. Najczęściej spotykany jest w górach, jednak czasem przylatuje do miast w poszukiwaniu pokarmu.

Jeśli chcesz, aby gile zadomowiły się w twoich karmnikach dla ptaków, przygotuj ziarna słonecznika oraz rodzynki. Gile mają charakterystyczny, mocno pomarańczowy brzuszek. Gniazda budują najczęściej wśród gęstych gałęzi drzew.

Zdarza się, że gil traktuje polską zimę jako namiastkę ciepłych krajów. Często przylatuje z dużo zimniejszych części Europy, aby przezimować. Najczęściej odlatuje wiosną.

jesienne ptaki gilfot. Jesienne ptaki: gil/Adobe Stock, Karlos Lomsky

Jesienne ptaki: rudzik

Rudzik to jeden z najbardziej popularnych ptaków. Występuje na terenie całej Polski. Gniazda buduje najczęściej nisko przy ziemi, pod krzakami albo na skarpach. Spora część rudzików przylatuje na wiosnę i odlatuje na przełomie września i października, jednak niektóre zimują w Polsce i pojawiają się także jesienią.

Rudzik, mimo swojej sporej liczebności, objęty jest ochroną gatunkową. Nie jest dużym ptakiem, żywi się głównie owocami, nasionami orz niektórymi bezkręgowcami.

jesienne ptaki rudzikfot. Jesienne ptaki: rudzik/Adobe Stock, Robert Borek

Jesienne ptaki: jemiołuszka

Jemiołuszka to ptak z charakterystycznym czubem i szarobrązowym upierzeniem. Do Polski przylatuje w październiku i zostaje aż do wiosny. Najczęściej odlatuje w kwietniu. Można ją rozpoznać po wibrującej barwie głosu i intensywnych zaśpiewach.

Najczęściej występuje w parkach i lasach, czasem przylatuje także do miast i wizytuje w karmnikach. Jest głównie owadożerna, ale jesienią i zimą chętnie sięga po nasiona, jagody i jarzębiny. Jemiołuszki łatwo jest obserwować, bo są to ptaki wyjątkowo mało płochliwe. Są gatunkiem objętym ochroną.

jesienne ptaki jemiołuszkafot. Jesienne ptaki: jemiołuszka/Adobe Stock, Juha Saastamoinen

Jesienne ptaki: pliszka cytrynowa

Pliszka jest ptakiem wędrownym, ale jej przeloty można obserwować na przełomie sierpnia i września. Są to ptaki objęte ochroną gatunkową. Najczęściej można spotkać je na łąkach, bagnach i mokradłach. Sporadycznie przylatują do miast i szukają tam pożywienia.

Ulubionym przysmakiem pliszek są bezkręgowce, szczególnie wodne. Nie przepada za nasionami, pestkami czy owocami. Wyróżnia się intensywnie żółtym kolorem głowy.

jesienne ptaki pliszkafot. Jesienne ptaki: pliszka cytrynowa/Adobe Stock, bennytrapp

Jesienne ptaki: sikorka

Niektóre gatunki ptaków są z nami przez cały rok, ale to jesienią i zimą częściej można je spotkać w przestrzeniach miejskich. Są to między innymi sikorka bogatka i sikorka modra. Wyróżniają się żółtym brzuszkiem i niewielkim rozmiarem. Zdarza się, że są mniejsze od wróbli. Mają też wyjątkowo bogatą barwę głosu.

Sikorki lubią przede wszystkim pestki słonecznika oraz owoce i owady. Zimą można wystawiać im także kule tłuszczowe (koniecznie z dodatkiem wody w miseczce). Najczęściej budują gniazda w koronach drzew.

Podczas letnich dni wolą szukać pożywienia w ziemi, a w okresie jesiennym chętniej przylatują do karmników. Tak robią na przykład sikorki odwiedzające mój balkon: Dziobek i Staszek.

jesienne ptaki sikorkafot. Jesienne ptaki: sikorka (tu: Dziobek)/mat. własne

Jesienne ptaki: sroka

Sroki w ostatnich latach coraz chętniej przylatują z zadrzewiałych terenów otwartych na osiedla, do parków oraz na podwórka. Nie mają szczególnych preferencji żywieniowych. Lubią nasiona, owady i małe ssaki, czasem także odpadki.

Są dość licznie występującym w Polsce ptakiem lęgowym i podlegają częściowej ochronie. Wielkością przypominają kruki, lecz mają biało-czarne upierzenie. Ich głos jest donośny i często bywają naturalnym budzikiem o świcie. Mój balkon jesienią odwiedza sporo srok, które zbiorczo nazywam Bartkami.

jesienne ptaki srokafot. Jesienne ptaki: sroka/Adobe Stock, Marek R. Swadzba

Jesienne ptaki wodne

Jesienią można prowadzić także obserwacje ptaków wodnych. Część z nich odlatuje do ciepłych krajów, ale niektóre ptaki zimują w Polsce. Istnieją także wodne gatunki ptaków, które przylatują na jesień i zimę z dużo zimniejszych krajów. To na przykład bielaczek, który na co dzień zamieszkuje tereny północnej Skandynawii oraz Syberię.

Jesienią i zimą łatwo także spotkać łabędzie. Są jednym z najczęściej występującym w Polsce ptakiem wodnym. Bywają oswojone i chętnie proszą przechodniów o jedzenie.

Obserwacje migracji ptaków

Wiele gatunków ptaków leci do ciepłych krajów właśnie jesienią. To więc idealny moment, aby obserwować ich przeloty. Migrują w imponująco dużych kluczach, nierzadko wydając przy tym donośne dźwięki. Migracje ptaków zwykle zaczynają się we wrześniu i trwają aż do listopada. W tym czasie możesz zaobserwować przeloty bocianów, żurawi, czapli, orlików i jaskółek.

jesienne ptaki klucz żurawifot. Jesienne ptaki: przelot żurawi w kluczu/Adobe Stock, Lars Johansson

Czytaj także:
Czym karmić ptaki jesienią i zimą?
Jakie ptaki przylatują na wiosnę?
Najczęstsi goście w karmnikach