zioła do ogrodu fot. Adobe Stock

10 ziół, które warto mieć w ogrodzie. Jak założyć ziołową rabatkę?

Na rabatkę ziołową możesz przeznaczyć osobne miejsce, albo posiać zioła w towarzystwie kwiatów lub warzyw. Jest to korzystne zarówno dla roślin ozdobnych, jak i uprawnych ponieważ niektóre zioła odstraszają szkodniki. Sprawdź, jakie zioła warto mieć w ogródku lub na balkonie i jak je uprawiać.
Małgorzata Świgoń / 02.05.2021 14:22
zioła do ogrodu fot. Adobe Stock

Jakie stanowisko wybrać dla ziół? Większość ziół lubi osłonięte od wiatru, jasne i ciepłe miejsce. Odpowiednie stanowisko sprzyja gromadzeniu olejków eterycznych. Ziemia powinna być przepuszczalna, ciepła, zasobna w składniki organiczne.

Trzeba starannie je odchwaszczać, zwłaszcza gdy są młode, bo wówczas wolno rosną i chwasty mogłyby je zagłuszyć. Przycinanie pędów pobudza je do rozkrzewiania. Nie należy jednak przycinać w pierwszym roku uprawy melisy, szałwii, tymianku, bo wówczas stają się mniej odporne.

Zioła możesz wysiać sama, kupić je w sklepie ogrodniczym lub nawet... w supermarkecie. Pamiętaj jednak, że musisz odpowiednio o nie zadbać. Jakie zioła szczególnie warto mieć w ogrodzie?

Bazylia

Jest rośliną jednoroczną. Lubi słoneczne miejsce i sporo wilgoci. Nie podlana szybko więdnie. Potrzebuje ziemi żyznej, próchniczej o odczynie obojętnym, która zbyt szybko nie wysycha. W okresie wzrostu nawozi się ją co 8 dni. Lepiej się krzewi, jeśli będziesz obrywać młode pędy i listki.

Jeżeli nie masz ogrodu i zastanawiasz się, jakie zioła posadzić na balkonie, to bazylia jest bardzo dobrym wyborem.

Rozmaryn

Dobrze rośnie w doniczce lub skrzynce. Możesz go postawić na tarasie lub balkonie. Tworzy niskie gęste krzewy. Cała roślina wydziela przyjemną woń, szczególnie wieczorem. Potrzebuje dużo światła, znosi także ostre słońce. Roślinę należy regularnie podlewać, nie dopuszczając, aby ziemia całkiem wyschła. Krzew można przycinać i formować. Na zimę roślinę trzeba wnieść do pomieszczenia.

Melisa lekarska

Jest wieloletnią byliną dorastającą na wysokość ok. 1 metra.  Melisa lekarska smakiem i zapachem przypomina cytrynę. Wymaga żyznej, lekkiej, próchniczej ziemi zasobnej w wapń. Najlepiej będzie rosła na dobrze nasłonecznionym, osłoniętym od wiatru miejscu, także na balkonie.

Trzeba ją obficie podlewać i starannie odchwaszczać. Jest dość delikatna, więc na zimę lepiej ją okryć, np. świerkowymi gałązkami. Na jednym miejscu może pozostawać bez przesadzania przez ok. 5 lat.

Tymianek

Jest wieloletnią krzewinką dorastającą do 30 cm. Łatwy w uprawie, sprawdzi się w ogródku i na balkonie. Lubi miejsce słoneczne, ciepłe i lekką, zasobną w wapń glebę. Młode rośliny trzeba regularnie podlewać, potem stają się bardziej wytrzymałe na suszę. Latem dobrze go zasilać wieloskładnikowym nawozem. Trzeba też regularnie przycinać pędy, żeby się ładnie rozkrzewiały.

Lebiodka (oregano)

Lebiodka to bylina, która może osiągać 80 cm wysokości. Lubi słoneczne, ciepłe miejsce i przepuszczalną, zasobną w składniki pokarmowe ziemię. Nie podlewaj jej zbyt obficie, bo nadmiar wilgoci nie służy roślinie. Ścinaj końcówki pędów i młode liście.

Szałwia

Jest krzewinką, która doskonale nadaje się do uprawy w małych przydomowych ogródkach. Szałwia wymaga słonecznego miejsca i żyznej zasadowej ziemi. Pamiętaj, by ją regularnie podlewać, lubi mieć wilgotną ziemię. Gdy podrośnie jest bardziej odporna na niedobór wilgoci. W ostre, bezśnieżne zimy może wymarzać.

Nagietek

W zależności od gatunku jest rośliną jednoroczną lub dwuletnią. Nie ma szczególnych wymagań, dobrze rośnie na niezbyt żyznej glebie. Lubi miejsce słoneczne, ale toleruje także częściowy cień. Nasiona wysiewa się wiosną (w kwietniu) lub jesienią od razu na grządkę. Nagietek kwitnie od czerwca do jesieni. Do celów leczniczych używa się kwiatów bez kielicha.

Lawenda

Jest to krzewinka, której ozdobą są pachnące, drobne fioletowe kwiatki. Wymaga miejsca ciepłego, słonecznego i żyznej, przepuszczalnej, szybko nagrzewającej się ziemi. Najlepiej posadzić wiosną gotowe sadzonki. Dobrym pomysłem jest rownież lawenda na balkonie.

Do celów  leczniczych wykorzystuje się przede wszystkim kwiaty. Mają one właściwości uspokajające, przeciwskurczowe, wiatropędne. Po sezonie obowiązkowe jest przycinane lawendy.

Czarnuszka siewna

Wszystkie gatunki czarnuszki są jednoroczne, tzn. po kwitnieniu i zawiązaniu nasion zasychają i obumierają. To rośliny mało wymagające i łatwe w uprawie. Lubią miejsce ciepłe i słoneczne, odpowiada im każda gleba, nawet jałowa i sucha. Nasiona należy wysiać w kwietniu, od razu na miejsce stałe, bo rośliny źle znoszą  przesadzanie.

Malwa

Jest rośliną dwuletnią, trzyletnią lub wieloletnią byliną. Wymaga miejsca słonecznego i żyznej, przepuszczalnej gleby. Wiosną wysiewamy siewki, a na jesieni wysadzamy na stałe miejsce. Możemy też rozmnożyć malwy przez podział dorosłych roślin. Kwitnie od lipca do jesieni.

Do celów leczniczych używa się kwiatów, ale o prawie czarnym zabarwieniu, a także korzenia i liści. Bardzo popularna jest herbata z malwy.

Jak zorganizować ziołową grządkę?

W ogródku ziołowym zachowaj pewien porządek, by szybko i łatwo można było trafić do zagonu z potrzebnymi ziołami. Sporządzając projekt grządek warto jest wzorować się na figurach geometrycznych.

  • Najmniejszy zagon nie powinien być mniejszy niż 60 x 60 cm. Zagony należy tak rozplanować, aby rośliny dało się wygodnie zbierać i pielęgnować.
  • Przed posadzeniem roślin rozrzucamy na ziemi kompost, a następnie dwa razy przekopujemy.
  • Sadzonki umieszczamy w dołkach dwukrotnie większych od ich bryły korzeniowej. Ugniatamy lekko ziemię i obficie podlewamy.
  • Zioła regularnie odchwaszczamy, przynajmniej do czasu aż się rozrosną.
  • Gatunki jednoroczne sadzimy co roku na wiosnę po ostatnich majowych przymrozkach, wieloletnie zabezpieczamy na zimę warstwą ziemi, suchych liści, korą lub jedliną.

Czytaj też:
5 pomysłów na zioła na parapecie
Jak zrobić znaczniki do ziół
Najpiękniejsze kwiaty do twojego ogrodu