Skąd się bierze autyzm?

Od momentu opisania pierwszego przypadku autyzmu trwa spór o genezę tej choroby. Spektrum objawów obserwowanych u osób z autyzmem jest na tyle szerokie i nie jednoznaczne, że do dziś nauce trudno jest przedstawić spójną teorię psychologicznych podstaw autyzmu.

W poszukiwaniu przyczyn autyzmu

Kolejne lata badań przynoszą nowe, cenne informacje dotyczące specyfiki funkcjonowania osób z autyzmem, jednak nadal brakuje odpowiedzi na podstawowe pytanie – pytanie o przyczyny występowania tego zaburzenia. Być może wynika to z faktu, że spektrum objawów psychopatologicznych prezentowanych przez pacjentów z autyzmem jest zróżnicowane, a obraz autyzmu u dziecka może się zmieniać wraz z jego rozwojem.Zależność tę można zaobserwować zarówno w grupie objawów osiowych (do których zalicza się: nieprawidłowości w komunikacji społecznej, zaburzenia w rozwoju mowy oraz stereotypowe zachowania i zainteresowania), jak i symptomów mniej specyficznych (np. osiągnięty poziom rozwoju umysłowego). Prawdopodobnie u podstaw tego zróżnicowania znajdują się przesłanki etiologiczne.

Od momentu opisania przez Leo Kannera po raz pierwszy w 1943 r. objawów autyzmu, w różnych dyscyplinach naukowych podejmowano próby wyjaśnienia jego przyczyn. Do chwili obecnej brakuje jednak jednolitej koncepcji przedstawiającej w wyczerpujący i całościowy sposób mechanizm patogenetyczny autyzmu.

Mama na rynku pracy

Zobacz też: Jak rozpoznać, czy dziecko ma autyzm?

Brak spójnego podejścia

Pojawiło się wiele teorii psychologicznych próbujących wyjaśnić etiologię dysfunkcjonalnego zachowania pacjentów z autyzmem, jednak nie zawsze tworzą one zrozumiały i oczywisty obraz. Podsumowując przedstawione podejścia należy podkreślić, że obecnie brakuje jednolitej teorii psychologicznej wyjaśniającej powstawanie wszystkich objawów autyzmu. Poszukiwania spójnego podejścia mają szczególne znaczenie, ponieważ są istotne dla opracowania skutecznej metody terapii. Najlepszym podejściem wydaje się ujęcie holistyczne, wykorzystujące założenia wszystkich opisanych koncepcji. W tabeli 1 umieszczono zestawienie objawów osiowych autyzmu i najważniejszych teorii psychologicznych, za pomocą których można wyjaśnić ich powstawanie.

Tabela 1. Teorie psychologiczne wyjaśniające osiowe objawy autyzmu

Teoria

Objaw autyzmu

Teorie psychoanalityczne

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

zaburzenie rozwoju mowy

stereotypowe zainteresowania i zachowania

Teorie behawiorystyczne
(teorie uczenia się)

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

stereotypowe zainteresowania i zachowania

zaburzenia w rozwoju mowy

Teoria umysłu

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

zaburzenia w rozwoju mowy

Odczytywanie komunikatów nadawanych za pośrednictwem oczu

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

zaburzenia w rozwoju mowy

Deficyty funkcji wykonawczych   i pamięci operacyjnej

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

stereotypowe zainteresowania i zachowania

zaburzenia w rozwoju mowy

Deficyt uwagi, joint attention tasks

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

stereotypowe zainteresowania i zachowania

Upośledzenie zdolności uogólniania poprzez syntezę różnych rodzajów informacji, central coherence theory

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

zaburzenia w rozwoju mowy

Upośledzenie emocjonalnego anga-żowania się w kontaktach z innymi

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

zaburzenia w rozwoju mowy

Zaburzenia mowy

zaburzenia w zakresie komunikacji społecznej

Fragment pochodzi z  książki „Autyzm – epidemiologia, diagnoza i terapia”  pod red. Tadeusza Pietrasa, Andrzeja Witusika i Piotra Gałeckiego, Wydawnictwo Continuo, 2010. Publikacja za zgodą wydawcy.

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)