W klasie/fot. Fotolia

Rozmowa z uczniami o seksie – ryzykowne zachowania seksualne (lekcja 6)

Jakie kontakty seksualne są uznawane za ryzykowne? Czym jest abstynencja seksualna i promiskuityzm? Jakie gry seksualne zagrażają zdrowiu lub stwarzają ryzyko zajścia w ciążę?
/ 05.12.2012 11:04
W klasie/fot. Fotolia

Plan zajęć

Jak rozmawiać z uczniami o seksie?

W poniższym planie nauczyciel znajdzie zarys miniwykładu na temat rozmowy z uczniami o ryzykownych zachowaniach seksualnych, a także pomysły na pracę w grupach, pracę domową oraz pytania do dyskusji. W tabeli przewidziano także proponowany czas, jaki powinien zająć każdy element lekcji.

TEMAT:

Ryzykowne zachowania seksualne młodzieży

CELE:

  • Przekazanie wiedzy dotyczącej definicji ryzykownych zachowań seksualnych, ich przyczyn i konsekwencji
  • Omówienie niebezpieczeństw związanych z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi
  • Omówienie zasad profilaktyki, ukazanie abstynencji jako metody ochrony przed konsekwencjami ryzykownych zachowań seksualnych

PRZEBIEG:

Miniwykład dotyczący:

  • Definicji prawidłowych vs. ryzykownych zachowań seksualnych
  • Niebezpieczeństw związanych z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi
  • Profilaktyka ryzykownych zachowań seksualnych

W trakcie prelekcji uczniowie wypełniają arkusz notatek!

Omówienie pytań do dyskusji.

10 minut

15 minut

Praca w grupach:

  • Gra – MITY i FAKTY oraz BEZPIECZNE i NIEBEZPIECZNE

10 minut

Omówienie:

  • Uczniowie dowiadują się jakie zachowania seksualne są bezpieczne a jakie nie – praca na stereotypowych przekonaniach młodzieży

5 minut

Przedstawienie pracy domowej:

Zadanie polega na przygotowaniu profilaktycznej kampanii reklamowej dotyczącej zdrowia reprodukcyjnego. Kampania ta powinna mieć określony cel, mieć adresatów, mieć nazwę i hasło promocyjne, być zilustrowana zdjęciem lub rysunkiem i być zaprezentowana w formie plakatu lub ulotki.

5 minut

AKTYWNOŚĆ UCZNIÓW:

  • Dzielenie się opiniami dotyczącymi zagadnień do dyskusji,  o które pyta nauczyciel;
  • Opracowanie „pytań do dyskusji” w grupach 4-5 osobowych i spisanie pomysłów na flipcharty
  • Omówienie pomysłów na forum klasy

POTRZEBNE MATERIAŁY:

Praca w grupach: Flipcharty i flamastry

Omówienie: Taśma klejąca do przyklejenia flipchartów na ścianach

PRACA DOMOWA:

Przygotowanie profilaktycznej kampanii promującej zdrowe zachowania seksualne.

Zobacz też: Rozmowa z uczniami o seksie – choroby (lekcja 4)

Prawidłowe vs. ryzykowne zachowania seksualne młodzieży

Seksualność człowieka towarzyszy mu od początku jego istnienia i na każdym etapie życia charakteryzuje się różnymi formami ekspresji. Wiele zachowań przejawianych przez nastolatków jest naturalnym etapem rozwoju psychoseksualnego, jednak wiele jest takich, które mogą stanowić realne zagrożenie. Zdaniem specjalistów aktywność seksualna młodzieży mieści się w granicach normy, jeżeli:

1

NIE ZABURZA INNYCH ZADAŃ ŻYCIOWYCH

Ekspresja seksualna nie powoduje trudności w planowaniu i realizowaniu innych zadań (np. nauki, rozwijania hobby)

2

ZACHOWANIE JEST WŁAŚCIWE DLA DANEGO WIEKU

Zachowania seksualne nie występują zbyt wcześnie, (zachowana jest kolejność rozwoju związku: poznawanie się, dotyk, pocałunek, petting, współżycie)

3

POMIĘDZY PARTNERAMI NIE MA ZBYT DUŻEJ RÓŻNICY WIEKOWEJ

Ważne by osoby podejmujące aktywność seksualną były na podobnym poziomie rozwoju: intelektualnego, fizycznego, społecznego (może się tak zdarzyć, gdy np. osoba starsza,  manipuluje osobą „młodszą” i jej zachowaniami).

4

JEST DOBROWOLNA

Na każde zachowanie seksualne, zaangażowana w nie osoba wyraża zgodę. Dobre nigdy nie są zachowania, które zawierają elementy przemocy lub przymusu.

5

PROWADZI DO OSIĄGNIĘCIA CELÓW SEKSUALNYCH

Każdy młody człowiek powinien uświadamiać sobie motywację, która kieruje go do podjęcia kontaktów seksualnych i unikać podejmowania aktywności seksualnej z innych powodów (np. chęci zatrzymania przy sobie partnera).

6

NIE NARUSZA ZDROWIA

Jest wolne od ryzykownych zachowań mogących prowadzić do chorób lub niepożądanej ciąży

W przypadku, gdy któryś z ww. punktów nie jest spełniony, dorastający człowiek zostaje narażony na ryzyko podejmowania niebezpiecznych zachowań seksualnych, których negatywne konsekwencje mogą mieć wpływ na dalszy jego rozwój i przyszłe życie seksualne.

Do ryzykownych zachowań seksualnych seksuolodzy zaliczają: (uczniowie notują na Karcie Notatek)

  • Kontakty seksualne bez zabezpieczenia.
  • Kontakty seksualne z wieloma partnerami/gry seksualne.
  • Przygodne kontakty seksualne z nieznajomymi osobami.
  • Kontakty seksualne pod wpływem alkoholu/narkotyków.
  • Kontakty seksualne ze starszymi osobami.
  • Kontakty seksualne za wynagrodzenie (tzw. sponsoring).
  1. KONSEKWENCJE RYZYKOWNYCH ZACHOWAŃ SEKSUALNYCH

Wśród konsekwencji ryzykownych zachowań seksualnych wymienia się takie, które mogą mieć negatywne konsekwencje zarówno w sferze emocjonalnej, jak i zdrowotnej:

  • Choroby przenoszone drogą płciową.
  • Niechciane ciąże.
  • Rozczarowanie, wstyd, niechęć do seksu.

Pytania do dyskusji (nauczyciel powinien najpierw wysłuchać opinii uczniów a potem powiedzieć jak jest naprawdę i dlaczego):

Będziemy zajmować się dziś dwoma pojęciami: ABSTYNENCJA i PROMISKUITYZM.

ABSTYNENCJA jest jedynym 100% skutecznym sposobem uniknięcia niepożądanych skutków współżycia seksualnego w okresie dojrzewania.

  1. Co Waszym zdaniem oznacza to pojęcie?

Nauczyciel zapisuje opinie uczniów. Jeżeli wśród odpowiedzi nie pojawiają się poniże kwestie należy wyraźnie zapisać je na tablicy i przedyktować uczniom do Karty Notatek.

  1. ABSTYNENCJA jest świadomą i dobrowolną decyzją dotyczącą unikania lub nie robienia czegoś. Ludzie decydują się na abstynencje wielu sytuacjach: rezygnując z alkoholu, papierosów lub innych używek; mięsa; słodyczy; niektórych form aktywności seksualnej.
  2. ABSTYNENCJA wynika z wielu powodów: zdrowotnych (dlatego np. stosujemy diety); przekonań religijnych (np. unikając mięsa lub alkoholu, czekając ze współżyciem do zawarcia związku małżeńskiego); z powodu lęku (przed negatywnymi konsekwencjami lub karą).
  3. Ludzie definiują ABSTYNENCJĘ SEKSUALNA na różne sposoby:
    1. Niektórzy uważają, że abstynencja oznacza całkowity brak kontaktów seksualnych – unikanie intymnego dotyku, pocałunków, przytulania.
    2. Inni uważają, że polega ona na unikaniu współżycia seksualnego w okresie adolescencji – aż do momentu zawarcia stałego związku.
    3. Wielu sądzi, że oczekiwanie abstynencji od osób nastoletnich jest nierealne i apelują, aby dotyczyła ona wszelkich ryzykownych zachowań seksualnych.
  1. Jak sądzicie, jakie są powody, dla których niektórzy młodzi ludzie nie decydują się na rozpoczęcie życia seksualnego?

Postarajmy się znaleźć 10 takich powodów:

Należy ew. dodać następujące odpowiedzi:

  • Przekonania religijne.
  • Brak gotowości na seks.
  • Chęć poczekania do „po ślubie”.
  • Chęć poczekania do zakończenia szkoły.
  • Obawa przed ciążą.
  • Obawa przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
  • Obawa o reakcję rodziców.
  • Brak partnera/partnerki.
  • Brak zainteresowania seksem.
  • Lęk przed niepowodzeniem w trakcie inicjacji seksualnej.
  1. Czy uważacie, że te powody są dobrymi powodami do wstrzymania się z aktywnością seksualną?

PROMISKUITYZM oznacza podejmowanie kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowej, często z przypadkowymi partnerami w ryzykownych okolicznościach. (Uczniowie notują definicję w Karcie Notatek)

  1. W jakie promiskuitywne zachowania angażują się osoby w Waszym wieku?

Nauczyciel zapisuje opinie uczniów. Jeżeli wśród odpowiedzi nie pojawiają się poniższe przykłady należy je dodać wyjaśniając te pojęcia:

  • Sponsoring – sponsoring jest relacją młodej dziewczyny/ chłopaka z osobą dorosła, która w zamian za usługi seksualne przekazuje nastolatce/ nastolatkowi pieniądze, ubrania lub inne dobra.
  • Grooming – nawiązywanie relacji seksualnych z dorosłymi osobami przez Internet; grooming jest aktywnością osób dorosłych, które chcą wykorzystać dziecko seksualnie.
  • Prostytucja – uprawianie seksu w zamian za korzyść majątkową.
  • Pornografia – przedstawianie nagości na zdjęciach i filmach, dziś często umieszczanych w anonimowo w Internecie
  1. Jak sądzicie z jakich powodów młodzież angażuje się w takie zachowania?

Nauczyciel zapisuje opinie uczniów. Jeżeli wśród odpowiedzi nie pojawiają się poniższe powody należy je dodać:

  • Potrzeba bliskości niezaspokojona w domu.
  • Potrzeba pieniędzy.
  • Korzystanie z poczucia wolności.
  • Przeciwstawianie się rygorowi domowemu, szkolnemu.

Zobacz też: Rozmowa z uczniami o seksie – płeć i seksualność (lekcja 2)

KARTA NOTATEK

BEZPIECZNE VS. NIEBEZPIECZNE

SŁOWO

WPISZ DEFINICJĘ/ ZAKRES

RYZYKOWNE ZACHOWANIA SEKSUALNE

1.

2.

3.

4.

5.

ABSTYNENCJA SEKSUALNA

1.

2.

3.

PROMISKUITYZM

1.

ĆWICZENIE GRUPOWE

Uczniowie dzielą się na 4-5 osobowe grupy. Zadanie polega na określeniu czy podane stwierdzenie jest FAKTEM czy MITEM. W trakcie omówienia nauczyciel podaje omówienie.

KARTA DLA UCZNIÓW:

1.

STOSUNEK ANALNY JEST BEZPIECZNĄ FORMĄ UNIKNIĘCIA CIĄŻY I STI

2.

STOSUNKI SEKSUALNE Z DZIEWCZYNĄ, KTÓRA JESZCZE NIE MIESIĄCZKUJE, NIE GROŻĄ CIĄŻĄ

3.

KONTAKT SEKSUALNY W CZASIE MIESIĄCZKI NIE GROZI CIĄŻĄ

4.

ANTYKONCEPCJA "PO" NIE MOŻE BYĆ STOSOWANA PRZEZ NASTOLATKI

5.

PREZERWATYWA NIE CHRONI SKUTECZNIE PRZED CHOROBAMI BO MA MIKROPORY PRZEZ KTÓRE PRZENIKAJĄ WIRUSY I BAKTERIE

6.

NIE ISTNIEJE RYZYKO CIĄŻY, JEŻELI DO WYTRYSKU DOCHODZI POZA POCHWĄ

(NP. W STOSUNKU PRZERYWANYM)

7.

KONTAKTY ORALNE SĄ BEZPIECZNĄ FORMĄ STOSUNKU

OMÓWIENIE:

1.

MIT

STOSUNEK ANALNY JEST BEZPIECZNĄ FORMĄ UNIKNIĘCIA CIĄŻY I STI

Stosunek analny niesie za sobą największe ryzyko zakażenia chorobą przenoszoną drogą płciową. Odbyt nie jest przystosowany do kontaktów erotycznych – nie jest elastyczny, nie nawilża się w trakcie penetracji, łatwiej się nadrywa i ociera – ułatwiając wirusom i bakteriom przeniknięcie do krwi.

2.

PRAWDA

STOSUNKI SEKSUALNE Z DZIEWCZYNĄ, KTÓRA JESZCZE NIE MIESIĄCZKUJE MOGĄ SKOŃCZYĆ SIĘ CIĄŻĄ

Owulacja, w trakcie której dochodzi do zapłodnienia występuje PRZED miesiączką. Istnieje realne prawdopodobieństwa zajścia w ciąże przez dziewczynę, która jeszcze nie miesiączkuje.

3.

MIT

KONTAKT SEKSUALNY W CZASIE MIESIĄCZKI NIE GROZI CIĄŻĄ

Wydaje się, że kobieta nie może zajść w ciążę podczas miesiączki, ponieważ występuje ona zazwyczaj około 14 dni po owulacji, w trakcie której może dojść do zapłodnienia. Trzeba pamiętać, że owulacja występuje u nastolatek często bardzo nieregularnie i może pojawić się w trakcie menstruacji. Stres, choroba i wiele innych czynników mogą przyspieszyć lub opóźnić owulację.

Ponadto, seks w trakcie miesiączki niesie ze sobą większe ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową – krew menstruacyjna przenosi wirusy, w tym HIV.

4.

MIT

ANTYKONCEPCJA PO NIE MOŻE BYĆ STOSOWANA PRZEZ NASTOLATKI

Antykoncepcja po jest bezpieczna również wśród nastolatek, a jej skuteczność w ciągu 72godzin po stosunku jest bardzo wysoka. Jej zastosowanie musi poprzedzać wizyta lekarska. Niebezpieczeństwo występuje wyłącznie w sytuacji gdy stosowane są leki dostępne z nielegalnych źródeł.

5.

MIT

PREZERWATYWA NIE CHRONI SKUTECZNIE PRZED CHOROBAMI BO MA MIKROPORY PRZEZ KTÓRE PRZENIKAJĄ WIRUSY I BAKTERIE

W niektórych publikacjach można znaleźć informacje, które mówią o tym, że prezerwatywy są nieszczelne i nie chronią przed ciążą i STI. Publikacje te mają na celu straszenie przed ich stosowaniem. Fakty są takie, że cząsteczki wody – które są pięciokrotnie mniejsze od wirusa HIV, nie przenika przez materiał prezerwatywy. Nie przenika przez nią również męska sperma.

6.

MIT

NIE ISTNIEJE RYZYKO CIĄŻY, JEŻELI DO WYTRYSKU DOCHODZI POZA POCHWĄ (np. w stosunku przerywanym)

Badania pokazuję, że młodzież często stosuje stosunek przerywany jako metodę antykoncepcji. Jest to zdecydowanie nieskuteczna metoda antykoncepcji. Po pierwsze, wymaga ona bardzo dużej koncentracji ze strony mężczyzny – przy pierwszych erotycznych uniesieniach, niedoświadczonemu mężczyźnie bardzo trudno jest wycofać się z pochwy partnerki na czas. Po drugie, w tzw. preejakulacie, (wydzielinie gruczołów opuszkowo-cewkowych), który wycieka z cewki moczowej przed wytryskiem (jego funkcją jest  m. in. zwilżenie pochwy) też znajdują się plemniki zdolne do zapłodnienia.

7.

PRAWDA

KONTAKTY ORALNE SĄ NIEBEZPIECZNĄ FORMĄ STOSUNKU

Przez długi czas uznawano kontakty oralne za bezpieczne. Dziś wiemy, że ryzyko zakażenia HIV w trakcie kontaktu oralnego jest mniejsze niż w trakcie innych zachowań seksualnych, ale nie jest równe zeru. Wszelkie urazy jamy ustnej z nasieniem lub krwią grożą zakażeniem.

Istnieją prezerwatywy, które mogą i powinny być używane w trakcie tego typu kontaktów.


PRACA DOMOWA

Pracę domową uczniowie przygotowują w grupach kilkuosobowych.

INSTRUKCJA: Waszym zadaniem jest przygotowanie profilaktycznej kampanii reklamowej dotyczącej zdrowia reprodukcyjnego. Kampania ta powinna zawierać następujące elementy:

  1. Mieć swój cel (np. zwiększenie częstotliwości wykonywania badań w kierunku HIV przez młodych ludzi)
  2. Mieć adresatów – osoby, do których jest kierowana (np. nastolatkowie wracający z wakacji, którzy uprawiali na nich seks bez prezerwatywy)
  3. Mieć nazwę i hasło promocyjne
  4. Być zilustrowana zdjęciem lub rysunkiem Waszego autorstwa

Na kolejne zajęcia powinniście przynieść plakat (na flipcharcie) lub ulotkę (skserowaną dla wszystkich uczniów) zawierające powyższe elementy.

PAMIĘTAJ: Profilaktyka oznacza działanie mające na celu zapobieganie szkodliwym zachowaniom.

Jeżeli uznacie, że mogą pomóc Wam przykłady prowadzonych już akcji profilaktycznych, kilka z nich możecie znaleźć m.in. w Internecie.

OMÓWIENIE: Uczniowie oceniają wzajemnie swoje kampanie, nauczyciel wypisuje na tablicy cele wszystkich kampanii.

Zobacz też: Rozmowa z uczniami o seksie – inicjacja seksualna (lekcja 1)

Źródło: wpadka.pl/swiadoma-szkola (mn)

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)