POLECAMY

Każda zmiana na skórze może być czerniakiem. Oto sposób, dzięki któremu go rozpoznasz!

Prosty algorytm „ABCDE” pozwala szybko ocenić, czy zmiana na skórze jest podejrzana.
Marta Słupska / tydzień temu
Każda zmiana na skórze może być czerniakiem. Oto sposób, dzięki któremu go rozpoznasz! fot. Adobe Stock

Wydawać by się mogło, że czerniak jest nowotworem wyjątkowo łaskawym – w końcu możemy go zobaczyć gołym okiem na skórze. Objawy czerniaka łatwo rozpoznać. Tymczasem choroba ta zabija co roku aż 30% chorych. Wszystko przez to, że – jak przyznają sami pacjenci – 85% osób, które zauważyły u siebie niepokojącą zmianę, nie decyduje się pokazać jej lekarzowi. Późna wykrywalność czerniaka przekłada się zaś na jego złe rokowanie – w Polsce umiera prawie ⅓ chorujących na ten nowotwór osób.

A przecież diagnostyka czerniaka nie jest trudna – każdy z nas powinien wiedzieć, jak go u siebie rozpoznać. Wystarczy zapamiętać algorytm „ABCDE”. Brzmi jak dziecięca wyliczanka, ale może uratować życie!

Czerniak – objawy

Czerniak może rozwinąć się z nowego znamienia lub z takiego, które mamy na skórze od wielu lat.

Tak naprawdę każde znamię na skórze może okazać się czerniakiem, ale nie dajmy się zwariować, tylko regularnie przyglądajmy się swoim pieprzykom. Podczas takich oględzin sprawdzajmy, czy znamię znacząco się nie powiększa i czy nie wygląda podejrzanie.

Co to znaczy w tym przypadku „podejrzanie”? Do oceny objawów raka skóry służy popularny algorytm zwany „ABCDE”:

  • A – asymetria (podejrzana zmiana barwnikowa jest asymetryczna, może wylewać się w jakąś stronę),
  • B – brzegi (czerniak jest pieprzykiem o nieregularnych, niewyraźnych brzegach, zbudowane ze zgrubień),
  • C – colour, czyli kolor (naszą uwagę powinny zwrócić znamiona: niebieskie, czarne, czerwone, ciemnobrązowe, szczególnie te o czarno zabarwionym punktowym ognisku oraz takie, które utraciły barwnik),
  • D – diameter, czyli średnica (nowotworem najczęściej okazują się pieprzyki szybko rosnące, przekraczające 6 mm),
  • E – ewolucja (uważajmy na znamiona, które ulegają jakimś zmianom).

Niestety, zdarza się, że znamię nie spełnia powyższych kryteriów, a mimo to jest czerniakiem. Statystyki podają, że nawet ponad 50% znamion o charakterze nowotworowych nie odpowiada „klasycznemu" wyglądowi czerniaka. Aby wykluczyć nowotwór, powinniśmy poddać się badaniu dermatoskopem u lekarza.

Całkowitą pewność, czy pieprzyk jest czerniakiem czy nie, daje tylko badanie histopatologiczne wykonywane po wycięciu fragmentu lub całości znamienia.

Mimo wszystko warto zapamiętać, że najważniejsze objawy czerniaka to:

  • zaczerwienienie,
  • szybkie rośnięcie,
  • asymetria,
  • niewyraźne, poszarpane brzegi znamienia,
  • krwawienie,
  • niejednolity kolor,
  • średnica powyżej 6 mm,
  • owrzodzenie,
  • świąd,
  • obwódka wokół znamienia.

Czerniak – zdjęcia

Na poniższych zdjęciach można zobaczyć, jakie znamiona mogą okazać się czerniakiem, tzn. które z nich są podejrzane i powinny zostać pokazane lekarzowi. Jeśli mamy pieprzyk przypominający te z fotografii, nie zwlekajmy i zapiszmy się do specjalisty (dermatologa lub chirurga onkologa).

Jak wygląda czerniak?

Jak diagnozuje się czerniaka?

Każde znamię na skórze, które szybko rośnie, ma nieregularny kształt, krwawi, swędzi, jest zaczerwienione, ma niewyraźne brzegi i/lub średnicę powyżej 6 mm powinno jak najszybciej zostać zdiagnozowane przez lekarza dermatologa lub chirurga onkologa. Specjalista podczas badania obejrzy zmianę dermatoskopem w dużym powiększeniu. Przypomina to oglądanie znamienia pod lupą, ale jest dużo dokładniejsze. Badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne, trwa kilkanaście sekund.

Osoby z dużą ilością zmian na skórze powinny regularnie poddawać się mapowaniu skóry – podczas takiego badania lekarz ogląda wszystkie pieprzyki i porównuje je z wcześniejszym zapisem (monitoruje). Dzięki temu wie, która zmiana rośnie i się zmienia.

Jeśli specjalista uzna, że jakaś zmiana jest podejrzana, skieruje nas na jej wycięcie. Usunięcie znamienia trwa kilka minut i odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Po wycięciu pieprzyka zakładane są szwy, które zdejmuje się po kilkunastu dniach. Samo znamię zaś jest odsyłane do badania histopatologicznego, w którym sprawdza się, czy nie miało cech nowotworu.

Tutaj ważna kwestia: jeśli znamię w badaniu histopatologicznym okazało się być znamieniem atypowym (o podwyższonym ryzyku rozwoju czerniaka), jest to wyraźny sygnał dla pacjenta, by zwiększyć swoją czujność i pozostać pod stałą kontrolą lekarską (badanie dermatoskopem/mapowanie przynajmniej raz do roku!).

Pamiętajmy, że rokowanie w czerniaku zależy w głównej mierze od tego, jak szybko go zdiagnozujemy. Wcześnie wykryty nowotwór skóry jest w pełni wyleczalny.

Polecamy:
Czerniak to coraz większe zagrożenie!
Jakie są szanse na wyleczenie czerniaka? Pytamy lekarza!

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (3)
/tydzień temu
Ja raczej badam się regularnie, zawsze przed wakacjami. Dzięki temu wiem, którego znamiona mam szczególnie pilnować i nie wystawiać na słońce. Mam ich bardzo dużo na ciele, więc nie mam możliwości zasłonięcia wszystkich. Ja chodzę do Artimex w Raciborzu, którzy oferują badanie znamion i mogę ich polecić. Zawsze robią to dokładnie.
/tydzień temu
jeden z moich przyjacół ma raka, wykryty w lutym zeszłego roku . Lekarze dali mu kilka miesięcy życia. W tej chwili chodzi na cykle chemii i wyszukał w necie dobre opinie na tenat ekstraktu konopnego CBD + CBDA 6 % carun... podobno konopia tej odmiany jest hodowana tylko w 3 miejscach na świecie kupił w Poznaniu na ul. Ratajczaka 33 w sklepie konopnym mają też sklep internetowy jak komuś daleko konopiafarmacja pl Świeże wyniki rezonansu - choroba cofnęła się o prawie połowe . Zaznaczam tylko, że to rak w IV notabene ostatniej fazie, więc lekarze nie dawali żadnych szans Cóź nauka i medycyna jest potrzebna, ale nie można jej zawierzać w 100% tylko szukać innych rozwiązań oczywiście w granicach rozsądku. Lekarze mówią, że to cud....
/tydzień temu
Objawy czerniaka łatwo wykryć, ale chorzy boją się je zgłaszać lekarzom, bo boją się diagnozy. To błędne koło. Ludzie, badajmy się!