Ospa fot. Adobe Stock

Ospa wietrzna – objawy, u dzieci, zdjęcia, leki i leczenie

Ospa u dzieci trwa zwykle 10-14 dni. Jej objawy to wysypka, krostki na skórze, gorączka i często katar. Ospa u dzieci szczepionych ma łagodny przebieg.
Marta Słupska / 20.11.2019 15:17
Ospa fot. Adobe Stock

Choroba zwykle przebiega łagodnie, jednak w około 2-6% przypadków prowadzi do groźnych powikłań. Wśród nich wymienia się zakażenia bakteryjne skóry, zapalenie mózgu, móżdżku i opon mózgowo-rdzeniowych czy ostrą małopłytkowość. Dlatego tak ważne są szczepienia ochronne. Czy faktycznie pomagają w przypadku ospy? Jak rozpoznać tę chorobę i jak się ją leczy?

Spis treści:

Czym jest?

Ospa wietrzna to choroba zakaźna, na którą chorują przede wszystkim dzieci. U nich zresztą ma ona łagodniejszy niż u dorosłych przebieg. Szacuje się, że 80% dzieci przechodzi ospę wietrzną przed ukończeniem 9. roku życia.

W Polsce jest to choroba częsta. Rocznie rejestruje się około 160-220 tysięcy zachorowań, z czego większość stanowią dzieci do 10 r.ż. W granicach 1000- 1300 osób rocznie jest hospitalizowanych z powodu ciężkiego przebiegu ospy wietrznej
– czytamy na stronie szczepienia.pzh.gov.pl.

Wirus (herpeswirus VZV) przenosi się drogą kropelkową – najpierw osadza się w jamie nosowo-gardłowej, potem jego źródłem jest treść pojawiających się na skórze chorego pęcherzyków. Co ciekawe, jest to wirus zarówno ospy, jak i półpaśca.

Bywa, że ospa u dzieci ma przebieg ciężki i powikłany, ale takie przypadki to raczej rzadkość. U najmłodszych ospa ma najczęściej łagodny przebieg. Leczenie łagodnej ospy na szczęście nie jest trudne.

Jeśli chodzi o powikłania, to najczęściej występuje nadkażenie bakteryjne wykwitów, może dojść do zapalenia powięzi i posocznicy. Rzadsze to zapalenie płuc, ucha środkowego, mięśnia sercowego, opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu, móżdżku. U noworodków i osób z upośledzeniem odporności może mieć skutek śmiertelny
– mówi dr Małgorzata Rurarz, internista w Centrum Medycznym Damiana.

Kto choruje?

Ospa wietrzna pojawia się u dzieci najczęściej w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (przed 10. rokiem życia). Dlatego szczepienie na ospę zaleca się zanim maluch trafi do przedszkola.

Dorośli chorują rzadziej i częściej pojawiają się u nich groźne powikłania.

Ospa u dzieci szczepionych

Dzięki szczepieniom ochronnym dzieci znacznie rzadziej niż kiedyś chorują obecnie na ospę wietrzną. U dzieci zaszczepionych ospa albo nie pojawia się wcale, albo ma znacznie łagodniejszy przebieg. Szczepienie ponadto aż w 98-100% chroni przed ospą o ciężkim lub umiarkowanym przebiegu.

Szczepionka na ospę jest bezpieczna i dobrze tolerowana przez dzieci. Można ją stosować od 9. miesiąca życia, a zaleca się – od 12. (najlepiej zaszczepić dziecko między 12. a 18. miesiącem życia).

Powyżej 1. roku życia dostępna jest szczepionka monowalentna (2 dawki) i skojarzona ze szczepieniem przeciwko odrze, śwince, różyczce tetrawalentna. Szczepienie w ciągu 72 godzin zmniejsza ryzyko ciężkiej choroby o 90%
– mówi dr Małgorzata Rurarz.

Ile trwa?

Ospa u dzieci trwa przeciętnie 10-14 dni. W tym czasie dziecko powinno zostać w domu – pediatra zaleca najczęściej 2 tygodnie bez wychodzenia do przedszkola czy szkoły.

Dziecko chore na ospę wietrzną zakaża kilka dni przed pojawieniem się objawów aż do czasu, gdy na jego skórze przyschną wszystkie zmiany skórne.

Jak ją rozpoznać?

Objawy ospy są dość charakterystyczne. Początki choroby to zwykle symptomy sugerujące infekcję wirusową: dziecko gorączkuje, bolą go mięśnie i stawy, jest rozbite.

Po 2 dniach na jego skórze ciała, twarzy i głowy pojawiają się zmiany: wysypka plamisto-grudkowa, która z czasem zmienia swój wygląd. Wtedy grudki przeistaczają się w pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą, a następnie w krosty.

Wysypka przy ospie wietrznej bardzo swędzi, jednak powinniśmy robić wszystko, by dziecko nie drapało zmian – nie dość bowiem, że może przez to dojść do nadkażeń bakteryjnych, to jeszcze rozdrapane miejsca pozostawiają ślady w postaci blizn.

Krostom mogą towarzyszyć gorączka 37-40⁰C oraz katar. Dodatkowo dziecko może skarżyć się na bóle mięśni i głowy, być osłabione i nie mieć apetytu.

ospa objawy

fot. Ula Bugaieva

Jak wygląda ospa?

Na zdjęciach ospy wietrznej widać przede wszystkim wysypkę. W zależności od stadium choroby ma ona postać plamek, pęcherzyków lub krostek.

ospa

fot. Adobe Stock

ospa u dziecka

fot. Adobe Stock

ospa wietrzna

fot. Adobe Stock

ospa wysypka

fot. Adobe Stock

ospa jak wygląda

fot. Adobe Stock

Leki i leczenie

Podstawą leczenia ospy wietrznej u dzieci jest zwalczanie swędzącej wysypki oraz obniżanie gorączki. Takie leczenie objawowe zazwyczaj wystarcza. Jeśli zaś maluch ma zaburzenia odporności i nie poradzi sobie sam z wirusem, lekarz może przepisać leki przeciwwirusowe.

Pediatra może zalecić dziecku także leki przeciwhistaminowe i uspokajające, by ułatwić mu spanie.

Ospy wietrznej nie leczy się antybiotykami, ponieważ wywołują ją wirusy, a nie bakterie.

Aby ulżyć dziecku w czasie leczenia ospy i załagodzić świąd skóry, rodzice mogą:

  • kąpać dziecko kilka minut dziennie w delikatnym roztworze nadmanganianu potasu;
  • po kąpieli delikatnie osuszać jego skórę, nie trzeć jej ręcznikiem ani gąbką,
  • przygotować maluchowi nasiadówkę w ciepłej wodzie z rumiankiem, jeśli ma wysypkę w okolicach intymnych,
  • nie podawać kwaśnych i drażniących napojów, herbatek i dań, a jeśli dziecko nie ma apetytu, spróbować podawać mu pokarmy płynne i w postaci papek.

Czym smarować?

Wielu specjalistów odradza smarować skórę pudrem w kremie (pudrodermem), ponieważ mimo że początkowo łagodzi on świąd, to później ściąga skórę i może powodować ból. Ponadto mogą się pod nim rozwijać bakterie.

Krostki przy ospie często smaruje się gencjaną, ale zdania na jej temat też są podzielone (zakrywa zmiany skórne, przez co nie można zaobserwować ewentualnego nadkażenia krost). O jej stosowanie najlepiej więc zapytać lekarza.

Pediatrzy najczęściej przepisują dzieciom preparaty miejscowe z mentolem i środkiem znieczulającym oraz leki antyhistaminowe.

Ospa a wychodzenie na dwór

Kiedy można wyjść na dwór z dzieckiem chorującym na ospę wietrzną? To pytanie zadaje sobie wielu rodziców. Odpowiedź jest prosta: dopiero po dwóch tygodniach od zachorowania, gdy maluch już nie zaraża.

Pamiętajmy, że wychodzenie na dwór z chorym na ospę dzieckiem może skutkować zarażaniem innych i – jeśli świeci słońce – narażaniem dziecka na pojawianie się przebarwień w miejscach śladów po ospie.

Polecamy:
Czy ospa party faktycznie jest niebezpieczne dla dzieci? Poznaj opinie lekarzy!
Zaczyna się od wysypki, potem pojawiają się gorączka i wymioty… Uwaga, to nie ospa wietrzna!

Małgorzata Rurarz
dr
Małgorzata Rurarz
internista

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (4)
/22.04.2019 12:23
Szczepienie na ospę znacznie obniża zachorowalność i praktycznie calkowicie eliminuje powikłania a na dodatek nie trzeba ich powtarzac. Proste i potwierdzone na bardzo dużej liczbie dzieci w wielu krajach od ok.20 lat. Gosciu, z szacunkiem, skad wziąłeś te swoje "5 lat" i "toksyny"?
/30.12.2018 12:46
Dajcie spokój z promowaniem tego szczepienia. Działa ono około 5 lat, a później trzeba się doszczepiac (aplikować toksyny) do końca zycia. Pytanie po co? Lepiej jeśli dziecko zachoruje jak jest małe niż w wieku 30 lat lub nie daj Boże w ciąży bo np.szczepionka nie zadziała.
/01.11.2018 08:00
Bez szczepienia też dzieci lekko przechodzą, a szczepionka uodparnia tylko na 7 lat....
POKAŻ KOMENTARZE (1)