Co się kryje pod nazwą reumatoidalne zapalenie stawów?

Kto najczęściej choruje na RZS? Czy stres może być bezpośrednią przyczyną rozwoju choroby? Jakie może mieć przebieg reumatoidalne zapalenie stawów? Dlaczego tak ważna w leczeniu RZS jest wczesna diagnostyka i na czym ona polega?
/ 30.10.2013 12:03

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła, ogólnoustrojowa choroba zapalna atakująca stawy, która w konsekwencji może prowadzić do trwałego inwalidztwa. W Polsce z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów cierpi około 400 000 osób, a co roku odnotowuje się od 8 000 do 16 000 nowych przypadków. Na całym świecie na RZS cierpi 1% ludności.

Kto choruje na RZS?

Wbrew powszechnie panującemu przekonaniu reumatoidalne zapalenie stawów nie jest chorobą wyłącznie ludzi starszych – może się ona pojawić również u dzieci i młodzieży. Jednak najczęściej choroba ta dotyka osoby w wieku 30-50 lat, a więc w okresie największej aktywności życiowej i zawodowej.

Szacuje się, że po 10 latach trwania choroby znaczna część pacjentów traci zdolność do pracy, a u 25% chorych niezdolność ta wystąpi już po zaledwie 6 latach od początku choroby. Okazuje się, że w przypadku chorób reumatycznych liczba opuszczonych dni pracy przewyższa absencje spowodowane przez choroby sercowo-naczyniowe, a całkowite koszty społeczne szacuje się na 1,5 do 2,5 % PKB.

Czy reumatoidalne zapalenie stawów można wyleczyć?

Reumatoidalnego zapalenia stawów nie można wyleczyć; można natomiast hamować i zapobiegać rozwojowi choroby. Każdy chory zmaga się z chorobą i trudnymi do rozwiązania następstwami RZS do końca życia. Nieprawidłowe leczenie może prowadzić do niepełnosprawności i utraty samodzielności, dlatego stanowi poważny problem, zarówno społeczny, jak i ekonomiczny.

RZS występuje w odmiennych postaciach pod względem przebiegu klinicznego, postępu zmian radiologicznych oraz czasu, w jakim dochodzi do kalectwa. Choroba ta może przebiegać w sposób ciągły lub też tzw. rzutami. Przerwy w zaostrzeniu choroby mogą trwać kilka tygodni, miesięcy, a nawet lat.

W Polsce tylko 1% pacjentów ma dostęp do leczenia biologicznego. Należymy do krajów, które w przeliczeniu na jednego pacjenta chorego na RZS, wydają rocznie najmniej w Europie.

Reumatoidalne zapalenie stawów – czynniki ryzyka

Niestety nie jest wiadomo, co jest przyczyną RZS. Podobnie jak w przypadku wielu innych schorzeń, ryzyko zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów zwiększa się wraz z genetycznymi skłonnościami oraz wystąpieniem choroby we wcześniejszych pokoleniach. Jednak na RZS mogą zachorować również osoby, w których rodzinach nigdy nie odnotowano takich przypadków.

Długotrwały stres i związane z nim emocje mogą być bezpośrednim powodem rozwoju choroby. Podejrzewa się również, że przyczyną wywołania reumatoidalnego zapalenia stawów są drobnoustroje, które po wniknięciu do organizmu wywołują nieprawidłowe reakcje odpornościowe, których wynikiem jest atak na własne komórki, znajdujące się wewnątrz torebki stawowej.

Warto wiedzieć: Reumatoidalne zapalenie stawów – jak przyspieszyć diagnozę tej choroby?

Jaki może mieć przebieg reumatoidalne zapalenie stawów?

Choroba powoduje bardzo duże destrukcje stawów. Powolny rozwój RZS rozpoczyna się od uczucia rozbicia, zmęczenia, pocenia się, stanów podgorączkowych, spadku łaknienia i ubytku wagi ciała. W późniejszym czasie pojawia się poranna sztywność palców dłoni, pierwszy i charakterystyczny symptom choroby. Stan ten powoduje uczucie ogromnej bolesności przy próbie ściśnięcia dłoni i właściwie brak możliwości ruchu.

Długość trwania sztywności zależy od nasilenia procesu zapalnego. Może trwać kilka sekund, ale może też trwać kilkanaście godzin. Oprócz porannej sztywności, we wczesnym etapie choroby, mogą również wystąpić zaburzenia ukrwienia palców, ich nadwrażliwość na zimno, uczucie „obumierania”, mrowienia i drętwienia rąk. Zmiany chorobowe zauważane są również w obrębie drobnych stawów stóp. Mogą się tworzyć zgrubienia naskórka i młoteczkowane palce.

W zaawansowanej chorobie dochodzi między innymi do deformacji stawów międzypaliczkowych, wysięków w stawach łokciowych, uszkodzenia stawów biodrowych, rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych, co może doprowadzić do trwałego kalectwa. Ważnym objawem reumatoidalnego zapalenia stawów są guzki reumatoidalne, czyli twarde, niebolesne zgrubienia, występujące najczęściej w tkance podskórnej. Guzki te mogą się również pojawić w narządach wewnętrznych, takich jak płuca, serce czy nerki.

W jaki sposób diagnozuje się RZS?

W diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów wykorzystuje się następujące metody:

  • badanie radiologiczne,
  • badanie ultrasonograficzne i/lub rezonans magnetyczny i/lub tomografia komputerowa struktury stawów, mięśni i ścięgien,
  • wykrywanie zapalenia błony maziowej i pochewek ścięgnistych,
  • wykrywanie nadżerek kostnych,
  • oznaczenie stopnia zwężenia szpary stawowej,
  • badanie gęstości kości dłoni.

Wczesna diagnostyka chorób reumatycznych jest niezwykle istotna ze względu na skuteczność terapii, której celem jest uzyskanie remisji lub małej aktywności choroby. Według ekspertów okno terapeutyczne w RZS otwiera się najszerzej w pierwszych 3 miesiącach trwania choroby i właśnie wtedy powinno zostać podjęte leczenie.

Polecamy: RZS – sprawdź, czy spełniasz kryteria

Źródło: www.poradnia-reumatologiczna.pl/ mk

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/29.11.2013 03:53
Ja doraźnie jak jest atak to zawsze ciepły okład, przy dużym bólu dodatkowo rozgrzewam dip hotem i dość szybko przechodzi na szczęście. Olejek terpentynowy w tym robi swoje...