Zwyczaje i symbole - Boże Narodzenie fot. Adobe Stock

Symbole i zwyczaje bożonarodzeniowe. Skąd się wzięły?

Zwyczaje bożonarodzeniowe mają swoją wieloletnią tradycję i głęboko ukryte znaczenie. Dodatkowe nakrycie, choinka, a nawet opłatek nie są bez znaczenia.
/ 28.10.2019 10:25
Zwyczaje i symbole - Boże Narodzenie fot. Adobe Stock

Każde święta co roku odbywają się według tego samego schematu. Co roku ubieramy choinkę, łamiemy się opłatkiem i idziemy na pasterkę. Dzieci z niecierpliwością wyczekują pierwszej gwiazdki i upragnionych prezentów. Szykujemy suto zastawiony stół, na którym pyszni się 12 pięknie udekorowanych potraw.

Pierwsze przygotowania rozpoczynają się już wraz z początkiem grudnia - porządkowanie, pieczenie pierwszych pierniczków, a nawet rozglądanie się za prezentami. To wszystko to coroczny „rytuał”, który posiada wyjątkową moc. Moc zbliżania, jednoczenia i wybaczania. To dobry moment, aby przypomnieć, skąd wzięły się nasze ulubione zwyczaje bożonarodzeniowe.

Wigilia

Wigilia stała się jednym ze zwyczajów bożonarodzeniowych dopiero w VI wieku. Łacińskie słowo „vigilia” oznacza czuwanie, oczekiwanie. Na początku była obchodzona w różnym czasie, niekiedy nawet w styczniu. Było tak zanim władze kościelne kładąc kres sporom, odgórnie nakazały obchodzenie Bożego Narodzenia 25 grudnia. W Polsce tradycja Wigilii upowszechniła się w XVIII wieku.

Opłatek

Przełamanie się opłatkiem ze wszystkimi gośćmi wieczerzy wigilijnej jest jej głównym i rozpoczynającym punktem. Gest ten symbolizuje wzajemne poświecenie i chęć dzielenia się z bliskimi efektami swojej codziennej pracy. Dzielenie się opłatkiem ma za zadanie zbliżać i łączyć ludzi.

Bożonarodzeniowy zwyczaj dzielenia się opłatkiem warto przekazywać dzieciom, by również one czuły się jej uczestnikami i zdawały sobie sprawę, że dla całej rodziny to wyjątkowy i piękny moment. Dziś symbolika tego zwyczaju jest jedną z najważniejszych tradycji Bożego Narodzenia.

Opłatek to nic innego jak rodzaj ciasta wypiekanego z mąki pszennej i wody. Ten niezwykle prosty przepis towarzyszy wszystkim rodzinom w ten szczególny dzień. W dawnych czasach wypiekano kolorowe opłatki, którymi gospodarz dzielił się ze zwierzętami w noc wigilijną. Miało to zapewnić zwierzętom "dobre chowanie" i chronić je od wszelkich chorób.

Ubieranie choinki

Są różne zwyczaje bożonarodzeniowe, ale ten zdecydowanie należy do naszych ulubionych. Choinka symbolizuje „drzewo życia” i ma przypomina naukę o upadku i odkupieniu rodzaju ludzkiego. Natomiast składanie prezentów pod choinką jest naśladowaniem dobroci. Przypomina również o pierwszych pasterskich darach a także o wzajemnym obdarowywaniu się pierwszych chrześcijan.

Dodatkowe nakrycie

Wedle tradycji na stole powinno znaleźć się dodatkowe nakrycie. Jest ono symbolicznie przeznaczone dla niezapowiedzianego gościa. To także wyraz pamięci o naszych bliskich, nieobecnych, którzy nie mogli dotrzeć ze względu na odległość lub wspomnienie o członku rodziny, który zmarł.

Potrawy wigilijne

Dawniej ilość potraw podawanych na stół wigilijny była zróżnicowana. Dzisiaj pojawia się na stole 12 wigilijnych potraw. Jadłospis był tak przemyślany, żeby uwzględniał wszystkie płody rolne i leśne z całego roku.

Do najbardziej typowych i tradycyjnych potraw wigilijnych należą: barszcz z buraków, zupa grzybowa, zupa owocowa, kluski z makiem, pierogi, kapusta, ryby, groch, fasola, kasza, pszenica, kutia, jabłka, orzechy, miód. Zwyczajem jest umieszczanie na wigilijnym stole ryby, głównie karpia. Spróbowanie każdej ma zapewnić szczęście przez cały rok.

Symbolika poszczególnych składników wigilijnej kolacji:

  • Ryby podczas wieczerzy wigilijnej były gwarancją zdrowia i dostatku, a karp - obfitości i siły.
  • Przynajmniej jedna potrawa musiała zawierać mak, by w przyszłym roku zapewnić sobie pomyślność, bogactwo, a także potomków.
  • Grzyby miały zapewnić szczęście oraz dostatek.
  • Miód  był symbolem obfitości, szczęścia i miłości. Spożywany w dniu wigilii miał zapewnić przychylność sił nadprzyrodzonych, a także pomyślność i długie życie.
  • Orzechy od wieków symbolizują tajemnicę, pieniądze i płodność.

Sianko pod obrusem

Jak nakazują tradycje bożonarodzeniowe, siano należy położyć pod obrusem. Sianko symbolizuje narodzenie Jezusa w ubóstwie. Dawniej ustawiano także w kątach pomieszczeń całe snopy zboża. Miało to zapewnić urodzaj i dobrobyt.

Pierwsza gwiazdka

Zgodnie ze zwyczajami bożonarodzeniowymi wieczerza wigilijna rozpoczyna się wraz z pierwszą gwiazdką na niebie. Jest to symboliczne nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej, oznaczającej narodziny Jezusa, którą na wschodniej stronie nieba ujrzeli Trzej Królowie. Zadanie wypatrzenia na niebie pierwszej gwiazdki powierza się dzieciom.

Więcej o zwyczajach bożonarodzeniowych:
Najpiękniejsze polskie kolędy na Boże Narodzenie
Kolędy - teksty (wszystkie zwrotki) kolęd polskich i pastorałek
Najpopularniejsze piosenki świąteczne na Boże Narodzenie

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (13)
/23.12.2016 21:15
Większość tego to co zostało napisane mało ma wspolnego z prawdą. Radzę poczytać skąd naprawdę wzięły sie różne tradycje bożonarodzeniowe. Tak naprawdę Boże narodzenie to zlepek różnych wierzeń z różnych epok, z różnych kultur. Co ciekawe z naukami biblijnymi nie ma nic wspólnego oprócz "solenizanta" który tak naprawdę jest mało znaczącym symbolem...po prostu jest to dla wielu fajna tradycja.
/14.12.2016 21:01
Dziękujki zawsze się przyda : D
/10.12.2016 14:58
Dużo informacji ;)
POKAŻ KOMENTARZE (10)