pańska skórka fot. Adobe Stock, Berna Şafoğlu

Pańska skórka: obowiązkowy przysmak podczas Wszystkich Świętych

Pańska skórka w wielu regionach Polski jest nieodłącznym elementem dnia Wszystkich Świętych. Sprzedawana jest przy cmentarnych bramach razem z innymi słodkościami. Z czego składa się pańska skórka, jak zrobić ją w domu i czy warto kupować ją dzieciom 1 listopada?
/ 24.10.2022 16:53
pańska skórka fot. Adobe Stock, Berna Şafoğlu

Pańska skórka to regionalny cukierek o biało-różowym zabarwieniu, pakowany najczęściej w pergamin. Nie jest on znany w całej Polsce, ale mieszkańcy Mazowsza oraz Małopolski nie wyobrażają obie dnia Wszystkich Świętych bez tego słodkiego, twardego smakołyku. Z czego zrobiona jest pańska skórka i czy da się odtworzyć ten przepis w domu? Dlaczego wokół tego przysmaku urosło tyle kontrowersji?

Spis treści:

  1. Co to jest pańska skórka?
  2. Pańska skórka: skład
  3. Pańska skórka: przepis
  4. Pańska skórka: skąd nazwa
  5. Kontrowersje wokół pańskiej skórki
  6. Pańska skórka: gdzie kupić?

Co to jest pańska skórka?

Pańska skórka to charakterystyczny, bardzo twardy cukierek, popularny przede wszystkim w okolicach Warszawy oraz Krakowa. W Małopolsce nazywana jest "tureckim miodkiem". Jest to regionalny produkt, niedostępny w innych krajach lub obecny w nieco innej formie.

Jest to bardzo twardy przysmak, jednak kiedy w dniu Wszystkich Świętych pogoda dopisuje, pańska skórka może stać się bardziej gumowa i łatwiejsza do przegryzienia.

Pańska skórka: skład

Pańska skórka nie jest zaliczana do zdrowych smakołyków. Wręcz przeciwnie - składa się głównie z cukru (melasy lub miodu), ubitych na sztywno białek kurzych, soku z cytryny (lub octu) oraz wody lub soku owocowego (z dzikiej róży lub malin), stosowanego do zabarwienia na bladoróżowy kolor.

Mocniejsze barwy i różne kolory to po prostu dodatek barwników spożywczych. Większość osób wybiera wersję klasyczną - różowo-białą.

Pańska skórka jest bardzo słodka i – niestety – dosyć twarda. Pod wpływem ssania tego specjału cukierek staje się miękki, lepki oraz bardzo kleisty. Ma delikatny karmelowo-migdałowy smak (szczególnie uwielbiany przez dzieci). Jest więc trochę jak krówka mordoklejka.

pańska skórka przepis
fot. Pańska skórka/Adobe Stock, Sebastian Studio

Przepis na domową pańską skórkę

Pańską skórkę można przygotować w domu. Choć nadal będzie to słodki, kaloryczny cukierek, mimo wszystko będzie odrobinę zdrowszy, niż te, które sprzedaje się przy cmentarzach.

Składniki:

  • 6 białek jaj,
  • 500 g cukru,
  • 4 łyżki mąki ziemniaczanej,
  • łyżka konfitury z dzikiej róży oraz syropu różanego,
  • 100 g przecieru truskawkowego.

Sposób przygotowania:

  1. W 150 ml wody zagotuj 50 g cukru z konfiturą i syropem różanym. Dokładnie wymieszaj i zdejmij z ognia.
  2. Następnie ubij 6 białek na sztywną pianę i dodaj pozostały cukier. Następnie cienkim strumieniem (bardzo ostrożnie) dodaj gorący syrop różany oraz przecier z truskawek.
  3. Tak przygotowaną masę przelej na blachę wyłożoną pergaminem, a wierzch posypujmy skrobią i odstawiamy na dwie godziny.
  4. Na końcu przy pomocy noża (zanurzonego w gorącej wodzie, a potem osuszonego) pokrój gotową pańską skórkę na kawałki.

Pańska skórka: skąd nazwa?

Na początku XX wieku w Słowniku warszawskim nazwa cukierka figurowała jako „panieńska skórka” Skąd taka nazwa? Wszystko wzięło od konsystencji produktu, która przypominała delikatną skórę młodych panien. Z biegiem lat nazwa tego specjału została zmieniona właśnie na „pańską skórkę”, która jest stosowana do dzisiejszego dnia.

Dodatkowo cukierek wykorzystywany był jako lek przeciwkaszlowy dostępny w aptece. Co ciekawe, 30 stycznia 2008 roku pańska skórka została wpisana do rejestru produktów tradycyjnych.

co to jest pańska skórka
fot. Pańska skórka/Adobe Stock, ahmetcigsar

Kontrowersje wokół pańskiej skórki

Sprzedawanie pańskiej skórki przy cmentarzach w dzień Wszystkich Świętych, choć jest wieloletnią tradycją, coraz częściej budzi kontrowersje wśród osób, które tego dnia odwiedzają groby zmarłych. Dzieje się tak ze względu na duże wątpliwości co do zachowania higieny w trakcie przygotowania cukierka. Mimo to pańska skórka wciąż jest popularna i nierzadko jest jedną z niewielu czynników, które zachęcają maluchy do spaceru w ten chłodny, listopadowy dzień.

Na pocieszenie można dodać, że nie stwierdzono masowych zatruć pańską skórką, ale należy pamiętać, by spożywać ten smakołyk z umiarem. Najlepiej zaś samodzielnie zrobić pańską skórkę i zabrać dla dzieci na drogę.

Pańska skórka: gdzie kupić?

Pańska skórka dostępna jest zwykle tylko przy cmentarnych bramach w Święto Zmarłych, czasem także w Dzień Zaduszny, który przypada na 2 listopada. Cukierek ten nie jest dostępny w marketach ani osiedlowych sklepach ani przez internet. Pod koniec października można znaleźć w sieci oferty sprzedaży pańskiej skórki w większych ilościach.

Na podstawie artykułu Marcina Kawczyńskiego opublikowanego pierwotnie 31.10.2012

Czytaj także:
Życzenia na Wszystkich Świętych
Wszystkich Świętych: zwyczaje w Polsce i na świecie
Jak zachowywać się na cmentarzu