Grzyby a alergie pokarmowe

Wystrzeganie się trujących gatunków to nie jedyny kłopot z grzybami. Prawdziwy problem pojawia się, kiedy szkodzą nam te znane i powszechnie spożywane. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że na grzyby również można mieć alergię.
/ 18.09.2009 09:54

Grzyby jako alergeny

Grzyby nie należą do najczęstszych alergenów pokarmowych, występowanie alergii na grzyby jest zdecydowanie rzadsze niż na mleko, jaja, orzechy, ryby. Poza tym typowymi alergenami są częściej grzyby tzw. domowe (roztocza, kurz, pleśnie) a nie jadalne rydze czy podgrzybki.

Alergia pokarmowa  na grzyby jadalne

Alergie pokarmowe oznaczają rodzaj zatruć pokarmowych wywołanych przez nadwrażliwość na nie trujące substancje w grzybach. Na ten sposób nietolerancji szczególnie narażone są osoby starsze, u których układ pokarmowy nie radzi sobie prawidłowo ze składnikami zawartymi w grzybach, co często prowadzi do silnych zatruć. 

Szkodliwe reakcje pokarmowe zależnie od określonego sposobu odpowiedzi układu immunologicznego można podzielić na dwie grupy:

- natychmiastowe,
- opóźnione.

Natychmiastowa reakcja alergiczna

Wstrząs anafilaktyczny to najbardziej znany, rzadki i niebezpieczny przebieg alergii pokarmowej. Jest jest ostrą hiper-reakcją układu immunologicznego spowodowaną przez masowe uwolnienie histaminy i innych chemicznych mediatorów. Ludzie z nadwrażliwością mogą umierać w granicach kilku minut na skutek uduszenia lub wstrząsu, po spożyciu nawet jednej cząsteczki grzyba wywołującego u nich reakcję alergiczną. Natychmiastowa reakcja alergiczna na żywność dotyczy tylko niewielkiego odsetka populacji.

Natychmiastowe reakcje IgE zależne, mogą mieć nieco łagodniejszy przebieg, zwykle ograniczone sądo dróg oddechowych, skóry, dróg żołądkowo-jelitowych, reakcja pojawia się od kilku sekund do 2 godzin po spożyciu, objawy są zwykle ostre, rzadko chroniczne, występują u niewielkiego odsetka populacji. 1 czasteczka grzyba powodującego alergię wystarczy do zapoczątkowania reakcji.

Opóźniona reakcja alergiczna

Opóźniona reakcja alergiczna na grzyby jadalne, może dotyczyć jakiegokolwiek organu w organizmie, symptomy występują od 45 minut do 3 dni po spożyciu grzyba, są zwykle chroniczne, czasem mogą przybierać formę ostrą. Dotyczą większego odsetka populacji. Reakcję alergiczną może zapoczątkować zarówno mała jak i duża dawka, czasem reakcja zależna jest od dawki. Opóźnioną reakcję trudno skojarzyć z konkretnym alergenem, co powoduje, że narażamy ogranizm na przedłużony kontakt z nietolerowanym grzybem. W wielu wypadkach symptomy nie muszą dotyczyć przewodu pokarmowego, a mogą to być np. obrzęki węzłów chłonnych, świerzb, bóle głowy itp. 

W takich przypadkach wykonuje się tzw. Test MRT (mediator Release Test), który pozwala określić w jakim stopniu nasz układ immunologiczny reaguje na spożywaną żywność.

Leczenie i zapobieganie

Diagnozę w każdym przypadku powinien postawić lekarz, on też zaleci właściwe postępowanie. 

Zapobiegawczo należy unikać podawania grzybów małym dzieciom, gdyż one najczęściej zapadają na alergie pokarmowe, oraz osobom starszym. W każdym przypadku zaleca się dietę eliminacyjną i obserwację, czy następuje poprawa.