Wacław Potocki - Wojna chocimska

Poemat Wacława Potockiego przedstawia przygotowania i przebieg bitwy pod Chocimiem w 1621 r. Dzieło miało utrwalić czyny i cnoty rycerskie narodowych bohaterów, dodać serca Polakom współczesnym, zagrożonym przez Turków. Była to jednocześnie okazja do pokazania wad pokolenia, zbytku i samowoli szlachty, braku jej dbałości o dobro publiczne oraz zaniku ducha rycerskiego.

Wacław Potocki - Wojna chocimska

Źródłem poematu był dziennik wojenny Jakuba Sobieskiego, uczestnika bitwy chocimskiej oraz inne zachowane kroniki. Utwór rozpoczyna się inwokacją do Boga i prośbą o natchnienie.

Dalej następuje dziewięć ksiąg opisujących szczegółowo przygotowania do bitwy, dzień po dniu. Kronikarską ciągłość wydarzeń przerywają obszerne ustępy dygresyjne o charakterze satyrycznym lub moralizatorskim.

Ciasto Rafaello bez pieczenia - Kasia gotuje z Polki.pl

Potocki z rozmachem kreśli sceny batalistyczne drgające życiem, pełne dźwięków, nasycone soczystym realizmem. Opis bitwy obfituje w sceny drastyczne, mamy tu „ciepłe wątroby”, „krew się zsiadła na ziemi galaretą trzęsie”, „dymiące kiszki, dziury, rany”, zgiełk koni i broni.

Szczególną rolę w utworze pełni mowa Chodkiewicza do żołnierzy przed rozpoczęciem bitwy, utrzymana w podniosłym i uroczystym tonie. Sam opis wodza prezentuje silnego i pełnego patriotyzmu herosa, nawołującego do walki i zwyciężającego w niej. W poemat wpisany został mit idealnego sarmatyzmu oraz wzoru sarmaty. 

Zobacz też : Nurt dworski i ziemiański w literaturze

Wzorem patrioty-sarmaty jest sam wódz, z jego ust pada pochwała cnót sarmackich: „naród, który z szkoły / Marsowej pierwsze przodki, / (...) wprzód w szabli niźli w zagonach dziedziczy...”.

Kompozycja dzieła jest typowa dla eposu: jest tu inwokacja, sceny batalistyczne, realizm szczegółu, przemowy wodza, podniosły styl. Wojna chocimska opisuje przełomowe, ważne historycznie wydarzenie.

Rezygnuje przy tym z fikcji na rzecz prawdy historycznej; daje obszerne partie moralizujące, włącza wykład dotyczący historii kraju.

Zobacz też : Wacław Potocki - biografia

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)