Jakie są konsekwencje nieleczenia moczenia nocnego?

Przez wiele lat moczenie nocne było traktowane jako nieprawidłowy nawyk lub nawet lenistwo dziecka. Takie podejście opóźniało uzyskanie fachowej porady. Niestety wciąż duża liczba moczących się dzieci nie trafia do lekarza lub zgłasza się zbyt późno. Jakie ma to konsekwencje? Gdzie szukać pomocy?

Moczenie nocne a zaburzenia emocjonalne 

Do niedawna moczenie nocne u dzieci było najczęściej traktowane jako zaburzenie pochodzenia emocjonalnego i zwykle w takich sytuacjach stawiano rozpoznanie „moczenie na tle psychogennym”. Zastosowanie w takich przypadkach psychoterapii nie odnosiło zwykle oczekiwanych efektów, co było dodatkowym źródłem frustracji dla całej rodziny, a przede wszystkim dla dziecka.

Badania epidemiologiczne prowadzone na dużych grupach dzieci nie potwierdziły związku między moczeniem nocnym pierwotnym (czyli moczeniem nocnym, które utrzymuje się od wczesnego dzieciństwa – bez przerwy dłuższej niż 6 miesięcy), a stresem psychicznym u dziecka, stosunkami panującymi w rodzinie, bądź warunkami socjoekonomicznymi.

W przypadku moczenia nocnego wtórnego (moczenie nocne, które pojawiło się u dziecka dopiero w wieku 8-10 lat po okresie, kiedy w nocy nie moczyło się) można brać pod uwagę zaburzenia emocjonalne. Zwłaszcza, gdy wystąpienie moczenia wiąże się z silnym stresem (śmierć bliskiej osoby, rozwód rodziców). W takich sytuacjach należy w pierwszej kolejności wykluczyć takie przyczyny, jak wada układu moczowego, zakażenie dróg moczowych, choroba układu nerwowego i dopiero wtedy można zgłosić się z dzieckiem na konsultację do psychologa lub psychiatry.

Ostatnie badania wykazały, że częstość występowania zaburzeń emocjonalnych w grupie siedmiolatków z moczeniem nocnym i w grupie niemoczących się rówieśników jest taka sama. Z kolei u starszych dzieci z utrzymującym się moczeniem nocnym zwiększa się ryzyko wystąpienia wtórnych zaburzeń emocjonalnych. Stwierdza się u nich nadmierną nerwowość, obniżoną samoocenę, trudności z koncentracją, gorszy kontakt z rówieśnikami. Często w takich sytuacjach moczenie nocne jest błędnie traktowane jako moczenie na tle psychogennym. W rzeczywistości jest odwrotnie – zaburzenia emocjonalne są skutkiem moczenia, a nie jego przyczyną. Świadczy o tym najlepiej fakt, że u dziecka, u którego udało się opanować moczenie ustępują wszelkie problemy natury psychogennej. Istnieje oczywiście grupa pacjentów z moczeniem nocnym na tle psychogennym, ale nie jest ona tak liczna, jak do niedawna sądzono.

Przed zakwalifikowaniem dziecka do grupy pacjentów z moczeniem psychogennym należy zawsze wykluczyć organiczne przyczyny moczenia (zakażenie układu moczowego, choroby nerek, choroby układu nerwowego).

Zobacz też: Jak pomóc dziecku, które moczy się w nocy?

Mama na rynku pracy

Jakie konsekwencje może mieć nieleczone moczenie nocne u dzieci?

Według badań przeprowadzonych z użyciem Skali Postaw Dziecka Wobec Choroby (CATIS), dzieci moczące się czują się bardziej chore i ograniczone przez swoją chorobę niż dzieci z astmą, czy chorobą serca!

Moczenie nocne staje się szczególnie dokuczliwe w okresie wyjazdów, takich jak wycieczki szkolne, kolonie, obozy, ferie zimowe czy „zielone szkoły”. Moczące się dzieci są zawstydzane, poniżane, nierzadko narażone na odrzucenie i uwagi ze strony rówieśników. Rozwija się u nich poczucie winy i kompleks niższości. Obawiając się reakcji rówieśników, wzbraniają się przed wyjazdem. Powoduje stopniowe pogarszanie się samooceny dziecka, jego izolację w środowisku i trudności w nawiązywaniu kontaktów.

Problem moczenia nocnego jest wyjątkowo wstydliwy nie tylko dla dzieci, ale również ich rodziców. Stanowi to jedną z przyczyn zbyt późnego szukania pomocy, gdyż rodzice niechętnie zgłaszają ten problem lekarzowi – uważając, że ich sytuacja rodzinna jest przyczyną moczenia nocnego.

Poza konsekwencjami w rozwoju emocjonalnym dziecka moczenie nocne ma również swoje konsekwencje ekonomiczne dla całej rodziny. Wiadomo, że w przypadku zaniechania skutecznego leczenia, moczenie nocne może utrzymywać się nawet przez kilkanaście lat. Z danych szacunkowych wynika, że generuje w skali roku wydatki w granicach 1000 złotych (pieluchy, wymiana materaca, koszty prania pościeli i piżamy). Moczenie nocne utrzymujące się przez 5 lat to już kwota ponad 5000 złotych.

Dlatego tak ważne jest prawidłowo prowadzone leczenie moczenia nocnego. Mając do dyspozycji skuteczne leki dajmy szansę dziecku i jego najbliższym na normalne życie.

Zobacz też: Jak podnieść samoocenę u dziecka?

Kiedy rodzice powinni zgłosić się z dzieckiem do lekarza?

Kiedy należy rozpocząć diagnostykę moczenia nocnego u dzieci? Bardzo trudno ustalić dolną granicę wieku. Wszystko zależy od rodzaju stwierdzanych zaburzeń oddawania moczu i innych objawów towarzyszących moczeniu nocnemu.
Jeżeli u czteroletniego dziecka moczeniu nocnemu towarzyszy moczenie bielizny w dzień (popuszczanie moczu między normalnym oddaniem moczu) lub moczenie nocne pojawia się po okresie, gdy dziecko prawidłowo kontrolowało oddawanie moczu – to powyższe objawy mogą świadczyć o obecności:

  • wady anatomicznej układu moczowego,
  • zakażeń dróg moczowych,
  • być wynikiem nieprawidłowej czynności dolnych dróg moczowych.

W takiej sytuacji należy zgłosić się do lekarza nie czekając do 5 roku życia.
W niektórych przypadkach istnieją wskazania do jeszcze wcześniejszego rozpoczęcia diagnostyki układu moczowego u dziecka moczącego się w nocy. Gdy dziecko ma okresowo zwyżki temperatury ciała bez wyraźnej przyczyny z jednoczesnym częstszym oddawaniem moczu i trudnościami z wstrzymaniem moczu, występują dolegliwości w trakcie oddawania moczu (ból, pieczenie), mocz ma ostry i nieprzyjemny zapach – należy wtedy podejrzewać zakażenie dróg moczowych.

Jeżeli dziecko moczy się tylko w nocy (tzw. monosymptomatyczne moczenie nocne), to z diagnostyką układu moczowego można się wstrzymać do 5-6 roku życia i następnie rozpocząć leczenie moczenia nocnego.

Polecamy: Nocne moczenie – jakie symptomy powinny zaniepokoić rodzica?

Gdzie szukać pomocy?

Rodzice powinni zgłosić się z problemem moczenia nocnego u dziecka do poradni rejonowej. W większości przypadków to lekarz rodzinny lub pediatra może przeprowadzić diagnostykę moczenia nocnego w przychodni. Lekarz zleca badanie ogólne i posiew moczu oraz USG jamy brzusznej z oceną układu moczowego. U większości dzieci wyniki podstawowych badań są prawidłowe. Oznacza to, że dziecko nie ma wady anatomicznej układu moczowego, ani zakażenia i wtedy lekarz rozpoczyna leczenie moczenia nocnego. Tylko niewielka grupa dzieci moczących się w nocy wymaga wizyty u specjalisty: urologa dziecięcego bądź nefrologa.
Istnieje również specjalna organizacja społeczna – „Stowarzyszenie Uronef – Nasze Dzieci”, która zrzesza rodziców, krewnych oraz przyjaciół dzieci z wadami i chorobami urologicznymi oraz nefrologicznymi. Stowarzyszenie m. in. oferuje pomoc i wsparcie dla rodziców borykających się z chorobą dziecka, z ich zwątpieniem, lękiem i obawami.

Warto zobaczyć: Badanie moczu u dziecka - jak je wykonać i co daje?

Źródło: Zalecenia opracowane przez grupę ekspertów Polskiego Towarzystwa Urologii Dziecięcej oraz Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej udostępnione przez D&D Communication /ap

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)