POLECAMY

Neurotyczność to nie choroba. To silne, niszczące życie zaburzenie osobowości. Walcz z lękami póki czas!

Nieustannie czegoś się boisz? Martwisz byle czym? Nie możesz zbudować trwałego związku? Prawdopodobnie jesteś neurotyczką. Sprawdź, co robić!
/ 5 miesięcy temu
 Neurotyczność to nie choroba. To silne, niszczące życie zaburzenie osobowości. Walcz z lękami póki czas! fot. Adobe Stock

Na początek zła wiadomość. Neurotyzm to - podobnie jak introwertyzm czy ekstrawertyzm - nie choroba. To rodzaj osobowości, twoje drugie ja. Jeśli więc jesteś neurotyczką, to masz problem, na który nie ma panaceum.

Powód?

Co to znaczy być neurotyczką?

Jako pierwszy pojęcie neurotyczności wprowadził psycholog angielski, Hans Jürgen Eysenck –  badacz i teoretyk osobowości. Najlepszy jak dotychczas opis neurotyka sporządziła jednak wybitna amerykańska psychoterapeutka, Karen Horney. Szukając merytorycznej wiedzy na temat neurotyzmu warto więc zajrzeć do jej książki "Neurotyczna osobowość naszych czasów" z 1981 roku. Zdaniem Horney większość z nas ma jakieś cechy neurotyczne.

Najprościej mówiąc, neurotyk to bowiem osoba, która ma problemy z zachowaniem równowagi emocjonalnej. Podczas gdy introwertyk jest zamknięty w sobie, ekstrawertyk uzewnętrznia swoje stany emocjonalne, neurotyk to nadwrażliwiec, reagujący niewspółmiernie do okoliczności, w których się znalazł. Towarzyszy mu ciągłe napięcie nerwowe. Byle co wyprowadza go z równowagi, jest źródłem stresu, a także lęku.

Warto przy okazji wspomnieć, że LĘK to nie to samo co STRACH. Często w mowie potocznej używa się tych terminów zamiennie. Jeśli używamy ich jako terminów medycznych, ich znaczenie jest inne. O strachu mówimy bowiem wówczas, gdy człowiek boi się namacalnego zagrożenia, np. wyskoczy na niego pies. Z lękiem zaś mamy do czynienia, gdy zagrożenia nie ma albo jest nieistotne, a mimo to osoba już się boi, np. psa, którego jeszcze nie widzi, ale podejrzewa, że może być w okolicy lub zobaczyła i usłyszała psa i boi się mimo że, jest on na łańcuchu za ogrodzeniem.

Jak powstaje osobowość neurotyczna?

Specjaliści nie są zgodni, skąd bierze się neurotyzm. Niektórzy twierdzą, że odpowiedzialne w pewnej mierze są czynniki genetyczne. Jednak według większości specjalistów, w tym Horney jest skutkiem negatywnych doświadczeń z bardzo wczesnego dzieciństwa. Wykształca się w nas prawdopodobnie do 5. roku życia.

Nie bardzo wiadomo, czy tak jak w przypadku osobowości schizoidalnej:
- dziecko było w tym czasie zaniedbywane, nikt go nigdy nie chwalił, nie podziwiał, a nawet zabraniał mu okazywania uczuć, bił i poniżał (Mały człowiek musiał nieustannie tłumić złość i lęk. Czuł się porzucony, samotny, bezwartościowy, wciąż zagrożony i dlatego wykształcały się w jego psychice mechanizmy obronne).

czy wręcz przeciwnie

- dziecko było chowane z dala od problemów i rówieśników, nie uczyło się więc reakcji obronnych i zachowań w sytuacjach konfliktowych czy zagrożeniach (Gdy więc w końcu musiało zetknąć się z realnym światem, byle co wyprowadza je z równowagi, jest źródłem lęku)

Jak jednak widać wyraźnie, bez względu na przyczynę, lęki z dzieciństwa – choć często są wyparte ze świadomości i głęboko zepchnięte w jej najgłębsze warstwy, nie znikają. Prowadzą za to do nieodwracalnych zmian i nadwrażliwości autonomicznego układu nerwowego i braku równowagi emocjonalnej. Wcześniej czy później negatywne przeżycia powracają w dorosłości ze zdwojoną siłą.

Jak broni się neurotyk?

Wszystkich neurotyków łączy zaburzona emocjonalność, potrzeba ciągłej akceptacji i obawa przed odrzuceniem. Neurotyk stale czymś się martwi i często bywa przygnębiony. Jego lęki mogą dotyczyć bardzo sprecyzowanych zagrożeń albo zupełnie niejasnych dla niego samego. Mimo to jest ciągle poddenerwowany, przerażony, choć nie widzi przyczyny złego samopoczucia. Koncentruje się na swoim cierpieniu.

Głównym celem neurotyka (na ogół nieuświadomionym) jest więc obrona przed zagrożeniem i REDUKOWANIE LĘKU. Nie ma jednak jednego uniwersalnego sposobu, w jaki neurotycy radzą sobie w życiu. W zależności od tego, czy neurotyk chce ukarać swoje otoczenie za sytuacje z przeszłości lub też próbuje zdobyć miłość, której nie miał, może stać się człowiekiem uległym bądź wrogim wobec otoczenia.

1/ Może obsesyjnie szukać miłości i akceptacji.

Nie potrafi sobie jednak dobrze radzić w związku:

  • jest  bardzo krytycznie nastawiony do partnera
  • wykorzystuje go
  • manipuluje nim, by osiągać własne cele, np, lubi wzbudzać współczucie albo poczucie winy
  • żąda całkowitego oddania
  • sam jednak skupiony jest tylko na swoich uczuciach
  • jest zaborczy i obsesyjnie zazdrosny, bo boi się porzucenia
  • sam jednak nie daje się kontrolować, bo to go zniewala

2/ Pragnie władzy nawet za cenę ostrej rywalizacji, do zwiększenia swojego prestiżu:

  • za wszelką cenę  dąży do perfekcji
  • rywalizuje i w myślach wciąż porównuje się do innych
  • chce być zawsze i wciąż chwalony i podziwiany
  • nie znosi oceniania i krytyki
  • chce dominować w kontaktach z innymi
  • daje innym odczuć, że uważa ich za gorszych
  • dąży do zniszczenia osób, które uważa za przeciwnika
  • nie umie jednak cieszyć się z sukcesu

3/ Ulega łatwo zniewoleniu

  • podporządkowuje się ludziom,
  • łatwo wchodzi w tryby instytucji, gdzie panuje hierarchia i wymagane jest posłuszeństwo (partii, sekt czy kościoła)
  • daje się ponieść ideologiom, np. faszyzmowi

4/ Ucieka przed światem i ludźmi, jakby chciał zniknąć:

  • unika dłuższych związków
  • stara się być niezależny i samowystarczalny
  • ogranicza liczbę rzeczy wokół siebie jak minimalista
  • zazdrości innym, którzy odnieśli sukces, chętnie umniejsz ich zasługi
  • lubi fantazjować na swój temat – w świecie swoich rojeń zawsze wygrywa

Zdarza się jednak i tak, że te różne formy radzenia sobie z neurotyzmem mogą się przeplatać.

Najczęściej więc neurotyk:

  • krzywdzi innych
  • ale nie czuje się szczęśliwy (wszystko jest dla niego ciężkim obowiązkiem)
  • nie opuszczają go lęki
  • nie może więc zrealizować swoich talentów, osiągnąć sukcesu życiowego 

Nadwrażliwość neurotyka ma tylko jedną pozytywną stronę. Wielu neurotyków to wybitni artyści: sławni pisarze, scenarzyści, czy reżyserzy. Niska samoocena nie zawsze jednak pomaga im w rozwijaniu i pokazaniu światu swoich talentów.

Jak sobie radzić z osobowością neurotyczną?

Z neurotyzmu nie można się więc wyleczyć. Najważniejsze jest tu bowiem nasze dzieciństwo, na przebieg którego nie mamy wpływu. Okres, w którym kształtuje się nasza osobowość. W dorosłym życiu walka z neurotyzmem jest o wiele trudniejsza. Można jedynie nauczyć się z nim żyć i próbować go kontrolować.

Jak?

To trudne. Ale konieczne. Neurotyk może poddać się psychoterapii. W jej trakcie:
zrozumie, skąd się wzięły i na czym polegają jego problemy dowie się, co robić, by radzić sobie z nimi w codziennym życiu, np. jak zbudować zdrowy związek z inną osobą. Neurotycy często bowiem tworzą patologiczne rodziny. Nie znają dobrych wzorców, więc nie potrafią ich przekazać swoim dzieciom. Pozna techniki radzenia sobie z emocjami.

W ostateczności, gdy psychoterapia zawodzi, trzeba skorzystać z pomocy psychiatry. Jeśli bowiem faktycznie na cechy neurotyka wpływają czynniki genetyczne, można nad nimi zapanować tylko dzięki lekom psychotropowym.

Tak czy inaczej, warto podjąć próbę korygowania bądź leczenia skutków bycia neurotykiem. Neurotycy łatwiej bowiem popadają w inne, znacznie poważniejsze i trudniejsze do okiełznania zaburzenia psychiczne, jak fobie czy depresja. Przechodzą załamania nerwowe, mają napady panicznego lęku, uzależniają się od substancji psychoaktywnych, np. alkoholu.

Test na neurotyzm

Jeśli podejrzewasz, że jesteś neurotyczką, możesz to zbadać wypełniając kwestionariusz EPQ-R lub wypełniając w internecie bezpłatny test tzw. Wielkiej Piątki w skróconej wersji (60 pytań). Warto jednak wykonać go w gabinecie, gdzie psychoterapeuta lub psychiatra od razu zinterpretuje wynik.

Polecamy!
Chcesz dowiedzieć się czegoś o osobowości schizoidalnej? Te zgubne nawyki łatwo mogą doprowadzić cię do depresji Poznaj 6 witamin, które usprawnią pracę twojego układu nerwowego

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)