Ta choroba grozi ślepotą! Wiemy, jak skutecznie leczyć jaskrę fot. Adobe Stock

Ta choroba grozi ślepotą! Wiemy, jak skutecznie leczyć jaskrę

Odpowiednio dobrane do rodzaju i stopnia zaawansowania choroby mogą powstrzymać jej rozwój i zapobiec trwałej utracie wzroku.
Magdalena Łuków / 29.08.2018 04:31
Ta choroba grozi ślepotą! Wiemy, jak skutecznie leczyć jaskrę fot. Adobe Stock

Na początek kluczowa informacja - leczenie jaskry to konieczność! Jeśli diagnoza jest pewna, nie należy zwlekać i odkładać terapii na później. Jaskra to groźna choroba. 

Jaskry wyleczyć nie można, bo raz zniszczonych włókien nerwowych (neuropatia) odtworzyć się nie da. Ale proces ten można zatrzymać i uchronić się przed nieodwracalną ślepotą.

Celem leczenia jaskry jest więc przede wszystkim utrzymanie jak najlepszej ostrości wzroku do końca życia.

Spis treści:

Kiedy należy leczyć jaskrę?

O wyborze terapii decyduje lekarz specjalista po serii badań diagnostycznych. Wskazaniem do diagnostyki w kierunku jaskry jest podwyższone ciśnienie w oczach. Badania potwierdzające wstępną diagnozę są dość rozległe i obejmują: 

  • pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (prawidłowe ciśnienie to 10-21 mmHG)
  • ocenę tarczy nerwu wzrokowego
  • badanie pola widzenia i gonioskopię (obejrzenie kąta rogówkowo-tęczówkowego)
  • a także wykonaniu tomografii optycznej

Dlatego najlepiej zrobić je w ośrodku, który dysponuje naprawdę dobrym sprzętem i dobrymi specjalistami, np. warszawskim Centrum Leczenia Jaskry.
Niestety badania są wtedy dość kosztowne, każde od ok. 80 do 200 zł.

Od czego zależy wybór metody leczenia jaskry?

Wszystkie metody w lepszym lub mniejszym stopniu hamują rozwój neuropatii, czyli uszkodzenia nerwu wzrokowego.

Na dobór metody od najmniej inwazyjnego przyjmowania leków i kropli przez różne rodzaje zabiegów laserowych do najbardziej inwazyjnych zabiegów operacyjnych najważniejszy wpływ mają:

  • rodzaj jaskry
  • stopień zaawansowania choroby

Choroba może mieć bowiem dwie postaci:

  • z zamkniętym kątem (tylko ok. 10% chorych, ma zazwyczaj ostry przebieg, ale jest łatwiejsza do leczenia),
  • z otwartym kątem (90% chorych)

Na czym polega różnica między jaskrą otwartego i zamkniętego kąta?

W dużym skrócie:

Gałka oczna to kula zbudowana z 3 warstw. Między rogówką a tęczówką znajduje się komora przednia oka, między tęczówką a soczewką – komora tylna.

Za soczewką dodatkowo jest największa z nich komora szklista wypełniona galaretowatym ciałem szklistym. I to ta ciesz odpowiada za właściwe napięcie gałki ocznej i ma największy wpływ na ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Prawidłowe ciśnienie jest wtedy, gdy mamy równowagę między produkcją cieczy a jej odpływem z oka do układu krążenia. Ciecz najpierw wpływa do komory tylnej a następnie przez źrenicę przepływa do komory przedniej i w końcu przesącza przez specjalną siateczkę do krwioobiegu.

Jeśli kąt przesączania ulega zamknięciu, ciecz zostaje w oku, wzrasta ciśnienie, co powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego (jaskra zamkniętego kąta). Czasami jednak kąt zamknięty nie jest, a mimo to ciecz z jakichś powodów nie wypływa (jaskra otwartego kąta). W tym przypadku niestety najczęściej nie można ustalić przyczyny, a leczenie jest żmudne. Poza tym choroba długo nie daje objawów, co sprawia, że chorzy zgłaszają się do okulisty już w dość zaawansowanym, trudniejszym do leczenia stadium.

Leczenie jaskry z zamkniętym kątem

Farmakologia w jaskrze zamkniętego kąta

Jaskra zamkniętego kąta wymaga zastosowania tzw.  miotyków, czyli substancji zwężających źrenice.

Zabiegi laserowe w jaskrze zamkniętego kąta

Gdy choroba poczyniła już znaczące postępy lub można im w porę zapobiec, najczęściej stosuje się laserowe leczenie jaskry.

W przypadku leczenia jaskry zamkniętego kąta stosuje się zabiegi laserowego wykonania otworu w obwodowej części tęczówki i modelowanie tęczówki, jak:

  • irydotomia
  • irydoplastyka

Irydotomię laserową wykonuje się w jaskrze z wąskim, zamykającym się kątem przesączania, gdy może szybko dojść do jego całkowitego zamknięcia i wystąpienia ostrej postaci jaskry z bardzo wysokim ciśnieniem w oku. Polega na stworzeniu swobodnej drogi przepływu cieczy wodnistej z komory tylnej do przedniej.

Wczesne wykonanie irydotomii laserowej zapobiega powstaniu zrostów (częstych w jaskrze zamkniętego  kąta). Wczesny, dobrze wykonany zabieg, gdy nie doszło jeszcze do zrostów pozwala odstawić leczenie farmakologiczne. Pacjent musi jedynie zgłaszać się na kontrolę.

Zabieg trwa od 5 minut do 10 minut. Po jego zakończeniu przez 2-4 dni stosuje się jedynie kropli przeciwzapalne.

Irydoplastyka najczęściej wykonywana jest przed irdotomią, gdy kąt odpływu substancji jest już tak wąski, że nie można wykonać prawidłowo irydotomii.
Cena ok. 350 zł za jedno oko.

Zabiegi chirurgiczne w jaskrze zamkniętego kąta

Operacje wykonuje się najczęściej u osób:

  • Gdy jaskrze towarzyszy zaćma (wymiana zbyt dużej soczewki własnej na płaską sztuczną)
  • Gdy chory cierpi na jaskrę wrodzoną lub jaskrę pierwotną zamykającego kąta i operacja może skutecznie poprawić ciśnienie w oku

W trakcie operacji zbyt dużą naturalną soczewkę wymienia się na płaską soczewkę sztuczną (otwarcie naturalnej drogi odpływu), lub wykonuje sztuczny odpływ w oczach, w których szczelina kąta oka zarosła na stałe.

Leczenie jaskry z otwartym kątem

Leczenie jaskry otwartego kąta polega na utrzymaniu "ciśnienia docelowego", czyli ciśnienia, które specjalista ustala dla danego pacjenta.

Farmakologia w jaskrze otwartego kąta

W pierwszym stopniu zaawansowania choroby zazwyczaj stosuje się leczenie farmakologiczne, czyli 5 grup substancji z jednej strony obniżających produkcję cieczy wodnistej w gałce ocznej, a z drugiej także poprawiających drogi jej odpływu.

Podstawowych środkiem są krople, które obniżają ciśnienie w oku na dwa sposoby: Krople na jaskrę są silnymi lekami i mają wiele skutków ubocznych, m.in.: wywołują alergie zaczerwienienie oczusilne pieczenie i podrażnienie oczu rozmazane widzenie.

Jaskra otwartego kąta wymaga często stosowania beta-blokerów (obniżają ilość wydobywającej się z oka cieczy wodnistej i obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe nawet o 25%). Podobnie do nich działają inhibitory anhydrozy węglowodanowej i sympatykomimetyki.

Pomocniczo w leczeniu jaskry stosuje się identycznie działające jak beta-blokery prostaglandyny. Mają przedłużone, ponad 24-godzinne działanie.

Zabiegi laserowe w jaskrze otwartego kąta

W przypadku otwartego kąta zazwyczaj stosuje się selektywną trabekuloplastyką laserowa (SLT) bardzo bezpieczną metodę, którą można powtarzać wielokrotnie. Zabieg jest krótki, bardzo precyzyjny i superbezpieczny (niska energia impulsu laserowego chroni przed powstaniem efektu termicznego). Nie ma efektów ubocznych, nie pozostawia blizn.

Cena: ok. 350 zł za jedno oko

Chirurgiczne leczenie w jaskrze otwartego kąta

Leczenie chirurgiczne w tym przypadku stosuje się dopiero wówczas, gdy inne metody zawodzą lub choroba jest już bardzo zaawansowana. Jednym z nich jest np. Trabekulektomia, polegająca na utworzeniu przetoki do odprowadzania płynu.

Cena ok. 3 tys. zł za jedno oko.

Jak zakraplać oczy?

Mało kto lubi to robić. W leczeniu jaskry to jeszcze bardziej dokuczliwa procedura, by lek naprawdę działał. Aby preparat wniknął w głąb oka, nie wolno wkraplać go do wewnętrznego kącika i mrugać. Mruganie wywołuje bowiem tzw. pompę łzową, która sprawia, że krople są zasysane do dróg łzowych i nie docieraną tam, gdzie trzeba.

Pułapki w leczeniu jaskry

Największa to brak systematyczności. Leczenie jaskry jest bowiem:

  • uciążliwe, np. krople trzeba wpuszczać 1-2 razy o stałych porach, gdyż zmiany powodują zbyt duże wahania ciśnienia wewnątrzgałkowego (krople stają się wówczas nieskuteczne, a choroba postępuje)
  • trwa już nieprzerwanie do końca życia,
  • brak jest poprawy
  • a odstawienie leków nie od razu daje pogorszenie, więc łatwo ulec złudzeniu, że nic złego się nie dzieje

Nie należy też stosować kropli do oczu więcej niż raz albo dwa razy dziennie, ponieważ mają one długotrwałe działanie.

Czy dieta odgrywa ważną rolę w leczeniu jaskry?

Tak, i to znaczącą. Dobrze skomponowana nie tylko zminimalizuje powstanie jaskry, jej objawy, lecz także opóźni rozwój choroby.
Warto eliminować:
- cukry (zarówno proste, jak i złożone), które podnoszą poziom cukru we krwi i zwiększają poziom insuliny.
Dlatego trzeba ograniczyć spożycie nie tylko słodyczy, lecz także pieczywa, ziemniaków, makaronów czy ryżu.
- tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, ponieważ przyspieszają zwyrodnienie plamki żółtej i utrudniają wchłanianie kwasów omega-3, będących budulcem fotoreceptorów oraz tkanki nerwowej w siatkówce oka
Dlatego trzeba ograniczyć ilość spożywanego mięsa, mleka i jego produktów, w tym masła

Zwiększać trzeba za to ilość:
- luteiny - naturalnego przeciwutleniacza, który działa jak filtr UV i chroni przed szkodliwym działaniem słońca
Dlatego powinnaś jeść jak najwięcej ryb, zielonych warzyw, jajek, kiełków zbóż, natki pietruszki, czarnych porzeczek i awokado.
- antocyjanów wzmacniających naczynia włosowate w oku, dzięki czemu jest lepiej odżywione i ukrwione
Dlatego jedz jak najwięcej borówek i ciemnych winogron ze skórką (delikatne czerwone wino też może pomóc)
- witaminy E, która jest silnym przeciwutleniaczem, czyli  neutralizuje wolne rodniki niszczące komórki oka
Dlatego warto jeść jak najwięcej olei roślinnych, orzechów, brukselki, jajek, marchwi oraz zielonych warzyw.

UWAGA! Jeśli masz jaskrę w trakcie leczenia powinnaś unikać:

  • używek
  • noszenia szkieł kontaktowych
  • narażania się na silny stres

Jak przebiega leczenie jaskry?

Leczenie jaskry wymaga systematycznej kontroli. Przeciętnie robi się ją co 3-6 miesięcy. Wizyty mają na celu: zbadanie stanu oczu
ocenę skuteczności zastosowanych metod, np. rodzaju użytych kropli

Polecamy!Kto jest najbardziej narażony na jaskrę?Na czym polega jaskra wtórna?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)