Testy na obecność wirusa HIV

Jakimi testami wykrywa się obecność wirusa HIV? Co oznacza wynik fałszywie dodatni i fałszywie negatywny? Gdzie można wykonać badanie? Czym jest okienko serologiczne?
Testy na obecność wirusa HIV

Każdy, kto miał choć jedno ryzykowne zachowanie seksualne, powinien zbadać się w kierunku HIV. W Polsce taki test można zrobić szybko, anonimowo i bezpłatnie; nie trzeba mieć skierowania od specjalisty. To jedyny sposób na to, by upewnić się, że jest się zdrowym.

W diagnostyce przeciwciał anty-HIV stosuje się dwa rodzaje testów: test przesiewowy (skriningowy) oraz test potwierdzeniowy (najczęściej test Western blot). Testy przesiewowe są niezwykle czułe, co oznacza, iż wykrywana jest nawet bardzo niewielka aktywność przeciwciał anty-HIV. Jednakże tak duża czułość testu przesiewowego sprawia, że ma on nieco mniejszą swoistość: może błędnie wskazywać na obecność przeciwciał anty-HIV. Aby potwierdzić wynik, należy wykonać test potwierdzeniowy.

Test na obecność przeciwciała anty-HIV

Test przesiewowy trwa zaledwie kilkanaście minut. Wykonuje się go z próbki krwi (nie trzeba być na czczo). Wynik testu można otrzymać nawet następnego dnia.

Test nie identyfikuje wirusa, tylko przeciwciała anty-HIV wytwarzane przez układ odpornościowy w reakcji na kontakt z nim. Kiedy wirus przedostaje się do organizmu, rozpoczyna dynamiczne namnażanie. Organizm potrzebuje około 12 tygodni na wyprodukowanie przeciwciał w ilości możliwej do wykrycia przez test. Ten czas tzw. okienko serologiczne. Tak więc, aby uzyskać wiarygodny wynik testu, musi upłynąć co najmniej 12 tygodni od ostatniej ryzykownej sytuacji, w której mogło dojść do zakażenia (np. od niezabezpieczonego stosunku z osobą, co do której zdrowia – statusu serologicznego – nie mamy pewności).  

– Mówiąc najprościej: jeśli wykonamy test za wcześnie, badanie może nie wykryć przeciwciał i da nam wynik fałszywie negatywny. W takim wypadku konieczne jest powtórzenie testu – wyjaśnia Katarzyna Sikorska, doradca HIV/AIDS ze Stowarzyszenia Pomoc Socjalna.

Wynik fałszywie dodatni - czy to możliwe?

Wynik może być również fałszywie pozytywny. Może się tak zdarzyć:

  • u kobiet w ciąży, zwłaszcza w I i III trymestrze,
  • u pacjentów z chorobami upośledzającymi układ odpornościowy,
  • u osób z ciężkim upośledzeniem wątroby lub nerek,
  • podczas infekcji,
  • w ciągu pierwszych 2-3 tygodni po szczepieniu,
  • w przebiegu chorób nowotworowych,
  • w przypadku leczenia hormonalnego.

– Każdy pozytywny wynik testu powinien zostać potwierdzony dodatkowym testem, tzw. Western blot. Dopiero ten test daje 100% pewności, co do wyniku – mówi Katarzyna Sikorska.

Warto więc udać się na badanie do placówki, w której standardowo wykonuje się test Western blot. Prywatne laboratoria nie zawsze mają taką możliwość, dlatego najlepiej udać się do jednego z Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych (adresy punktów na www.aids.gov.pl).

Warto wiedzieć: Jak wygląda życie z wirusem HIV?

Test Western blot

Test Western blot jest testem potwierdzeniowym, wykonywanym, gdy badana próbka surowicy okazała się reaktywna w teście przesiewowym. Testy Western blot dla HIV-1 i HIV-2 są dostępne komercyjnie. Wyniki tego testu że być:

  • dodatni (potwierdza obecność wirusa w organizmie, ale nie oznacza osoba badana ma lub będzie miała AIDS),
  • ujemny (taki wynik wyklucza zakażenie wirusem; należy jednak pamiętać, że tzw. okienku serologicznym wynik może być fałszywie ujemny),
  • nieokreślony (w przypadku niekompletnego wzoru prążków na pasku nitrocelulozy; w takich przypadkach test należy powtórzyć po kilku tygodniach lub miesiącach).

Pomoc specjalisty

W każdym Punkcie Konsultacyjno-Diagnostycznym badany może porozmawiać z wykwalifikowanym doradcą, który oszacuje ryzyko zakażenia, udzieli odpowiedzi na pytania i pomoże rozwiać wątpliwości. Jeśli wynik okaże się pozytywny, doradca wskaże dalsze postępowanie i możliwości leczenia.

Test to nie profilaktyka

Testu nie można traktować jako profilaktyki zakażenia HIV. Należy pamiętać o odpowiednim zabezpieczeniu każdego kontaktu seksualnego z partnerem, co do którego statusu serologicznego nie mamy pewności.

Zobacz także: Czy mleko zakażonej matki zawiera wirus HIV?

Źródło: materiały prasowe kampanii „ABC seksu w obrazkach” współorganizowanej przez miasto stołeczne Warszawa/mk

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Tagi: badania, aids, hiv
SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/3 lata temu
Wynik testu przesiewowego wyszedł pozytywny, straciłam wtedy nadzieje, myslałam, że mam hiv... Po dwóch tygodniach po wynikach z Western Bolt okazało się, że test jest ujemny. Trzeba żyć nadzieją, pocieszam wszystkich, którzy mogli zostać nastraszonym pozytywnym wynikiem przesiewowym, to się zdarza! Zawsze trzeba mieć nadzieje. Dbajcie o siebie i cieszcie się każdym dniem, niekiedy nie powinno się ryzykować, jest to przestroga dla tych, którzy myślą, że ich to nie dotyczy, dotyczy tak na prawdę każdego z nas!