Jaką rolę w profilaktyce wad cewy nerwowej odgrywa kwas foliowy?

Czym są wady cewy nerwowej (WCN)? Jak im zapobiegać? Jak się objawia niedobór kwasu foliowego w organizmie, zwłaszcza u kobiet w ciąży?
/ 12.05.2013 22:22

Wady cewy nerwowej – czym są i jak często występują?

Upośledzenia u płodu, tzw. wady cewy nerwowej (WCN), powstają w pierwszych tygodniach ciąży i są wynikiem nieprawidłowości rozwojowych, tzw. zaburzeń zamknięcia cewy nerwowej.

Wady cewy nerwowej (WCN) dzieli się na dwie podstawowe grupy: bezmózgowie oraz przepukliny mózgu i rdzenia, a ryzyko ich wystąpienia jest uwarunkowane genetycznie i środowiskowo – wyjaśnia dr n. med. Grzegorz Południewski, ginekolog i położnik.

Statystyki pokazują, że jeśli jedno z potomstwa zostało dotknięte WCN, to ryzyko wystąpienia wady u kolejnego dziecka wynosi około 4% i wzrasta w miarę występowania nowych przypadków wad u potomstwa. Po urodzeniu się dwojga dzieci z WCN u tych samych rodziców, ryzyko to przekracza 10%.

– Wśród czynników środowiskowych, które mogą wpływać na powstawanie wad wrodzonych, obok zanieczyszczenia środowiska, promieniowania, istotną rolę pełni dieta, a zwłaszcza niedobór kwasu foliowego przed zajściem w ciążę i w pierwszym trymestrze ciąży – tłumaczy Grzegorz Południewski.

Współczynniki występowania WCN w Polsce pokazują, że na 1000 urodzeń żywych od 2 do 3 noworodków rodzi się z WCN, a częstość zgonów z powodu rozszczepu kręgosłupa i wodogłowia jest wyższa niż w innych krajach.

Wady cewy nerwowej – jak im zapobiec?

W zakresie zapobiegania wadom cewy nerwowej wyróżnia się profilaktykę wtórną i pierwotną. Pierwsza z nich polega na:

  • prowadzeniu badań prenatalnych w celu rozpoznania płodów zagrożonych WCN,
  • poradnictwie prenatalnym,
  • wykonywaniu badań przesiewowych.

Poradnie genetyczne opiekują się kobietami, które urodziły już dzieci z wadami oraz ciężarnymi, które przyjmują leki mogące wpłynąć na nieprawidłowy rozwój płodu. Celem profilaktyki wtórnej jest zmniejszenie rozpowszechnienia wad cewy nerwowej wśród noworodków.

Natomiast profilaktyka pierwotna zmierza do zmniejszenia częstości powstawania WCN wśród wszystkich poczętych płodów. W ramach profilaktyki pierwotnej zaleca się przyjmowanie przez kobiety w wieku rozrodczym kwasu foliowego przed zajściem w ciążę oraz w pierwszym trymestrze ciąży, w celu uzupełniania niedoborów w organizmie.

Upowszechnianie wiedzy w społeczeństwie, a przede wszystkim w grupie kobiet w wieku rozrodczym, na temat znaczenia kwasu foliowego w profilaktyce wad wrodzonych, jest wdrażane w wielu krajach, m.in. w Polsce, gdzie w 1994 roku przygotowano propozycję wdrożenia ogólnokrajowego Programu Pierwotnej Profilaktyki WCN.

Zobacz także: Encyklopedia zdrowia - hasło "Bezmózgowie"

Kwas foliowy w profilaktyce wad rozwojowych

Pod koniec lat 80. XX wieku stwierdzono, że kwas foliowy podawany kobietom z grupy wysokiego ryzyka zmniejsza o ponad 70% możliwość ponownego wystąpienia wady w rodzinie.

Niedobór kwasu foliowego w organizmie sprzyja:

  • zaburzeniom powstawaniu cewy nerwowej,
  • rozwojowi  miażdżycy,
  • rozwojowi choroby niedokrwiennej serca,
  • wystąpieniu zaburzeń psychicznych.

Kobiety w ciąży są szczególnie podatne na niedobory kwasu foliowego, a zapotrzebowanie na niego w tym okresie wzrasta od 2 do 4 razy.

Niewystarczająco wzbogacona w foliany dieta u kobiet w ciąży, ma wpływ na:

  • zwiększenie liczby poronień,
  • liczne komplikacje ciążowe,
  • zmniejszenie urodzeniowej masy ciała noworodka,
  • niedorozwój łożyska,
  • powstawanie różnorodnych wad wrodzonych u zarodka i płodu.

Zdaniem dr n. med. Grzegorz Południewski, nawet niewielkie niedobory kwasu foliowego mogą być niebezpieczne dla zdrowia kobiet w wieku rozrodczym oraz w pierwszych miesiącach ciąży, a także stanowią zagrożenie powstawania wad wrodzonych u rozwijającego się płodu.

– Dlatego bardzo ważne jest codzienne przyjmowanie odpowiedniej dawki (0,4 mg dziennie, dla kobiet planujących ciążę i u kobiet ciężarnych) kwasu foliowego dla prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek naszego organizmu, zwłaszcza dla odpowiedniego rozwoju układu krwiotwórczego i nerwowego – dodaje dr Południewski.

Polecamy: Jaki wpływ na nasz nastrój ma kwas foliowy?

Źródło: Gedeon Richter Polska/ mk

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)