Regularnie oglądaj swoje paznokcie! Na nich też może rozwinąć się czerniak. Jak go rozpoznać?

Czerniaka paznokcia łatwo zbagatelizować – nie boli i zwykle jest niewielką, ciemną plamką lub prążkiem, które często mylimy z niegroźnym krwiakiem. Tymczasem nowotwór ten wymaga szybkiej diagnostyki i podjęcia leczenia.
Marta Słupska / 2 tygodnie temu
Czerniak paznokcia fot. Adobe Stock

Czerniak to nowotwór skóry, który diagnozowany jest rokrocznie u około 2500 osób w Polsce. Zwykle kojarzymy go z nieładnie i/lub nietypowo wyglądającymi znamionami na plecach, brzuchu, twarzy czy kończynach, jednak – choć znacznie rzadziej – choroba ta może rozwinąć się także w gałce ocznej (czerniak oka) czy w obrębie paznokcia.

Czerniaka paznokcia łatwo nie zauważyć, zbagatelizować lub zwyczajnie pomylić z innymi schorzeniami. Tym bardziej, że nie boli. To sprawia, że nowotwór ten często diagnozuje się zbyt późno (zwykle po 3 latach od wystąpienia pierwszych objawów!), a przez to nie daje on pomyślnych rokowań. Szacuje się, że stanowi około 4% rozpoznań czerniaka.

Jakie są zatem jego objawy, przyczyny i na czym polegają jego diagnostyka i leczenie?

Jakie są objawy czerniaka paznokcia?

W obrębie paznokci mogą pojawić się różne zmiany. Wiele z nich wiąże się z zakażeniami grzybiczymi oraz krwiakami, pojawiającymi się w wyniku urazu. Bywa jednak, że niektóre z nich mogą okazać się nowotworem. Nierzadko zdarza się, że to manikiurzystki zwracają uwagę na niepokojące zmiany na paznokciach swoich klientów i polecają im skontaktowanie się z dermatologiem.

Każda zmiana, która pojawiła się w obrębie płytki paznokciowej, powinna wzbudzić naszą czujność. Infekcje bakteryjne i grzybicze często przebiegają w postaci ciemnego nie zawsze bolesnego nacieku pod paznokciem. Wyciek ropnej treści spod płytki przemawia za etiologią zapalną. Ciemna plama, która pod wpływem ucisku ulega odbarwieniu, często okazuje się pourazowym krwiakiem. Znamię barwnikowe potocznie nazywane pieprzykiem także może pojawiać się w tej lokalizacji. Różnicowanie tych zmian wymaga wdrożenia odpowiednich badań diagnostycznych w gabinecie dermatologicznym
– wyjaśnia nam lek. Łukasz Grzęda, onkolog z Magodent (Grupa LUX MED).

Czerniak podpaznokciowy najczęściej rozwija się na kciuku, palcu wskazującym lub dużym palcu stopy. Zwykle ma postać ciemnego prążka pojawiającego się na paznokciu, może też mieć postać pęknięcia bądź szczeliny lub zmiany o trójkątnym kształcie.

Najczęstszy objaw to szeroki ciemny prążek wzdłuż paznokcia, często zmiana różnobarwna, o zatartych brzegach. Aczkolwiek może przybierać postać nieregularnej plamy, rzadziej – barwnego guzka powodującego wybrzuszenie płytki paznokcia
– mówi lek. Łukasz Grzęda.

Jak długo rozwija się czerniak paznokcia? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ jest to kwestia indywidualna – często zależy od bodźca wywołującego chorobę.

Przyczyny czerniaka paznokcia

Oficjalnie nie wiadomo, co dokładnie powoduje ten rodzaj nowotworu. Naukowcy podejrzewają jednak, że na jego powstanie wpływają trzy czynniki:

  • mechaniczny uraz paznokcia,
  • narażenie na promieniowanie UV,
  • problemy z odpornością.

Etiologia czerniaka nie jest do końca poznana. Zwiększone ryzyko nowotworu wzrasta z wiekiem, związane jest z nadmierną ekspozycją na promienie UV (dlatego w wielu krajach został wprowadzony zakaz korzystania z solarium przez osoby niepełnoletnie). Typ skóry głównie fototyp I i II zwiększają dodatkowo ryzyko
– dodaje lek. Łukasz Grzęda.

Jeśli wspominamy o promieniowaniem UV, trudno nie dotknąć jeszcze jednego ważnego zagadnienia, czyli wpływu na paznokcie lamp utwardzających lakiery hybrydowe. Niestety, w tym przypadku kwestia rozwoju nowotworu nie jest w pełni jednoznaczna, ponieważ obawy takie nie zostały jeszcze oficjalnie potwierdzone.

Czerniak od hybrydy?

Wiele osób boi się, że lampy do hybryd powodują raka i nie jest to obawa bezpodstawna – takie urządzenia emitują bowiem m.in. promieniowanie UV. Nie ma jednak jeszcze na ten temat jednoznacznych publikacji. Kobietom, które wykonują taki manicure, zaleca się jednak używanie podczas zabiegu kremów z filtrem.

Nie ma jednoznacznych publikacji przemawiających za zwiększonym ryzykiem nowotworów skóry a sprzętem używanym w gabinetach kosmetycznych, tj. lamp do utwardzania tzw. hybrydy, aczkolwiek lampy stosowane w kosmetologii są źródłem promieniowania UV i/lub LED. Aktualnie toczą się badania obserwacyjne dotyczące ryzyka wystąpienia nowotworów skóry a zastosowaniem lamp kosmetycznych. Towarzystwa dermatologiczne zalecają stosowanie kremów z filtrem UV minimum 20 minut przed zabiegami kosmetologicznymi
– przestrzega lek. Łukasz Grzęda.

Jak zdiagnozować czerniaka paznokcia?

Podstawowym badaniem diagnostycznym w przypadku czerniaka jest dermatoskopia, czyli obejrzenie niepokojącego znamienia za pomocą dermatoskopu (jest to rodzaj lupy z podświetleniem). Dzięki temu lekarz może obejrzeć zmianę w dużym powiększeniu. Badanie trwa kilkanaście sekund i jest bezbolesne.

Jeśli specjalista uzna, że zmiana barwnikowa może być zmianą nowotworową, zleci wykonanie biopsji.

Leczenie czerniaka paznokcia, czyli liczy się czas

Podstawą leczenia jest usunięcie paznokcia wraz ze zmianą i jego ocena mikroskopowa. W przypadku dużego zaawansowania choroby lekarz może zdecydować o amputacji całego paliczka, na którym znajdował się czerniak. Potem, w zależności od konkretnego przypadku, następuje obserwacja lub wdraża się leczenie specjalistyczne.

Rokowanie w czerniaku paznokcia zależy od tego, jak szybko zdiagnozujemy i usuniemy zmianę. Jeśli zrobimy to późno, może dojść do przerzutów i rozsiania się nowotworu na różne narządy.

Nowotwór wcześnie zdiagnozowany, gdy wdrożymy odpowiednią terapię, jest w pełni wyleczalny. Dlatego każda niepokojąca nas zmiana powinna być skonsultowana przez lekarza dermatologa
– dodaje lek. Łukasz Grzęda.

Zobacz też:
Jakie są szanse na wyleczenie czerniaka?
Jak rozpoznać czerniaka? 

Ekspert: lek. Łukasz Grzęda, onkolog, Magodent, Grupa LUX MED. Specjalizuje się w diagnostyce onkologicznej i hematologicznej oraz kwalifikacji do leczenia systemowego.

 

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)