Tych roślin nie zrywaj! fot. Fotolia

Tych roślin nie zrywaj!

Wakacje, to wspaniała okazja, by podczas spaceru po lesie czy łące bliżej przyjrzeć się kwiatom, drzewom, liściom, krzewinkom. Ale uwaga! roślin chronionych nie wolno dotykać, ani tym bardziej zrywać. Najlepiej je sfotografować i zostawić w spokoju.
Małgorzata Świgoń / 16.06.2017 04:00
Tych roślin nie zrywaj! fot. Fotolia

Ochrona przyrody w dzisiejszych czasach, gdy jakość powietrza dramatycznie się pogarsza nabiera szczególnej wagi. Należy chronić wszelką zieleń, bo rośliny produkują tlen i oczyszczają nasze otoczenie ze szkodliwych substancji. Naukowcy wielokrotnie udowodnili, że żaden zbudowany przez człowieka filtr nie jest tak skuteczny, jak drzewa, krzewy, krzewinki. Szczególnie musimy dbać o te gatunki, którym grozi całkowite wyginięcie.

Rośliny chronione w Polsce

Dla roślin wprowadzono ochronę ścisłą i częściową. Ta pierwsza, polega na zakazie dotykania,  zrywania, niszczenia lub przenoszenia roślin z ich naturalnych stanowisk. Ta druga, dotyczy gatunków roślin leczniczych i przemysłowych narażonych na zniszczenie poprzez ich nadmierną eksploatację. Można je zrywać tylko na określonych obszarach i w ilościach uzgodnionych w porozumieniu z Ministerstwem Ochrony Środowiska. Do zbioru tych roślin wymagane jest specjalne upoważnienie. Najwyższą formę ochrony przyrody są parki narodowe.

Listy chronionych roślin są publikowane przez Ministerstwo Ochrony Środowiska. Znajduje się na niej ponad 400 gatunków. Najbardziej narażone na zniszczenia są pięknie kwitnące rośliny. Najłatwiej je zauważyć i największa jest pokusa zrywania. Ale chronione są także drzewa i grzyby.
Zanim więc wybierzesz się w plener sprawdź, które rośliny znajdują się pod ochroną.

Przygotowaliśmy dla was małą ściągawkę.

Oto najpiękniejsze kwiaty chronione w Polsce - pod żadnym pozorem nie wolno ich zrywać w środowisku naturalnym:

  •  Grzybienie białe. To okazała bylina wodna o dużych liściach i bardzo dekoracyjnych kwiatach. Kwitnie od czerwca do września. W Polsce występuje jeszcze dość często w zacisznych miejscach jezior, w stawach, w wodach stojących lub wolno płynących. Można kupić odmiany ogrodowe i uprawiać je w oczku wodnym w ogrodzie.
  • Gipsówka wiechowata. Jej wersję ogrodową (tzw. kaszkę) doskonale znamy. Bywa dodawana do bukietów. W środowisku naturalnym można ją spotkać niezwykle rzadko. Jest pod ścisłą ochroną. W Polsce występuje na niżu południowo-wschodnim.
  • Zawilec wielkokwiatowy. Wieloletnia roślina zielna, która wyrasta na wysokość ok. 40 cm. Czysto białe kwiaty delikatnie pachną. Wyrastają pojedynczo na długich szypułkach. Występuje w widnych i suchych zaroślach, na słonecznych zboczach. Na stanowiskach naturalnych objęta całkowitą ochroną. Można ją  uprawiać w ogrodach jako roślinę ozdobną. Roślina trująca.
  •  Naparstnica zwyczajna. Wersja ogrodowa jest świetnie znana. W naturze rośnie w widnych lasach, zaroślach, na łąkach, w górach. Ta chroniona ma duże, jasnożółte kwiaty z ciemnymi plamkami wewnątrz w kielichach. Uwaga! Roślina trująca!
  •  Obuwik pospolity. Jest storczykiem, rośliną bardzo rzadką. Rośnie w cienistych latach, zaroślach. Kwiaty osiągają średnicę nawet 10 cm. Bywa uprawiany jako ozdoba cienistych parków.
  •  Wiciokrzew pomorski. Gatunki ogrodowe są bardzo popularne. W naturze występuje rzadko, głównie na Pomorzu Zachodnim, rośnie na brzegach lasów, zarośli, na kwaśnych glebach. Na jesieni wydaje kuliste czerwone owoce, które są trujące.

Rośliny chronione na Mazowszu

Na terenie Mazowsza znajduje się Puszcza Kampinoska, kilka rezerwatów (m.in. Las Natoliński, Las Bielański, Łosiowe Błota, Moczydło) i kilkanaście parków krajobrazowych (m.in. Mazowiecki, Brudzeński, Kozienicki, Nadbużański). Można w nich spotkać wiele pięknych roślin chronionych. Należą do nich m.in:

  •  Wawrzynek wilcze łyko. Niewielki, zrzucający na zimę liście krzew. Kwiaty pojawiają się wczesną wiosną w marcu, jeszcze zanim roślina wypuści liście. Pięknie i bardzo intensywnie pachną. Wawrzynka można spotkać w cienistych liściastych lasach, zaroślach. W sklepach ogrodniczych można kupić krzewy do ogrodu.
  • Kosaciec syberyjski. Bylina wyrastająca na wysokość 90 cm. W maju i czerwcu wydaje piękne, duże, ciemnoszafirowe kwiaty. Można ją spotkać na wilgotnych łąkach i zaroślach.
  •  Barwinek pospolity. Płożąca roślina zielna. Zakwita wczesną wiosną, wydaje małe, niebieskie kwiatki. Można ją spotkać w cienistych lasach i zaroślach. Barwinek ogrodowy jest  powszechnie uprawiany w ogródkach.
  •  Goździk pyszny. Można go spotkać w trawach na zboczach, łąkach, suchych lasach. Ma różowe lub białe kwiaty, które pięknie pachną wanilią.

Rośliny chronione w Tatrach

  •  Goryczka krótko łodygowa. Wysokogórska roślina wieloletnia. Ma bardzo ciekawe ciemnoniebieskie kwiaty, szeroko otwarte podczas słonecznej pogody. Kwitnie w maju i czerwcu w piętrze alpejskim Tatr. Na stanowiskach naturalnych objęta jest pełną ochroną. Uprawiana jako roślina ozdobna w ogródkach.
  •  Goryczka kropkowana. Można ją spotkać w Tatrach i na Babiej Górze, na trawiastych zboczach, w piętrach kosodrzewiny. Żółte kwiaty pokryte są charakterystycznymi ciemnobrunatnymi kropkami. Kwitnie od lipca do sierpnia.
  •  Szafran spiski. Występuje głównie w Tatrach i Beskidach, gdzie porasta hale i polany. Kwitnie wczesną wiosną, także w topniejącym śniegu. Liście wyrastają dopiero po przekwitnięciu kwiatów. Kwiaty zamykają się w czasie deszczu lub złej pogody, co chroni pyłek przed zamoczeniem. Szafran był często zrywany lub wykopywany i przenoszony do ogródków, co spowodowało zmniejszenie się jego naturalnych stanowisk.
  •  Dziewięćsił bezłodygowy. Na Podhalu roślinę często wykopywano i używano do ozdoby ścian, co przyczyniło się do zniszczenia naturalnych stanowisk. Dziś objęty ochroną. Występuje na pastwiskach i suchych łąkach. Kwitnie w sierpniu-wrześniu.

Drzewa chronione w Polsce

Pod ochroną znajdują się także niektóre rzadkie drzewa oraz krzewy. Należą do nich:

  •  Sosna limba. Wysokogórskie drzewo iglaste wyrastające na wysokość ok. 20 m. Ma srebrzystoszarą korę, która z czasem ciemnieje i staje się łuskowata. Długie igły, gęsto pokrywające gałązki zebrane po 5 sztuk, znajdują się na krótkopędach. Żyją ok. 5 lat, potem sosna je zrzuca. Drzewo rośnie bardzo powoli, osiąga wiek do 1000 lat. Wydaje grube, brązowe szyszki.  Limba znajduje się pod ścisłą ochroną!
  •  Rokitnik zwyczajny. Można go spotkać w parkach, na nieużytkach, piaszczystych nadmorskich terenach. Stanowiska naturalne znajdują się tylko na wybrzeżu Bałtyku. Roślina ma bardzo małe wymagania glebowe, więc niemal wszędzie dobrze rośnie. Bardzo łatwo się rozrasta tworząc całe kępy. Kwitnie w kwietniu i maju, a na jesieni wydaje małe, podłużne, pomarańczowe lub czerwone owoce o pięknym zapachu przypominającym woń ananasa.
  •  Cis pospolity. Może wyrastać na wysokość ok. 20 metrów, choć w naszych warunkach jest na ogół niższy. Należy do drzew długowiecznych i wolno rosnących. W Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku rośnie cis, którego wiek ocenia się na ponad 1200 lat! Należy do drzew najdłużej chronionych w Polsce. Już król Władysław Jagiełło wydał dekret zakazujący wycinanie cisów.

Grzyby chronione w Polsce

W naszym kraju wszystkie gatunki grzybów są chronione. Te, które objęte są ochroną częściową można zbierać na własny użytek, do konsumpcji.Trzeba jednak pamiętać, by nie niszczyć przy tym grzybni ani gatunków niejadalnych. Należy też omijać tereny Parku Narodowego, rezerwatów, obszarów ochrony krajobrazowej – tam nie wolno wybierać się na grzybobranie. 
Ścisłą ochroną objęte są m.in: opieńka torfowiskowa, borowik korzeniasty, borowik żółtobrązowy podgat. królewski, maślak trydencki.

















 

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)