POLECAMY

3 kroki, jak bezpiecznie wyciągnąć kleszcza

Sezon na ugryzienia kleszczy trwa. Podpowiadamy, jak wyciągnąć kleszcza, jak go rozpoznać i jakie groźne choroby przenosi.
3 kroki, jak bezpiecznie wyciągnąć kleszcza fot. Adobe Stock

Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które wbijają się w skórę i ssą krew osoby, na której pasożytują. Mogą przenosić groźne choroby, m.in boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu, dlatego wbitego kleszcza trzeba szybko i bezpiecznie usunąć. Sprawdź, jak wyciągnąć kleszcza, jak go rozpoznać i uniknąć!

Spis treści:

Jak wygląda kleszcz?

Na świecie wyróżnia się ponad 800 gatunków kleszczy. Niektóre mają twardy pancerz, inne nie mają go wcale. W Polsce najczęściej spotykane są kleszcze pospolite, których długość ciała wynosi ok. 4 mm.

Kleszcze nacinają skórę i wgryzają się w nią za pomocą tzw. narządu gębowego o ryjkowatym kształcie, który przystosowany jest do wysysania krwi. Narząd ten uzbrojony jest w specjalne ząbki, dzięki którym kleszcz może zahaczyć się w skórze. Brzmi to strasznie, chociaż wygląd kleszcza może w pierwszej chwili mylić – ten pajęczak jest na ogół maleńki i możemy mieć problem, by zauważyć go na skórze.

9 ciekawostek na temat kleszczy

Rodzaje kleszczy

Na terenie Polski występuje około 25 gatunków kleszczy właściwych i obrzeżków. Ślina obrzeżków może powodować odczyn alergiczny, a u osób wrażliwych lub skłonnych do alergii może być przyczyną wstrząsu anafilaktycznego, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego ataku większej ilości osobników.

  1. Kleszcze pastwiskowe to dość duże roztocze żyjące przede wszystkim blisko zbiorników wodnych lub w wilgotnych lasach, ale spotkać je można również na nasłonecznionych łąkach.
  2. Kleszcz pospolity stanowi dla nas, ludzi, największe zagrożenie. Zostało potwierdzone, że człowiek stanowi dla tych roztoczy dobre źródło pożywienia, więc kleszcze te polują na nas tak samo, jak na inne zwierzęta (ssaki i płazy). Roznoszą wiele chorób, w tym kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę czy babesiozę.

Dlaczego kleszcze są tak niebezpieczne?

Czy kleszcze skaczą lub fruwają?

Aby ochronić się przed kleszczami, musimy wiedzieć, jak atakują. Panuje powszechna opinia, jakby kleszcze wchodziły na drzewa i potrafiły czatować na gałęziach w oczekiwaniu na ofiarę. To mit – kleszcze nie skaczą z drzew. Nie potrafią też fruwać. Aby mogły przejść na ciało żywiciela, musi ono zetknąć się z listkiem lub źdźbłem trawy, po którym pajęczak może przewędrować na skórę.

Gdzie jest więc najwięcej kleszczy? Na te pajęczaki musimy uważać nie tylko w lasach czy parkach, ale też na łąkach czy – nawet! – w przydomowych ogródkach.

Jak wyciągnąć kleszcza?

Po powrocie z pikniku czy wycieczki do lasu dokładnie obejrzyj całe ciało. Nawet jeśli użyłaś środków odstraszających owady, mógł się jednak przyczepić do ciebie kleszcz. Kleszcz potrafi się wkłuć w każdym miejscu, ale jego ulubione to: owłosiona skóra głowy, zgięcia kolan i łokci  oraz okolice pachwin.

Co zrobić, gdy znajdziesz u siebie kleszcza? Nie panikuj. Przyjrzyj mu się dokładnie (najlepiej przez powiększające szkło). Jeżeli wgryzł się w skórę na tyle głęboko, że w ogóle nie widzisz jego główki, idź do lekarza. Jeśli kleszcz tkwi dość płytko, możesz usunąć go sama. A jak dokładnie wyciągnąć kleszcza?

Krok 1:

Weź pęsetę i trzymając ją równolegle do skóry, uchwyć kleszcza jak najbliżej swojego ciała – tak by ująć główkę intruza, ale nie ściskać jego odwłoku.

Krok 2:

Pociągnij lekko obracając kleszcza zdecydowanie do góry. Nie wykręcaj go! Kleszcz nie jest zakończony gwintem, więc nie ma sensu nim obracać (mogłabyś urwać główkę).

Krok 3:

Przemyj miejsce po ukąszeniu środkiem dezynfekującym (np. spirytusem salicylowym) i ponownie dokładnie obejrzyj. W rance nie powinny zostać żadne fragmenty główki. Jeżeli są, ale płytko, wyjmij je np. za pomocą zdezynfekowanej igły. Jeśli coś utkwiło głębiej, idź do lekarza, by dokładnie oczyścił rankę. 

Miejsce po ukąszeniu obserwuj przez kolejny miesiąc. Gdyby pojawiła się różowa otoczka, skonsultuj się z lekarzem, bo objaw taki świadczy o zainfekowaniu boreliozą.

Zobacz jak Główny Inspektorat Sanitarny radzi usuwać kleszcze!

Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Choroby, które przenoszą kleszcze, są rozmaite. Warto jednak wiedzieć, że nie każde ugryzienie kleszcza jest groźne. Jeśli jednak jest on czymś zarażony, może w prosty sposób przekazać nam drobnoustroje poprzez ukąszenie.

W naszej strefie klimatycznej pajęczaki te przenoszą najczęściej dwie choroby: boreliozę z Lyme oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Są to ciężkie schorzenia – pierwsze może spowodować porażenie nerwu twarzowego, zapalenia opon mózgowych czy reumatoidalne zapalenie stawów, a drugie może prowadzić do zapalenia wątroby czy mięśnia sercowego.

Warto też wiedzieć, że groźne dla ludzi są też obrzeżki gołębie, czyli kleszcze gołębie.

Borelioza

Jedną z chorób przenoszonych przez kleszcze jest borelioza choroba zakaźna wywołana przez borrelia burgdorferi, bakterie z rodziny krętków. Poprzez kontakt z krwią dostają się do organizmu człowieka, umiejscawiając się następnie w skórze, ścięgnach, ścianach naczyń krwionośnych lub tkance nerwowej.

Najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy jest rumień wędrujący, czyli zaczerwienienie wokół miejsca ukąszenia, pojawiające się od tygodnia do maksymalnie 3 tygodni od momentu ukąszenia. Jeśli zauważymy je na skórze, koniecznie powinniśmy udać się do lekarza!

Rumień po ukąszeniu kleszcza

Przy boreliozie nie zawsze występuje rumień – chorobę możemy też rozpoznać po innych objawach takich jak:

  • szumy w uszach,
  • wrażenie zimna,
  • skurcze mięśni,
  • poczucie dezorientacji,
  • zaburzenia pamięci,
  • przewlekłe zmęczenie.

Groźniejszy niż borelioza, a też przenoszą go kleszcze: wirus Bourbon

Kleszczowe zapalenie mózgu

Inną groźną chorobą przenoszoną przez kleszcze jest kleszczowe zapalenie mózgu. Pierwsza faza choroby, tzw. zwiastunowa, trwa zazwyczaj do 7 dni i mogą się wówczas pojawiać następujące objawy:

  • bóle mięśni,
  • bóle stawów,
  • dreszcze,
  • gorączka,
  • uczucie rozbicia,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka.

Na tym etapie u większości chorych dochodzi do samoistnego zwalczenia infekcji. Jeśli jednak tak się nie stanie choroba przechodzi w fazę neuroinfekcji, która może przybrać postać np.: zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,

  • zapalenia mózgu,
  • zapalenia móżdżku,
  • zapalenia rdzenia kręgowego.

U większości chorych objawy powyższych chorób ustępują całkowicie po 2-3 tygodniach, przy czym chorzy na zapalenie mózgu lub rdzenia kręgowego mogą doświadczyć zaburzeń czucia, niedowładów lub problemów z pamięcią.

Jeśli podejrzewamy u siebie kleszczowe zapalenie mózgu, koniecznie udajmy się do lekarza!

Środki odstraszające kleszcze

W aptekach i sklepach możemy kupić specjalne spray'e na kleszcze (oraz komary i meszki). Warto się w nie zaopatrzeć przed wizytą w lesie czy na łące. Takie preparaty chronią przed ukąszeniami przez kilka godzin, zazwyczaj od 4 do 8 godzin od użycia. Oczywiście nie możemy mieć pewności, że po ich zastosowaniu nic nam nie grozi, znacząco jednak zmniejszamy ryzyko ugryzienia, a tym samym zarażenia się groźnymi chorobami.

Dodajmy też, że na kleszcze świetnie działa permetryna. Jeśli zaś chcemy ochronić przed kleszczami dzieci, możemy użyć olejków, które odstraszają te pajęczaki.

Dowiedz się więcej o kleszczach:
Oto 8 najważniejszych faktów o kleszczach
To nie tylko borelioza! Oto 3 inne groźne choroby, które przenoszą kleszcze

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (12)
/4 miesiące temu
@bajona - ale psa można psikać np bioinsektalem i też świetnie się sprawdza
/5 miesięcy temu
Kleszcze to największa zmora letnich spacerów po lasach i polach, zarówno dla ludzi i zwierząt. Mój pies ma obrożę od Foresto a siebie i rodzinę psikam militaria.pl/3m/ultrathon_spray_25_deet_repelent_na_komary,_kleszcze,_owady_177_ml_p29101.xml nie ma przebacz dla tego robactwa :D
/7 miesięcy temu
ałłłłaaa ja nawet na samą myśl o takim wyciąganiu mam wielkie oczy, robi to mój mąż. chociaż odkąd kupił fiprex i psika Maxa to już właściwie o kleszczach zapomnieliśmy.
POKAŻ KOMENTARZE (9)