Jak leczyć zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka to zespół objawów wynikających z ucisku nerwu pośrodkowego w okolicy podstawy dłoni. Czym jest, jak diagnozować i jak leczyć zespół cieśni nadgarstka? Czy zawsze konieczna jest operacja nadgarstka?
/ 27.09.2013 12:09

Po czym poznać zespół cieśni nadgarstka?

Mianem zespołu cieśni nadgarstka określa się grupę objawów wynikających z ucisku nerwu pośrodkowego w okolicy podstawy dłoni, gdzie nerw przebiega wraz ze ścięgnami mięśni zginaczy palców przez kanał utworzony z jednej strony przez łuk kostny, a z drugiej przez mocne pasmo tkankowe zwane więzadłem nadgarstka lub troczkiem zginaczy.

Wzrost ciśnienia w tym kanale powoduje ucisk na najdelikatniejszą strukturę, jaką jest nerw, co powoduje liczne objawy takie jak: drętwienie palców – kciuka, wskaziciela, palca długiego i części serdecznego, zaburzenia czucia powodujące wrażenie dotykania przedmiotów przez cienki materiał, zmniejszenie potliwości palców, a w ponad połowie przypadków bóle w okolicy nadgarstka, które mogą promieniować do innych części ręki, a nawet do barku.

W zaawansowanym, długo trwającym zespole cieśni nadgarstka dołączają się zmiany w funkcjonowaniu kciuka z osłabieniem chwytu i możliwości jego ustawienia opozycyjnego wobec pozostałych palców. W krańcowych przypadkach pojawia się postępujący zanik mięśni kłębu kciuka.

Objawy zespołu cieśni mogą występować w pełnej gamie, ale zwykle pojawiają się powoli, narastając w dłuższym okresie czasu (często latami). Wyjątkiem są szybko narastające zmiany, zwykle poprzedzone urazem lub zmianami chorobowymi innych tkanek, np. zapaleniem pochewek ścięgnistych ręki.

Ustalenie przyczyn wzrastania ciśnienia w kanale nadgarstka, jakkolwiek istotne dla ogólnego procesu leczenia, ma znaczenie drugorzędne wobec potrzeby pilnego zmniejszenia ucisku na nerw i zapobieżeniu wystąpienia trwałych uszkodzeń mogących obniżyć sprawność ręki.

Jak zdiagnozować zespół cieśni nadgarstka?

Rozpoznanie opisywanych dolegliwości opiera się przede wszystkim na subiektywnych doznaniach pacjenta, które mniej lub bardziej precyzyjnie opisują zjawisko. W celu weryfikacji rozpoznania posługujemy się metodami bardziej obiektywnymi.

Podstawowym badaniem, które pozwala ocenić sprawność przewodzeni impulsów nerwowych, jest elektromiografia (EMG). Badanie to w precyzyjny sposób pomaga ustalić stopień i lokalizację zmian uciskowych nerwu. Jest to badanie o wysokim stopniu czułości i trafności, które bardzo pomaga lekarzowi podjąć decyzję o zaproponowaniu właściwego leczenia.

Wykonuje się także inne, pomocnicze badania, w tym badanie ultrasonograficzne (USG), pomagające zobrazować przebieg nerwu oraz oceniające inne struktury w kanale nadgarstka.

Zobacz też: Ból nadgarstka – czy to zespół cieśni nadgarstka?

Jak leczyć zespół cieśni nadgarstka?

Istotą leczenia zespołu cieśni nadgarstka jest zmniejszenie ucisku na nerw pośrodkowy poprzez redukcję ciśnienia w kanale nadgarstka.

Analiza wszystkich metod obniżania ciśnienia w kanale nadgarstka wykazała, że jedyną skuteczną metodą jest mechaniczne poszerzenie kanału wykonane techniką operacyjną.

Zabieg chirurgiczny polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka, co poszerza pierścień otaczający kanał. Więzadło w trakcie gojenia się pozostaje szersze mimo wytworzenia się blizny i dzięki temu ciśnienie w kanale nie może wzrosnąć do poziomu powodującego ucisk na nerw.

Istnieje wiele technik operacyjnych prowadzących do ustąpienia dolegliwości: począwszy od klasycznego otwarcia dłoni, poprzez zabiegi małoinwazyjne, do techniki endoskopowej włącznie. Wybór metody zależy od umiejętności i doświadczenia operującego.

Autor niniejszego opracowania jest zwolennikiem techniki endoskopowej we wszystkich przypadkach, w których nie ma obiektywnych przeszkód do jej stosowania. Doświadczenie oparte na liczbie ponad 2000 przypadków pozwala stwierdzić, że jest to metoda bezpieczna, z niewielkim odsetkiem powikłań nie przekraczającym 0,5%, pod warunkiem przestrzegania wszystkich zasad kwalifikacji do zabiegu i jego wykonania.

Zabieg może być wykonany u osób w każdej grupie wiekowej: u dzieci, u których zespół cieśni nadgarstka występuje bardzo rzadko, u kobiet w ciąży, u osób w średnim wieku w grupach zawodowych szczególnie narażonych na przewlekłe nieprawidłowe ułożenie nadgarstka, jak również u pacjentów w wieku podeszłym (80-90 lat). Największą grupę stanowią kobiety w wieku 50-60 lat, co jest związane najprawdopodobniej z zaburzeniami hormonalnymi wieku przekwitania.

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka związane z wykonaniem zabiegu operacyjnego budzi w niektórych pacjentach obawę przed jego konsekwencjami: okresową niesprawnością, możliwością bólu związanego z zabiegiem itp.

Zobacz też: Czym jest zespół cieśni nadgarstka?

Czy można uniknąć operacji?

By uniknąć zabiegu, pacjenci nierzadko starają się wykorzystać metody zachowawcze: leki przeciwobrzękowe, zakładanie unieruchomień czy też zabiegi fizykoterapeutyczne.

Zdarzają się także przypadki, na szczęście coraz rzadsze, leczenia poprzez miejscowe wstrzykiwanie leku przeciwzapalnego sterydowego. Ta metoda, jakkolwiek doraźnie skuteczna, jest obarczona bardzo wysokim ryzykiem uszkodzenia struktur kanału nadgarstka w wyniku niepożądanego działania leku.

Żadna z metod zachowawczych nie przynosi spodziewanych rezultatów, a jedynym efektem jest opóźnianie w znacznym stopniu podjęcia właściwego leczenia i  narażanie pacjenta na dłuższe cierpienie i możliwe trwałe negatywne skutki.

Wszystkie osoby, które zauważą u siebie objawy mogące sugerować zespół cieśni nadgarstka, powinny dążyć do wyjaśnienia rozpoznania, konsultując się wstępnie z lekarzem rodzinnym i wykonując za pośrednictwem poradni neurologicznej badanie EMG. Skrótem postępowania jest zgłoszenie się do specjalisty zajmującego się leczeniem chorób reki.

Zobacz też: Czym jest zespół RSI?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/27.04.2015 12:00
Witam wszystkich cierpiących na ZCN. Mam 26lat i jestem tydzien po operacji. Ręka goi się super.,ani razu nie musiałam brać środków przeciwbólowych po zabiegu. Zaczęłam regularnie ćwiczyć rękę 3dni po zabiegu. Pierwsze 2dni po prostu "machałam"palcami dla rozruchu.Dostałam zestaw ćwiczeń od ortopedy. Wszyskie palce funkcjonują,mogę już utrzymać szklankę,ale max do połowy pełną :)Mogę zacisnąć pięść,jednak czuje że nie jest jeszcze zbyt silna. Nie przesilam ręki,ale staram się jej używać z głową.W czwartek zdjęcie szwów. Polecam zabieg dla wszystkich niezdecydowanych. Jesteście to sobie winni,pomyślcie o tym,że znów będziecie mogli spokojnie spać :)