kleszcz zakażony boreliozą fot. Adobe Stock

Nie tylko rumień – jak sprawdzić, czy kleszcz zaraził nas boreliozą?

Rumień wędrujący pojawia się tylko w połowie przypadków zakażenia boreliozą. Jak więc rozpoznać tę podstępną chorobę?
Marta Słupska / 11.05.2018 11:26 / aktualizacja: 28.05.2019 12:24
kleszcz zakażony boreliozą fot. Adobe Stock

Borelioza to inaczej choroba z Lyme albo krętkowica kleszczowa. Powoduje ją bakteria, która znajduje się w kleszczu i właśnie poprzez jego ukąszenie może zostać przekazana do organizmu człowieka. Krętki borrelia, po wniknięciu przez skórę, dają objawy, wśród których najbardziej charakterystycznym jest rumień.

Borelioza może powodować liczne dolegliwości stawowe lub neurologiczne, a także zmiany skórne. Atakuje tkankę mięśniową, łączną lub nerwową.

Jak rozpoznać boreliozę?

Objawy boreliozy pojawiają się w ciągu 1-3 tygodni od ukąszenia i są na ogół łatwe do wykrycia – na skórze osoby zakażonej pojawia się bowiem rumień wędrujący. Niestety, nie jest on regułą, jeśli go jednak mamy, koniecznie udajmy się do lekarza.

Najbardziej typowym objawem boreliozy we wczesnym stadium jest rumień wędrujący. Jest on o tyle ważny, że sam moment ukąszenia przez kleszcza nie zawsze jest przez człowieka zauważony. Nie zawsze jednak zauważymy wystąpienie samego rumienia, gdyż może on pojawić się w naprawdę dowolnym miejscu na ciele, bardzo odległym od miejsca samego ukąszenia
– dodaje lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz, endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych z Centrum Medycznego Sublimed w Krakowie.

Poza tym borelioza daje różnorodne objawy dotyczące wielu układów lub narządów. Mogą się one pojawić 3-4 miesiące od ugryzienia przez zakażonego kleszcza. Warto wśród nich wymienić:

  • bóle mięśniowe i kostne,
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • ból gardła,
  • osłabienie i męczliwość,
  • zaburzenia wzroku i słuchu,
  • bóle karku,
  • skoki ciśnienia,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie stawów,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • porażenie nerwów czaszkowych,
  • pseudochłoniak boreliozowy (grudka pojawiająca się najczęściej na nosie, brodawce sutkowej, mosznie lub małżowinie usznej).

Obuwie w doskonale niskich cenach znajduje się na stronie Deichmann promocje

objawy boreliozy

fot. Adobe Stock, kolaż Marta Słupska

Nieleczona borelioza może dać objawy późne, pojawiające się nawet po kilku latach od zakażenia. Dochodzi wówczas do poważnego uszkodzenia narządów, otępienia, zaburzenia czynności zwieraczy, niedowładów, zapalenia mózgu i rdzenia kręgowego, przewlekłego zanikowego zapalenia skóry kończyn (prowadzące do zaniku skóry) czy zapalenia nerwu wzrokowego.

Dowiedz się więcej o późnych objawach boreliozy

Rumień wędrujący – zdjęcia

Pojawia się on w miejscu wbicia się kleszcza w skórę i ma około 5 cm średnicy. Bywa, że wygląda jak pierścień lub jest jednolicie czerwony. Zwykle widać go od tygodnia do trzech tygodni po ukąszeniu. Takie miejsce nie boli, ale może być zaczerwienione i ciepłe.

rumień wędrujący

fot. Adobe Stock

rumień po ukąszeniu kleszcza

fot. Adobe Stock

rumień po ugryzieniu kleszcza

fot. Adobe Stock

Spraye odstraszające kleszcze - przegląd środków dostępnych na rynku

Neuroborelioza

 Jest najgroźniejszą odmianą boreliozy. Dochodzi do niej, gdy bakterie dostaną się do mózgu. Jej objawy mogą przypominać otępienie starcze lub stwardnienie rozsiane.

Szacuje się, że neuroborelioza dotyka 10-15% chorych na boreliozę. Zazwyczaj pojawia się w przypadku nieleczenia tej choroby.

Jak nie pomylić boreliozy z... rakiem?

Diagnostyka boreliozy

Boreliozę koniecznie trzeba diagnozować i leczyć, ponieważ może dawać groźne powikłania i późne symptomy. Im wcześniej rozpoznamy i zaczniemy leczyć tę chorobę, tym lepiej.

Warto też dodać, że na początku jej trwania objawy są bardziej charakterystyczne – z czasem rozpoznanie choroby staje się coraz trudniejsze. W początkowej fazie uleczalność sięga ponadto aż 90%.

Najłatwiej jest ją zdiagnozować, jeśli pacjent ma rumień wędrujący na skórze i wie, że został ukąszony przez kleszcza – wtedy dodatkowe badania krwi nie są konieczne.

Generalnie boreliozę diagnozuje się na podstawie:

  • badań z krwi,
  • oceny objawów klinicznych.

W przypadku neuroboreliozy lekarz może też zalecić badanie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Ważną rzeczą jest, aby nie badać się pod kątem boreliozy od razu po ukąszeniu, a dopiero po odczekaniu 6-8 tygodni. Dopiero po tym czasie w naszym organizmie mogą powstać swoista przeciwciała, które mogą z kolei wykazać, czy rzeczywiście jesteśmy zakażeni. Klasycznym wyznacznikiem wczesnej boreliozy jest dopiero wędrujący rumień. Występuje tylko wtedy, kiedy kleszcz był nosicielem tej choroby
– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Jak sprawdzić, czy kleszcz był zarażony boreliozą?

Jak już wyciągniemy kleszcza ze skóry, nie wyrzucajmy go, tylko umieśćmy w czystym pojemniku. Takiego pajęczaka możemy wysłać do bezpłatnego zbadania np. do Centrum Badań DNA w Poznaniu lub Laboratorium Medgenetix w Warszawie. Dzięki temu dowiemy się, czy kleszcz był nosicielem zarazków i tym samym mógł nas zarazić.

Pamiętajmy, że nie każdy kleszcz musi być chory i nie ma powodu zażywać antybiotyków z powodu samego ukąszenia – chyba że ktoś miał tzw. mnogie pokąszenia, a więc za jednym razem ukąsiło go więcej kleszczy. Wówczas przyjmuje się jednorazową dawkę leku zaraz po ich usunięciu
– mówi nam lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Jak leczy się boreliozę?

Leczenie trwa minimum 21-dni i opiera się na antybiotykoterapii lekami takimi jak  amoksycylina, doksycyklina i cefuroksym. Dobiera ją lekarz do indywidualnego pacjenta – jego stanu, objawów i innych czynników.

Na czym polega nowa metoda leczenia boreliozy?

Wcześnie rozpoczęte leczenie boreliozy daje dużą szansę na wyleczenie. Osoby leczące się na boreliozę powinny przy tym rzucić palenie, nie nadużywać alkoholu i dbać o dietę: jeść produkty bogate w białko, a ograniczać te, które mają dużą zawartość tłuszczy i węglowodanów.

Trzeba pamiętać, że istnieją różne stadia rozwoju tej choroby. Rozpoznana wcześnie po wprowadzeniu antybiotykoterapii jest w 100% wyleczalna. Zdarza się jednak, że borelioza rozpoznawana jest w stadium późnym lub na etapie jej powikłań, np. o charakterze stawowym lub sercowym czy neurologicznym. W tak późnym stadium również stosuje się terapię antybiotykową, jednak jeśli zmiany narządowe są już bardzo zaawansowane, wówczas jej całkowite wyleczenie nie jest możliwe
– dodaje lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Przy zażywaniu antybiotyków warto pamiętać o przyjmowaniu probiotyków.

Na koniec dodajmy, że osobną kwestią są koinfekcje przy boreliozie.

Zobacz też:
Czy można szczepić się przeciwko boreliozie?
Jak uniknąć boreliozy?

Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego.
Sylwia Kuźniarz-Rymarz
lek.
Sylwia Kuźniarz-Rymarz
endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego.

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Szkolenie specjalizacyjne odbyła w Oddziale Klinicznym Kliniki Endokrynologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Tytuł specjalisty chorób wewnętrznych uzyskała w 2014 roku, a w dziedzinie endokrynologii w 2017 r. Swoją wiedzę i umiejętności podnosi, uczestnicząc w licznych kursach i szkoleniach. Pracuje w Centrum Medycznym Sublimed w Krakowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/08.05.2019 17:12
Olej CBD . Nie każdy dostępny w PL jest odpowiedni. Najlepszy okazał się olej CBD 5 % essenz decarbox dostać można na konopiafarmacja pl ale mi na prawdę pomogło. Leczyłem sie u pani Beaty. Dostałem mega dawkę antybiotykowa bodajże na poł roku. Pomogło o tyle, ze nie miałem nawrotów. Po odstawieniu leków choroba wróciła. Dodatkowo zniszczyłem sobie antybiotykami żeby - zrobiły sie czarne (od Doksycykliny). Gdy zaczałem stosować olej CBD prawie natychmiast wszystkie objawy choroby ustąpiły. Trzeba brać dużo kropli ja brałem około 30 dziennie (niestety strasznie gorzkie) . . od 3 do 4 razy dziennie czyli 3 buteleczki w miesiąc
/21.08.2018 15:33
Rumień jak sama nazwa wskazuje wędrujący i nie musi być w miejscu ugryzienia jak fałszywie podaje ten pseudo artykuł