Afty jamy ustnej

Ponad 2400 lat temu Hipokrates opisał po raz pierwszy nasilone owrzodzenia jamy ustnej i nazwał je "aphthae", co z greckiego znaczy „zapalić” lub „rozniecić ogień”. Badania podają, że co trzeci człowiek przynajmniej raz w życiu ma aftę, pozornie jest to błahy problem, u jednych afty pojawiają się i znikają, z kolei u innych – bolą i nawracają.

Ponad 2400 lat temu Hipokrates opisał po raz pierwszy nasilone owrzodzenia jamy ustnej i nazwał je "aphthae", co z greckiego znaczy „zapalić” lub „rozniecić ogień”. Badania podają, że co trzeci człowiek przynajmniej raz w życiu ma aftę, pozornie jest to błahy problem, u jednych afty pojawiają się i znikają, z kolei u innych – bolą i nawracają.

Afty są małymi, bolesnymi owrzodzeniami jamy ustnej, które zwykle powstają w miękkim fałdzie tkanki, gdzie wewnętrzna strona policzków styka się z dziąsłami. Często występują także na podniebieniu miękkim, języku i w przedsionku jamy ustnej. Naraz mogą się pojawić 2-3 afty, a niektórych przypadkach 10 lub więcej.
Wyróżnia się następujące postacie aft:
  • afty mniejsze, czyli afty przewlekle nawrotowe,
  • afty duże
Początkowo są to małe czerwone powierzchnie i w ciągu 1-2 dni w ich środku tworzy się żółty lub biały krater. Osiągając średnicę 3-12 mm, mogą być na tyle bolesne, że w ciągu pierwszych 2-3 dni przeszkadzają w mówieniu i jedzeniu. U niektórych osób może pojawić się gorączka, powiększenia węzłów chłonnych i złe samopoczucie.

Afty jamy ustnej

Jaka jest przyczyna powstania aft?
Przyczyna powstawania tych zmian do końca jest nieznana, ale są one często związane ze zmęczeniem, stresem, niewłaściwą dietą, wyniszczeniem fizycznym w czasie innej choroby. U osób chorych na AIDS lub na niektóre rodzaje nowotworów dochodzi do powstawania aft na skutek osłabienia układu odpornościowego. Inną możliwą przyczyną jest podrażnienie spowodowane energicznym szczotkowaniem zębów, spożywaniem niektórych potraw, u kobiet afty często pojawiają się przed miesiączką.
Ważną rolę w zachorowaniu na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne i predyspozycja rodzinna. Około 30% osób z aftozą nawrotową ma w rodzinie osobę z tą samą chorobą, a występowanie aftozy u obojga rodziców wiąże się z około 90% ryzykiem rozwoju aftozy u ich dzieci.

Jak walczyć z aftami?

Aromaterapia
: W leczeniu aft można zastosować olejek cytrynowy do masażu twarzy.

Ziołolecznictwo: Kwas taninowy znajdujący się w herbacie jest środkiem ściągającym, który wysusza i zmniejsza ból. Zielarze zalecają stosowanie płukanek z liści malin, szałwii, łopianu lekarskiego.

Leczenie dietą: Do czasu wygojenia aft należy spożywać chłodne pokarmy. Zwykle dobrze tolerowane są mleko, lody, budynie, galaretki. Jogurt z żywymi pałeczkami kwasu mlekowego ma działanie zarówno łagodzące jak i przyśpieszające gojenie. Należy unikać czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonego lub mocno przyprawionego pokarmu, który może doprowadzić do podrażnienia owrzodzeń.
Jeśli występuje aftoza nawrotowa dietetyk powinien przeanalizować dietę w celu upewnienia się, czy zawiera odpowiednią ilość kwasu foliowego, żelaza, cynki i witaminy B12, ponieważ badania wykazały związek między występowaniem aft a niedoborem tych składników pokarmowych.

Farmakoterapia: Leczenie aft mniejszych polega na doraźnym zmniejszeniu bolesności i przyśpieszeniu nabłonkowania. Większość aft goi się w ciągu 7-10 dni, aby złagodzić ból warto zaopatrzyć się w żel znieczulający albo płyn stosowany na owrzodzenia. Kwas acetylosalicylowy, paracetamol lub ibuprofen również mogą przyczynić się do złagodzenia bólu. Do przyśpieszenia nabłonkowania wykorzystuje się takie preparaty jak: Solcoseryl, Chamosoldont żel, Sachol, Carident. Można zaopatrzyć się w Tantum Verde, preparat przeciwzapalny mający też działanie miejscowo znieczulające, Tantum należy płukać jamę ustną na mniej więcej 15 minut przed posiłkiem (nierozcieńczonym preparatem).
Rzadziej występujące aftozy o cięższym przebiegu wymagają antybiotykoterapii.

J.Razmus

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Jak odmłodzić uśmiech?
SKOMENTUJ (17)
KOMENTARZE (17)
Aniś/5 lat temu
Afty były moją zmora odkąd pamiętam;/ czyli od jakiś 25 lat;/niestety lekarze nie umieli mi pomóc. Gdy byłam mała lekarze zawsze wmawiali rodzicom, ze afty to choroba brudnych rąk;/ w wieku 20 lat afty zaczęły się uodparniać na wszelkie żele, leki czy witaminy które wcześniej pomagały ;/ stosowałam chyba wszystko łącznie ze smarowaniem aft woda utlenioną która też pomagała do czasu. Dodam ze moje afty uodpornione osiągały wielkość ok 14mm ;/ i zazwyczaj miałam ich po 3-4 różnych wielkości, jedne znikały pojawiały się drugie;/ pojawiały się w różnych miejscach najgorsze miejsce to migdał ;/ no i aftka która tak się rozrosła ze weszła pod dziąsło zęba;/ Rozumiem ból który przeżywają aftowicze;/ coś nie do zniesienia ;. nie mozna jeść nie można spać;/ wszystko w koło cię wkurza a ludzie nie umieją cię zrozumieć;/ Jesli sprobowaliście już wszystkiego tak jak ja i nic wam nie pomogło, proponuje bardziej spojrzeć na swoja dietę;) ja po długich latach walki z tymi "Grzybami" baczniej zaczęłam przyglądać się na to co jem, jestem uczulona na cytrusy, wszelkiego rodzaju napoje cytrynowe, tabletki uodporniające również nie mogą mieć w sobie składu ani smaku cytrusów. Stosując dietę bez cytrusów nie pojawiały mi się afty ładnych pare lat ;) chyba ze na własne życzenie jak mi sie już zachce mandarynek czy pomarańczy;) wówczas jak tylko się pojawia zaczątek afty wypijam wapno;) po 2 dniach nie ma znaku ;) Warto jeszcze sprawdzić truskawki ostatnio lekarz mnie poinformował ze jeśli mam uczulenie na cytrusy aby zwrócić uwagę na truskawki ;) ale tych mało jem ;D
Gość We-Dwoje.pl/3 lata temu
Bardzo dobry artykuł na pewno warto również uzupełnić wiedzę o domowe sposoby na afty nie zaszkodzi, a pomoże zanim udamy się po specjalistyczne leki do lekarza. Dziękuję
Gość We-Dwoje.pl/5 lat temu
No ja właśnie mam problem z aftami, zaatakowany język w 3 miejscach a na dodatek ranki na wewnętrznej stronie dziąsła (tam gdzie zwykle znajduje się koniec języka) oraz pod językiem... Myślałam początkowo że częstsze mycie zębów pomoże, bo mam dość mocną pastę, niestety, kiedy po 4 dniach nie zauważyłam zmian poszłam do apteki bo zaczynałam mieć problemy z mówieniem. Dostałam dentosept... Fakt może doraźnie na chwilę pomoże ale nie polecam. Po 2gim dniu na dentosepcie , języku wielkości całej jamy ustnej i trudności z mówieniem (zaczęłam bełkotać jakbym była pijana:/ ) wylądowałam u lekarza. Na dzień dobry zastrzyk na opuchliznę. Zaczął działać po jakichś 10 minutach. Nie polecam jeździć po nim autem jak ja, może powodować dekoncentrację :/ Z leków dostałam Nystatynę do pędzlowania, zyrtec tabletki i amoksiklaw. Oprócz tego calcium do picia 3 x dziennie... Mam nadzieję że do wtorku jako tako dojdę do siebie... :( Co do przyczyny niestety podejrzewam tu "brudne ręce"... Pracuję jako kasjer i niestety czasami odruchowo zamiast palec zwilżać w maczałce to wędruje do ust. :((( Musze się bardziej kontrolować, bo pierwszy raz mam taki problem i nikomu nie życzę.
POKAŻ KOMENTARZE (17)