plastry antykoncepcyjne fot. Fotolia

Czy hormony mogą działać przez skórę?

Sprawdź, jak działają plastry antykoncepcyjne.
11.03.2016 16:00
plastry antykoncepcyjne fot. Fotolia
Hormony są substancjami chemicznymi regulującymi działanie organizmu człowieka. Kobiece hormony płciowe to estrogeny i progesteron. Właśnie od cyklicznych zmian wydzielania tych substancji zależy płodność kobiety. Związki chemiczne powstałe na ich bazie znalazły szerokie zastosowanie w lecznictwie. Jednym z ich zastosowań jest działanie antykoncepcyjne.

Hormonalne metody antykoncepcji

Hormony mogą być stosowane w celu zmniejszenia płodności – tak działa właśnie antykoncepcja hormonalna. Najczęściej podaje się ją drogą doustną. Ten sposób niesie jednak ze sobą pewne zagrożenia. Wśród pacjentek, u których, mimo stosowania antykoncepcji, stwierdzono ciążę, w blisko 60 proc. przyczyną zawodności antykoncepcji był błąd w regularnym przyjmowaniu preparatu1.
 
Idealna metoda zapobiegania ciąży powinna być: skuteczna, bezpieczna i odwracalna, czyli gwarantująca szybki powrót płodności po jej odstawieniu. Na skuteczność antykoncepcji hormonalnej bardzo duży wpływ ma to, czy kobieta pamięta, że należy przyjąć kolejną dawkę leku.
 
U części osób schemat codziennego podawania substancji niestety nie zdaje egzaminu i w ten sposób metoda doustna traci na skuteczności. Między innymi właśnie te kobiety, którym nie udaje się codziennie przyjmować preparatu, potrzebują metod, które przy rzadszym stosowaniu nadal będą skuteczne, odwracalne i bezpieczne. Z myślą o różnorodnych potrzebach pacjentek powstały nowoczesne, efektywne metody antykoncepcji, które można stosować na przykład raz na tydzień.

System transdermalny

Jedną z takich metod jest system transdermalny. System transdermalny (przezskórny) to plaster o specjalnej trójwarstwowej budowie. Taka konstrukcja zapewnia łatwe i bezpieczne przyklejanie plastra do skóry, ochronę hormonów w nim zawartych i uwalnianie ich w odpowiednich stężeniach.
 
System transdermalny odpowiada na potrzeby kobiet, którym zdarza się zapominać o codziennym stosowaniu antykoncepcji. To tylko jeden plaster przyklejany raz na tydzień na skórę! Nawet jeśli pacjentka zapomni wymienić go na nowy po 7 dniach, to odpowiednie stężenie hormonów i tak będzie utrzymywało się jeszcze przez 2 dni.
 
Dzięki tym cechom systemu transdermalnego ryzyko nieplanowanej ciąży wynikające z błędu w schemacie dawkowania jest faktycznie niższe niż dla metod wymagających codziennego doustnego podania preparatu.
 

Hormony dostarczane przez system przezskórny trafiają prosto do krwi, podobnie jak wtedy, gdy są naturalnie produkowane w układzie rozrodczym kobiety. Ponieważ substancje wydzielane z plastra nie przechodzą przez przewód pokarmowy, ich stężenie jest bardziej stabilne i niezależne od pracy jelit, wymiotów itp.

W układzie trawiennym, a szczególnie w wątrobie, część hormonów ulega eliminacji, czyli zostaje poddanych tzw. efektowi pierwszego przejścia. Przykładowo, doustnie podane estrogeny (np. w tabletce antykoncepcyjnej) w większości są metabolizowane w wątrobie.

Konsekwencją są znaczące wahania stężeń podanych leków hormonalnych. Przezskórna droga podania wymaga mniejszej dawki substancji właśnie dlatego, że nie przechodzi przez układ trawienny. W ten sposób, system transdermalny gwarantuje względnie stabilne, terapeutyczne stężenia hormonów w przeciągu doby. Dla kobiet, które stosują tę metodę, oznacza to rzadsze plamienia i krwawienia międzymiesiączkowe.
 
Kolejny ważny aspekt wynikający z omijania przez system przezskórny układu pokarmowego dotyczy potencjalnie mniejszego wpływu tak podanych hormonów na syntezę substancji zwiększających krzepliwość krwi przez wątrobę. Może się to wiązać z niższym ryzykiem chorób niż przy stosowaniu preparatów doustnych.

Kto może korzystać z systemu przezskórnego?

  • Kobiety, które nie chcą codziennie pamiętać o podaniu leku. Schemat "jeden plaster raz w tygodniu" zmniejsza ryzyko opóźnienia i pominięcia dawki środka antykoncepcyjnego,
  • Panie, dla których ważne jest skuteczne zapobieganie ciąży,
  • Kobiety aktywnie uprawiające sport, również pływanie. Systemy transdermalne, dzięki  specjalnej budowie, są odporne na odklejanie.
 

Antykoncepcja hormonalna – wskazania i przeciwwskazania

 
Kobiety powinny zachować ostrożność, jeśli:
  • mają nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza niewyrównane,
  • chorują na depresję,
  • mają stwierdzoną hiperprolaktynemię,
  • chorują na toczeń rumieniowaty.

Leczenie hormonalne jest przeciwwskazane dla kobiet:
  • długotrwale unieruchomionych,
  • palących papierosy,
  • otyłych,
  • obciążonych chorobą wieńcową,
  • obciążonych kardiomiopatiami,
  • chorujących na dławicę piersiową,
  • chorujących na niewyrównaną cukrzycę,
  • z rakiem sutka,
  • z endometriozą,
  • z chorą wątrobą,
  • z porfiriami,
  • z podejrzeniem ciąży.

Bezwzględnie nie wolno stosować antykoncepcji hormonalnej w przypadkach:
  • aktywnej zakrzepicy tętniczej,
  • żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej,
  • żylaków kończyn dolnych (gdy w wywiadzie zakrzepica lub rodzinna hiperlipidemia),
  • trombofilii.


Zawsze przed pierwszym przyjęciem antykoncepcji hormonalnej lub zmianą stosowanego leku należy skonsultować się z prowadzącym lekarzem ginekologiem.
PHPL/COC/1115/0005
 
         
1 Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące przyczyn braku skuteczności antykoncepcji hormonalnej. Ginekol Pol. 2011, 82, 313-317

Autor tekstu: Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek



 

 

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (8)
/13.04.2018 21:57
Serdecznie polecam trenera Mgr Igora Mieńkowskiego Wejdź na stronę IGORTRENERONLINE.PL Osiągnij szczupłe lub muskularne ciało szybciej niż kiedykolwiek! Prosty trening, tania dieta, indywidualnie dobrana suplementacja! Wejdź teraz na igortreneronline.pl i wygraj nawet 10 tysięcy złoty! Sama skorzystałam i serdecznie polecam :D
/19.09.2016 15:54
Te okrągłe lisvy są super bo się nie odklejają, na wakacjach moczyłam się w jeziorze, pociłam na słońcu i nic się nie działo.
/19.09.2016 13:31
Właśnie nic nie przytyłam i mam nadzieję, że tak już zostanie :)
POKAŻ KOMENTARZE (5)