Luteina fot. Adobe Stock

Luteina dopochwowa i doustna. Jaką funkcję pełni ten hormon

Luteina to hormon płciowy produkowany przez ciałko żółte na początku ciąży. Odpowiada za utrzymanie ciąży. Lekarze przepisują te luteinę na okres, by cykl wrócił do normy.
Edyta Liebert / 21.11.2019 09:51
Luteina fot. Adobe Stock

Luteina to hormon płciowy, którego stężenie jest sterowane cyklem menstruacyjnym. Lekarz może przepisać luteinę dopochwową albo luteinę pod język (wiele kobiet wskazuje na okropny smak!) na podtrzymanie ciąży lub wywołanie okresu. 

Na skróty:

Luteina w organizmie kobiety

W pierwszej fazie cyklu poziom luteiny (inaczej progesteron) jest niskie. Wzrasta natomiast stężenie estrogenu, który odpowiada za przygotowanie macicy do potencjalnej ciąży. Stężenie luteiny wzrasta przed owulacją, a szczyt osiąga w 20-22 dniu regularnego cyklu.

Jeśli doszło do zapłodnienia, stężenie luteiny dalej rośnie. Jeśli kobieta nie zaszła w ciążę - luteina działa jedynie przez kilka dni i pojawia się miesiączka.  Dlatego mówi się, że luteina ma zasadnicze znaczenie w regulacji cyklu menstruacyjnego.

Podczas ciąży poziom luteiny wzrasta niemal stukrotnie. Przed porodem stężenie spada, co jest dla macicy sygnałem do skurczów i rozpoczęcia akcji porodowej.

Luteina w ciąży

Luteina odpowiada za utrzymanie ciąży i jej prawidłowy rozwój. Hormon ten w naturalnej, prawidłowej ilości:

  • przygotowuje błonę śluzowej macicy do zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej,
  • odpowiada za utrzymanie ciąży do czasu wytworzenia się łożyska,
  • hamuje skurcze macicy, a tym samym zapobiega poronieniu lub przedwczesnemu porodowi,
  • odpowiada za przygotowanie gruczołów mlekowych i laktacji,
  • hamuje dojrzewanie kolejnych pęcherzyków Graffa,
  • wpływa na temperaturę ciała kobiety, np. ciężarne mają nieco wyższą temperaturę, niż przed owulacją. 

Luteina na wywołanie miesiączki

Luteina w formie tabletek lub globulek dopochwowych (niekiedy panie odstrasza aplikacja i nie chcą jej stosować) może być przepisana przez lekarza w przypadku zatrzymania lub zaburzeń miesiączki. Nie można mylić tego leku z luteiną bez recepty - to jest suplement diety stosowany w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej oka.

W zaburzeniach miesiączkowania lekarz może zalecić zażywanie progesteronu podjęzykowo 50 mg luteiny w trakcie 3-6 kolejnych cyklów nawet do 4 razy na dobę. W przypadku środka dopochwowego stosuje się 25 do 50 mg progesteronu 2 razy na dobę w drugiej fazie cyklu menstruacyjnego przez 10-12 dni.

Zanim lekarz przepisze luteinę, przeprowadza dokładny wywiad z pacjentką na temat chorób rodzinnych ze względu na obostrzenia przy jej stosowaniu, np. przebyte choroby nowotworowe, problemy z układem moczowym, skłonność do zakrzepicy. Istnieją też skutki uboczne.

Luteina i skutki uboczne

Luteina zasadniczo nie powoduje działań niepożądanych (chyba, że lek zostanie przedawkowany), w niektórych, bardzo rzadkich przypadkach można spodziewać się takich objawów, jak:

  • senność,
  • zaburzenia zakrzepowe,
  • zaburzenia koncentracji,
  • wahania nastroju,
  • problemy skórne: suchość lub trądzik,
  • zawroty głowy,
  • nasilenie stanów depresyjnych (kobiety z depresją powinny być pod szczególną kontrolą lekarza),
  • zaburzenia żołądka i jelit (nudności, suchość w jamie ustnej),
  • żółtaczka cholestatyczna,
  • krwawienie z dziąseł,
  • nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych,
  • wahania masy ciała.

Niedobór luteiny w ciąży

Niektóre pacjentki w gabinecie lekarskim słyszą, że muszą zażywać syntetyczną luteinę na podtrzymanie ciąży. Kiedy występuje niedobór luteiny w ciąży, może ona nie przebiegać prawidłowo i istnieje ryzyko poronienia lub porodu przedwczesnego. Niedobór luteiny można zdiagnozować przed ciążą, co mogą sugerować:

  • nieregularne miesiączki,
  • obfite krwawienia miesiączkowe,
  • plamienie międzymiesiączkowe,
  • problemy z zajściem w ciążę.

Na wczesnym etapie ciąży (do ok. 12.-13. tygodnia) mogą pojawiać się plamienia, skurczowe bóle w podbrzuszu lub skurcze macicy. Wtedy lekarz może zalecić ciężarnej przyjmowanie specjalnej postaci luteiny, zwykle w formie tabletek doustnych lub podjęzykowych.

Lekarz przepisze luteinę:

  1. Jeśli kobieta na początku ciąży skarży się na bóle brzucha w ciąży i skurcze oraz zauważyła krwawienie lub plamienia. Nie może być przepisana zbyt wcześnie: Nadmiar może przyczynić się do powstania u dziecka lekkich wad związanych z układem moczowym.
  2. Jeśli poprzedni poród (lub porody) był przedwczesne lub zakończyły się poronieniem. Wówczas luteinę przepisuje się profilaktycznie.
  3. Jeśli u pacjentki zdiagnozowano niewydolność szyjki macicy, która zwiększa ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego - wówczas ginekolog może przepisać jej zażywanie ok. 6. miesiąca ciąży.

Jeśli u ciężarnej zdiagnozowano problemy z wątrobą lub nerkami, stosuje się luteinę dopochwową, aby działała miejscowo i nie obciążała organów. 

Zbyt duże stężenie luteiny

Nadmiar luteiny może powodować liczne obrzęki, ponieważ progesteron powoduje zatrzymanie wody w organizmie, krew wolniej płynie i mogą powstawać żylaki. Panie, które mają skłonności do zakrzepów oraz żylaków powinny czuwać nad poziomem progesteronu w organizmie. Warto też zapoznać się ze sposobami na obrzęki rąk i nóg w ciąży.

Na poziom luteiny powinny też zwracać uwagę kobiety palące papierosy. Zawarte w dymie papierosowym substancje obniżają poziom luteiny, w czasie ciąży może zaburzyć prawidłowe funkcjonowanie łożyska.

Hormon ten jest uwalniany do organizmu w sposób pulsacyjny, dlatego jego poziom jest niestały w ciągu doby, a zatem badanie krwi może dać mylny wynik.

Badanie luteiny należy wykonać w 7 lub 8 dniu po owulacji. Kobieta powinna w trakcie cyklu, w którym chce wykonać badanie, mierzyć temperaturę. Dzień ten można rozpoznać na podstawie wzrostu temperatury. Inną metodą jest monitoring cyklu dzięki badaniu USG, który pozwoli precyzyjnie określić moment owulacji.

Czytaj też: Infekcje intymne, które często dotykają kobiety w ciążyKiedy i jakie badania USG wykonać w ciążyHormony w ciąży: jaka jest ich rola i znaczenie

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)