"Love is Blind" to odskocznia od swipe'owania. Czego uczy nas program?

Programy randkowe są obecne w mediach od lat. Opierają się one na kilku prostych koncepcjach, a jedną z najbardziej intrygujących jest idea randkowania w ciemno. Schemat jednego z największych hitów tej kategorii, “Love is Blind”, wcale nie jest nowością. Już jako dziecko oglądałam z moją mamą kultową “Randkę w ciemno”, która również opierała się na dobieraniu potencjalnych partnerów bez wcześniejszego zobaczenia ich.

Ale o ile “Randka w ciemno” była szybkim formatem, który miał skończyć się randką dwóch uczestników, tak projekt “Love is Blind” trwa o wiele dłużej i ma doprowadzić do ślubu jak największej liczby par. Jest głębszy, bardziej intensywny, a sam twórca programu, Chris Coelen, przyznaje, że jego celem jest zbadanie uniwersalnego pragnienia bycia kochanym za to, kim się jest w środku, a nie za wygląd.

Ogromna popularność serii, powstanie edycji z wielu krajów, w tym polskiej, to tylko potwierdzenie faktu, że w dobie peaku aplikacji randkowych, wciąż naszym czułym punktem jest idea zakochiwania się dzięki wnętrzu, a nie aparycji.

Jednak największym paradoksem tego programu jest to, że chociaż idealnie obrazuje, że we współczesnym randkowaniu największym deficytem nie jest sama miłość, ale szczera rozmowa i tajemnica, to i tak nawet największa więź emocjonalna nie zawsze wygra z fizyczną atrakcyjnością.

Miłość nie jest ślepa. Jest przebodźcowana

W świecie współczesnych randek poznanie drugiej osoby nigdy nie było tak łatwe – i jednocześnie tak trudne. Kilka minut spędzonych w sieci i dowiesz się, jak ktoś wygląda, gdzie spędził ostatni urlop, czego słucha na Spotify, czy ma zwierzę, na kogo oddał głos w ostatnich wyborach, czy ma i jakie ma hobby, a także podejrzysz jego codzienność, którą postuje na Instagramie czy TikToku.

Zauważ jednak, że to wszystko może być pułapką, bo w internecie każdy może być nie tyle sobą, ale tym, kim chciałby być. Wniosek? Im więcej danych otrzymujesz na talerzu, tym bardziej wszystko staje się skomplikowane i niepewne. Zwłaszcza, że całą wiedzę o drugiej osobie opierasz na domniemaniach i tak naprawdę jej nie poznajesz, ale budujesz swoje wyobrażenie na jej temat.

Właśnie dlatego programy typu “Love is Blind” wydają się takie interesujące i przyciągające. Z jednej strony to kolejne reality show, które ma wywoływać emocje, oparte na dramach i pośpiesznych zaręczynach. Ale z drugiej strony to doskonały eksperyment społeczny, który uderza w samo serce kultury randkowania w XXI wieku.

Założenie programu jest proste, ale też absurdalne jak na dzisiejsze standardy. Grupa singli poznaje się w specjalnych kapsułach oddzielonych ścianą. Mogą ze sobą rozmawiać godzinami, ale nie mogą się zobaczyć. Nie wiedzą, jak druga osoba wygląda, jaką ma mimikę czy gestykulację. Nie poznają sposobu ubierania i ogólnie stylu życia. Jedyne, na czym opierają swoje zainteresowanie, to tembr głosu, tematyka poruszana w rozmowach, tok myślenia i emocje, jakie wzbudzają w nich te szczątkowe informacje. Gdy uczestnicy poczują więź, mogą się zaręczyć i dopiero potem następuje pierwsze spotkanie.

Program stawia bardzo ważne pytanie: czy można zakochać się w ciemno? I chociaż na usta ciśnie się “Oczywiście!”, to odpowiedź wcale nie jest tak prosta.

Współczesne randkowanie zamieniło ludzi w profile

Spójrzmy na współczesną kulturę randkowania. Wystarczy szybko wpisać w Google, ile użytkowników ma Tindera. Na całym świecie jest ich około 50-80 milionów, a to tylko jedna aplikacja. Na rynku jest ich znacznie więcej.

To, co je łączy, to fakt, że wszystkie opierają się na szybkości i selekcji. Jedno zdjęcie i szybkie spojrzenie na opis zdecyduje, czy zrobisz swipe w prawo, czy w lewo. W kilka sekund oceniasz twarz, styl ubierania, ciało, estetykę samego zdjęcia i sposób prezencji. Zanim padnie w ogóle pierwsze pytanie w rozmowie, już zdążysz daną osobę sklasyfikować.

Nie jest to krytyka aplikacji randkowych. Sama znam kilka szczęśliwych par z Tindera. Żyjemy coraz szybciej, mamy coraz mniej czasu, a powstawanie takich rozwiązań jest nam zwyczajnie na rękę. Tak naprawdę tego typu portale wcale nie stworzyły powierzchownej oceny drugiej osoby. One ją tylko zautomatyzowały i wpisały w algorytm.

“Love is Blind” w tym kontekście jest jak mocna kontra do całej kultury swipe’owania. Uczestnicy programu są wrzuceni w zupełnie obce dla nich realia i zostaje im odebrane podstawowe narzędzie do oceny potencjalnych partnerów: możliwość natychmiastowej oceny wizualnej.

To zmusza ich do tego, aby zaczęli ze sobą rozmawiać. I te rozmowy potrafią być naprawdę długie, wyczerpujące, pogłębione. To nie jest szybka wymiana wiadomości pomiędzy pobudką, wyjściem do pracy i pójściem na zakupy. Nie odpowiadają pół dnia później. Te relacje budowane są na podstawie spontanicznych odpowiedzi. Nie ma czasu na analizowanie tego, co chcesz powiedzieć. Nie ma czasu na ocenę, czy właśnie to chce usłyszeć druga osoba (chyba że jesteś typowym randkowym graczem i masz doskonale wyćwiczone wyczucie, ale takie osoby zazwyczaj i tak nie odnoszą sukcesów w programie, bo szybko zostają zdemaskowane).

Aby dobrze kogoś poznać, nie da się również prowadzić kilku relacji równocześnie. To nie apka, w której możesz na szybko rozmawiać z siedmioma osobami równocześnie. Musisz poświęcić swój czas i zaangażować się w dyskusję. Program pokazuje, że uczestnicy dokładnie to robią. Spędzają godziny na rozmowach o rodzinie, lękach, traumach, dzieciństwie, religii, opowiadają o swoich przekonaniach i dają wyraz swoim wartościom.

Paradoksalnie to nie fakt, że mają się zaręczyć po kilkunastu dniach takiej relacji, jest najbardziej nierealistyczny. Do tego przyzwyczaiły nas inne reality show. Najbardziej niewyobrażalne jest właśnie to, że uczestnicy, mimo tego, jak wygląda w realnym świecie randkowanie, nadal są w stanie poświęcać sobie tak dużo uwagi.

Właśnie to tak działa na widzów. Budzi w nich zaangażowanie, również emocjonalne, i zostawia z odcinka na odcinek z coraz większą ciekawością: czy to naprawdę może się udać?

Koniec intrygujących tajemnic

Wcale nie tak dawno randkowanie opierało się w dużej mierze na stopniowym odkrywaniu drugiej osoby. Musiało minąć trochę czasu, zanim można było uznać, że poznało się kogoś naprawdę dobrze, a każda rozmowa odsłaniała coś nowego.

Poznawanie drugiej połówki w sieci sprawia, że jeszcze przed pierwszym spotkaniem masz zestaw gotowych odpowiedzi. Randkowanie przypomina bardziej scauting i research. Zanim spotkasz się z kimś na kawę, przeprowadzasz prywatny casting, który obejmuje poznanie zdjęć sprzed pięciu lat, ocenę byłych partnerów i prawdopodobnie dowiesz się nawet, do jakiej kawiarni się udacie, bo znajdziesz informację o jego ulubionej miejscówce na profilu w mediach społecznościowych.

Oznacza to koniec tajemnic. Relacje stają się przewidywalne. Oczywiście daje to nam poczucie większej kontroli, ale z drugiej strony całkowicie ogranicza poczucie intrygującego napięcia i ciekawości.

Współczesna kultura prawie całkowicie wyeliminowała element niewiedzy, a program “Love is Blind” jest w tym kontekście niesamowicie odświeżający. Uczestnicy nie wiedzą, czy druga osoba jest niska, czy wysoka, czy jest ekstrawertyczna, a może nieśmiała... Zaczyna pracować wyobraźnia, a nasz umysł potrzebuje dostarczenia informacji.

I właśnie tutaj pojawia się najciekawszy aspekt programu: ludzie zaczynają zakochiwać się nie tyle w drugiej osobie, ile w przestrzeni, którą wokół niej tworzą. Tembr głosu nagle staje się bardziej intymny, znaczenie ma cisza, głębszy oddech, drżenie wymawianych słów. Uczestnicy zwracają uwagę na detale, które w rzeczywistym świecie umknęłyby bardzo szybko albo byłyby nieistotne w kontekście oceny potencjalnego partnera. Atrakcyjność zaczyna rodzić się z uwagi i szczegółów.

Przywrócenie idei intymnej rozmowy

Nie każdy match z programu okaże się sukcesem. Jedną z kultowych par show jest Lauren Speed-Hamilton i Cameron Hamilton (uczestnicy 1. edycji amerykańskiej wersji), których relacja rozkwitła i stała się niesamowicie trwała. Ich związek od początku wzbudzał sympatię widzów i nie chodziło wyłącznie o chemię czy atrakcyjność. Ich więź wydawała się spokojna, naturalna i oparta na autentycznym zainteresowaniu sobą nawzajem. Lauren i Cameron sprawiali wrażenie ludzi, którzy naprawdę chcą się słuchać.

To może brzmieć banalnie, ale właśnie ta banalność okazuje się dziś czymś wyjątkowym. W kulturze ciągłego rozproszenia pełna uwaga drugiej osoby staje się luksusem emocjonalnym. To, co przyciągnęło do siebie tę dwójkę uczestników i zdecydowało o ich sukcesie, to właśnie umiejętność szczerej rozmowy, która urosła do rangi intymnych zwierzeń. Ta para pokazała, że czasem do zbudowania trwałej relacji wystarczy rozmowa. Ale czy na pewno?

Czy da się zbudować trwałą relację bez wyglądu?

Tutaj jednak docieramy do jednego “ale”, a sam eksperyment pokazuje, że jego teza niekoniecznie jest słuszna w 100%.

Są pary, które z sukcesem przejdą przez cały czas trwania nagrań, jednak nawet one przechodzą najważniejszy moment próby w trakcie pierwszego spotkania. Owszem, uczestnicy budują silne więzi emocjonalne bez wcześniejszego widzenia się, ale pełna weryfikacja następuje w momencie pierwszego spotkania.

To spotkanie zawsze zmienia dynamikę relacji. Czasem pozytywnie, a czasem okazuje się totalnym fiaskiem. Program bardzo szybko obnaża coś, o czym ludzie niechętnie mówią wprost: atrakcyjność fizyczna nadal ma ogromne znaczenie, nawet jeśli chcemy wierzyć, że jest inaczej.

Najbardziej jaskrawym przykładem pozostaje relacja Shake Chatterjee i Deepti Vempati (uczestnicy 2. sezonu amerykańskiej edycji). W kapsułach ich więź rozwijała się dobrze. Rozmowy były intensywne, emocjonalne i pełne deklaracji. Problem pojawił się po spotkaniu twarzą w twarz.

Shake zaczął otwarcie mówić o braku fizycznego pożądania wobec Deepti, co spotkało się z ogromną krytyką wśród widzów. W mediach społecznościowych szybko został przedstawiony jako powierzchowny i narcystyczny. Sama Deepti przyznała nawet, że Shake dopuścił się wobec niej body shamingu.

Wszyscy chcemy wierzyć, że "liczy się wnętrze". Jednocześnie większość ludzi wie z własnego doświadczenia, że emocjonalna bliskość nie zawsze automatycznie generuje pożądanie. Problem polega na tym, że społecznie dużo łatwiej jest mówić o potrzebie emocjonalnego bezpieczeństwa niż o fizycznej atrakcyjności.

Z jednej strony widzowie kibicują idei miłości wykraczającej poza wygląd. Z drugiej program nie udowadnia, że wygląd nie ma znaczenia. Udowadnia raczej, że ludzie desperacko chcieliby, żeby miał mniejsze znaczenie niż ma w rzeczywistości.

Emocjonalna fantazja vs. rzeczywistość

Poleganie wyłącznie na rozmowach wcale nie uwalnia nas od pochopnej oceny drugiej osoby. Uczestnicy często zakochują się w jej wyobrażeniu. Ich zainteresowanie opiera się na niepełnym obrazie. W przypadku “Love is Blind” ten obraz tworzy wnętrze, a w przypadku aplikacji randkowych – aparycja.

Bez kontaktu wzrokowego i fizyczności bardzo łatwo stworzyć idealny obraz partnera. Głos staje się projekcją. Kilka dobrze poprowadzonych rozmów może uruchomić niezwykle silne poczucie emocjonalnej kompatybilności. A później pojawia się rzeczywistość.

Drobne codzienne nawyki, mowa ciała, energia obecności, sposób funkcjonowania, cykl dnia. To wszystko są elementy relacji, których nie da się całkowicie oddzielić od fizycznego doświadczenia drugiego człowieka.

Możemy zatem dojść do dość niekomfortowego wniosku: emocjonalna więź i fizyczna chemia to nie są przeciwieństwa. Nie da się ich rozdzielić, a o sukcesie decyduje połączenie jednego z drugim. Kiedy na siłę je rozdzielamy, zaczyna nam brakować bardzo ważnego elementu układanki. I właśnie to sprawia, że “perfect match” przechodzi nam koło nosa, niezauważony.

Czytaj także: