Neurologpeda dla dziecka - kiedy trzeba iść fot. Adobe Stock

Neurologopeda - kiedy udać się do tego specjalisty?

Pierwszy wyraz, który ma znaczenie (np. mama, tata), dziecko powinno wypowiedzieć między 6. a 20. miesiącem życia. Jeśli tak się nie stało, należy udać się do neurologopedy dziecięcego, który za pomocą stymulacji mózgu dziecka i ćwiczeń, pomoże maluchowi mówić.
Edyta Liebert / 13.10.2020 10:55
Neurologpeda dla dziecka - kiedy trzeba iść fot. Adobe Stock

Wskutek różnego rodzaju uszkodzeń neurologicznych, może dojść do zaburzenia funkcji mowy. W diagnozie i terapii tego typu problemów pomogą specjaliści z dziedziny logopedii – neurologopedzi dziecięcy. 

Czym zajmuje się neurologopeda

Neurologopedia zajmuje się terapią zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią na afazję, dysfazję, anartię, dyzartię, dysologię, porażenie mózgowe, autyzm czy mutyzm, ale nie jest terapią samą w sobie. Błędnie uważa się, że neurologopeda wspomaga mowę osób chorych psychicznie. Neurologopeda diagnozuje zaburzenia mowy i języka, wynikające z uszkodzeń w obrębie układu nerwowego.

Wiedza społeczeństwa na temat istotnej roli logopedy lub specjalistów, takich jak neurologopeda czy surdologopeda, jest niewielka. Niestety często bagatelizuje się przesłanki, sygnalizujące rodzący się problem, związany z mową. 

Kiedy należy iść do neurologopedy dziecięcego

Pierwszy wyraz, który coś znaczy, dziecko powinno wypowiedzieć już po 6., a maksymalnie w 20. miesiącu życia. Jeśli tak się nie dzieje, warto odwiedzić neurologopedę. Nie jest to jednak jedyna przesłanka do szukania neurologopedy dla dziecka.

Jeśli dwulatek czy trzylatek wcale nie mówi, mówi bardzo mało i niewyraźnie lub ma wadę wymowy, dobrze jest skorzystać z pomocy logopedy lub neurologopedy. Problemy mogą być – choć nie muszą – związane ze zjawiskiem opóźnionego rozwoju mowy, jednak warto, by ustalił to specjalista – mówi dr Justyna Leszka z Wyższej Szkoły Edukacji Integracyjnej i Interkulturowej w Poznaniu.

Sygnałem, że coś jest nie tak, mogą być kłopoty z jedzeniem – odmawianie przyjmowania pokarmów, trudności z gryzieniem, żuciem i przełykaniem, niechęć do twardych pokarmów.

Konsultacji z logopedą lub neurologopedą wymagają także te maluchy, u których można zaobserwować nadmierne ślinienie się i ciągle uchyloną buzię. Może mieć to związek z wiotkością żuchwy lub z dysfunkcją oddychania – nieprawidłowym, ustnym zamiast nosowym, torem przepływu powietrza – dodaje dr Justyna Leszka z WSEIiI.

Do grupy ryzyka należą także wcześniaki, dzieci z ciąży o nieprawidłowym przebiegu lub z trudnościami okołoporodowymi. Nie można także bagatelizować wcześnie zdiagnozowanego zaburzenia neurologicznego, zespołu genetycznego, zaburzenia ze spektrum autyzmu i widocznych opóźnień psychoruchowych.

Problemy z mową dotykają również osoby dorosłe. Jednym z nich jest afazja, która często pojawia się po urazie mózgu – udarze lub wylewie. Objawia się ona problemami z mówieniem, pisaniem, czytaniem, a nawet rozumieniem i liczeniem.

W takiej sytuacji aparat mowy jest sprawny, jednak traci się umiejętność ubierania myśli w słowa. Występują także trudności ze zrozumieniem tego, co mówią inni. Problem ten bardzo utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie i zawsze wymaga terapii.

Do neurologopedy dziecięcego wybierz się, jeśli dziecko:

  • nie mówi wyraźnych słów o konkretnym znaczeniu, a ma już ponad 20 miesięcy,
  • nie reaguje na swoje imię,
  • nie zwraca na ciebie (rodzica) uwagi, nie szuka kontaktu,
  • ma problemy z jedzeniem, odmawia przyjmowania pokarmów,
  • nie przybiera na wadze i nie akceptuje określonych konsystencji,
  • jest wcześniakiem lub było karmione sondą,
  • podejrzewasz autyzm, zespół Aspergera lub inne zaburzenia neurologiczne.

Terapia z neurologopedą dla dzieckafot. Adobe Stock

Diagnoza i terapia neurologopedyczna

Neurologopeda zajmuje się diagnozą i terapią zaburzeń mowy i języka, do których doszło w wyniku uszkodzeń w obrębie układu nerwowego. Diagnozę neurologopedyczną stawia się w oparciu o specjalistyczne testy, które są dostosowane do występujących zaburzeń.

Za ich pomocą ocenia się stopień i obszar problemu. Dla uzyskania pełnego obrazu przeprowadza się także wywiad z pacjentem i jego rodziną, a także analizuje się dokumentację medyczną – mówi dr Justyna Leszka.

W leczeniu neurologopedycznym kluczowym elementem jest czas. Neurologopedę dla dziecka można znaleźć na oddziale neurochirurgii, w poradniach przyklinicznych, szpitalach i poradniach psychiatrycznych lub ośrodkach rehabilitacyjnych, również w ramach NFZ. Specjaliści z tej dziedziny współpracują również z poradniami foniatrycznymi, logopedycznymi oraz przedszkolami i szkołami, w których znajdują się dzieci między innymi z mózgowym porażeniem dziecięcym.

Nieodzownym elementem jest stymulacja procesów poznawczych, takich jak słuch, dotyk i wzrok. Kładzie się także nacisk na ćwiczenie pamięci, myślenia, orientacji przestrzennej, umiejętności skupienia uwagi i koncentracji. Istotnym elementem terapii jest też proces reedukacji pisania i czytania.

Im wcześniej wykryje się wadę, tym szybciej można podjąć skuteczną terapię, co daje większe szanse na sukces, jakim jest poprawa kondycji mowy. Terapia jest dostosowana do potrzeb i możliwości pacjenta. Zazwyczaj obejmuje stymulację nadawania i odbierania mowy. Dąży także do zautomatyzowania mowy – najefektowniejsza jest metoda ciągłego powtarzania, nazywania wszystkich widzianych przedmiotów, prowadzenie dialogu i ćwiczenie mowy opowieściowej- komentuje dr Justyna Leszka. 

Pamiętaj - nie lekceważ nawet drobnych objawów i sygnalizuj je pediatrze. Możesz też szukać neurologopedy dla dziecka na własną rękę, konsultować się z terapeutą integracji sensorycznej. W przypadku dziecka, warto zawsze pójść do lekarza o ten jeden raz za dużo.

Zobacz także: Jak pomóc dzieciom z zaburzeniami mowyĆwiczenia logopedyczne dla dzieci