„Syn ma 35 lat i jest dla nas darmozjadem. Twierdzi, że dorosłe życie jest dla niego zbyt trudne”

Michał ma trzydzieści pięć lat i nadal mieszka z nami. Nie pracuje, nie ma partnerki, nie ma planów. Siedzi całymi dniami w swoim pokoju, z zasłoniętymi roletami, słuchawkami na uszach. Mówi, że życie go przerasta, że nie umie być dorosły. A ja? Ja próbuję to zrozumieć. Naprawdę próbuję. Tylko że coraz trudniej mi nie czuć żalu. I zmęczenia.

Stefan, mój mąż, z początku go bronił. Potem próbował przemówić mu do rozsądku. Teraz tylko wzdycha ciężko, zaciska zęby i unika Michała jak ognia. Przestali rozmawiać. Czasem tylko rzuci mu pod nosem: – Pasożyt. Udaję, że nie słyszę, ale przecież słyszę wszystko. Tak samo jak czuję to napięcie, które zżera nas od środka.

Wczoraj, wieczorem, spróbowałam z Michałem porozmawiać. Usiadłam obok, podałam mu herbatę, tę z cytryną, którą kiedyś tak lubił.

– Michaś… może poszukasz jakiejś pracy? Choćby na pół etatu?

Spojrzał na mnie zmęczonym wzrokiem.

– Mamo, ty nic nie rozumiesz. Ja się po prostu do życia nie nadaję.

Nie odpowiedziałam. Bo co miałam powiedzieć? Że mnie też to wszystko zaczyna przerastać?

Mąż się denerwował

– I co, znowu cały dzień w piżamie? – rzucił Stefan przy kolacji, nie patrząc na Michała.

– A co ci do tego? – odburknął syn, wpychając widelec w ziemniaki.

– Może to, że żerujesz na nas jak darmozjad? Ile można?!

– Stefan! – warknęłam ostrzegawczo, ale było już za późno.

Michał odsunął talerz z takim impetem, że aż sztućce zadzwoniły o blat.

– Nigdy nie chciałem tak żyć! – krzyknął. – Nigdy nie prosiłem się na ten świat!

Zamarłam. Stefan zbladł.

– Co ty właśnie powiedziałeś? – wycedził mąż. Twarz miał jak z kamienia.

– To, co słyszałeś. Macie pretensje, że nie pracuję? A może trzeba było mnie nie robić?! – Michał podniósł się od stołu, odsunął krzesło i wybiegł z kuchni, trzaskając drzwiami.

Zostaliśmy sami. Siedzieliśmy w ciszy, wpatrzeni w talerze, których już nikt nie ruszał.

– Przesadziłeś – powiedziałam cicho.

Stefan milczał.

– Słyszysz? – dopytywałam. – Dlaczego nic nie mówisz?

W końcu spojrzał na mnie. Był blady jak ściana.

– On… powiedział coś, co kiedyś… mniejsza. Zostawmy to.

– Co masz na myśli? – poczułam niepokój, który rozlał się po mnie jak zimna woda.

– Naprawdę, nie teraz – uciął i wyszedł z kuchni.

Zostałam sama. W głowie dudniły mi słowa Michała. Dlaczego te zdania tak poruszyły Stefana?

Próbowałam rozmawiać z synem

Podeszłam do Michała wieczorem. Siedział w swoim pokoju przy biurku, udając, że coś przegląda w komputerze. W słuchawkach leciała jakaś ambientowa muzyka, cicha, duszna. Stałam chwilę w progu, zanim mnie zauważył.

– Możemy pogadać?

– Znowu? – jęknął, ale zdjął słuchawki.

– Chciałabym tylko zrozumieć, Michał. Powiedz mi, co się dzieje naprawdę. Bo wiem, że to nie tylko lenistwo. Coś cię męczy. Od lat.

Westchnął i spojrzał w bok.

– Ty też nic nie rozumiesz.

– To mi wytłumacz.

– Nic. Nieważne.

– Michał… proszę.

Wstał nagle i podszedł do okna. Zaciągnął mocniej zasłonę, jakby światło z ulicy go raziło.

– Od dziecka czułem, że tu nie pasuję – powiedział po chwili.

Zamarłam.

– To znaczy?

Odwrócił się do mnie. Twarz miał zamkniętą, obcą.

– Za dużo pytań, mamo. Za późno.

Wyszedł z pokoju. Stałam jak słup soli, ze ściśniętym gardłem. Jego słowa wwiercały mi się w głowę.

Mąż był stanowczy

Obudziły mnie głosy. Najpierw myślałam, że Michał znowu ogląda coś na telefonie i śmieje się sam do siebie, jak zwykle, kiedy siedzi do nocy w salonie. Ale to nie był śmiech. To była rozmowa. Cicha, ściskana gardłem. Stefan i Michał. Wyszłam boso z sypialni.

– Musisz wreszcie coś zrobić – syknął Stefan. – Trzydzieści pięć lat, Michał. Trzydzieści pięć… i dalej nic.

– Nic, bo nie chcę – odburknął Michał. – A ty tylko umiesz wymagać.

– Wymagać?! Ja już nawet nie wymagam. Ja błagam, żebyś przestał być pasożytem! Mieszkasz tu jak panisko. Żresz, śpisz, obrażasz się, że świat ci nie pasuje…

– To się odczep – Michał przerwał ostro. – Ja się nie wyprowadzę. Nie będę tyrał jak niewolnik.

Zrobiło mi się gorąco. Weszłam do salonu. Obaj zamarli.

– Co tu się dzieje? – zapytałam. – O czym wy gadacie po nocach?

Stefan zacisnął szczękę.

– O tym, że twój syn nie ma zamiaru nic ze sobą zrobić. I że ja już nie dam rady udawać, że wszystko jest normalne.

Michał oparł się o ścianę, ręce skrzyżował na piersi. Jakby to on był ofiarą.

– A ty zawsze go bronisz, mamo – powiedział z pogardą. – Zawsze.

– Ja cię nie bronię… ja próbuję nas utrzymać razem – wyszeptałam.

– To utrzymuj – uśmiechnął się krzywo. – Bo ja nigdzie nie idę.

Stefan uderzył dłonią w stół tak mocno, że aż podskoczyła szklanka.

– Dwa miesiące. Albo praca, albo wynocha.

Michał spojrzał na niego jak na obcego.

– Spróbuj mnie wyrzucić. Zobaczymy, kto kogo bardziej znienawidzi.

Wtedy zrozumiałam, że w tym domu już nie ma rodziny. Jest tylko konflikt, który dopiero się rozkręca.

Byliśmy sobą rozczarowani

Nie spałam ani minuty. Michał zamknął się w pokoju i słyszałam, jak wali w klawiaturę, potem coś przewraca, potem znowu cisza. Stefan nie wrócił do sypialni. Rano znalazłam go śpiącego na fotelu w salonie.

– Porozmawiam z nim – powiedziałam. – Ale spokojnie.

Stefan tylko kiwnął głową. Był zmęczony. Zaparzyłam kawę i zapukałam do drzwi Michała. Nie odpowiedział. Weszłam sama. Leżał w łóżku, w dresie, pod kocem. Na twarzy miał wypisaną obojętność, taką zimną, wyćwiczoną.

– Michał, możemy pogadać?

– A po co?

– Bo chcę zrozumieć.

– Nie ma czego rozumieć. Ojciec mnie nienawidzi. Ty to przykrywasz pierzynką, że „wszystko się ułoży”. A ja po prostu nie pasuję do waszego życia.

– Nie o to chodzi…

– Nie? – spojrzał mi prosto w oczy. – Od kiedy mam pamięć, jestem rozczarowaniem. Nie takim synem miał być. Nie tak miał wyglądać mój dorosły świat.

– Ale my cię kochamy, Michał.

– Nie. Wy mnie znosicie. Z litości. Jak się znosi starego psa, którego szkoda wyrzucić z budy.

Zabolało. Bardziej niż bym się spodziewała.

– Ja... – głos mi się załamał. – Ja po prostu nie wiem, jak ci pomóc.

– Bo już za późno. Całe życie słyszałem, że mam być kimś. A ja jestem nikim. I już tak zostanie.

– Michał…

– Dajcie mi chociaż święty spokój. Tylko to jeszcze mam.

Wyszłam. Stefan czekał przy drzwiach, ale nie zadał żadnego pytania.

Nie wiem, co będzie dalej

Michał wyszedł z pokoju dopiero kolejnego dnia. W brudnej koszulce, z tłustymi włosami, jakby nie widział łazienki od tygodnia. Zajrzał do kuchni, spojrzał na mnie jak na mebel i wyjął mleko prosto z lodówki.

– Michał… – odezwałam się ostrożnie. – Możemy porozmawiać?

– O czym? Że jestem pasożytem? Że czas się ogarnąć? To już wiem.

– Nie o tym. O tobie. Tylko o tobie.

Usiadł. Niechętnie. Ale usiadł.

– Kiedy ostatni raz byłeś na zewnątrz? – zapytałam.

Wzruszył ramionami.

– Po co?

– Na spacer, Michał. Do ludzi. Do świata.

– Tam mnie nie chcą – burknął. – Wiesz, jak się patrzą, jak słyszą, że mam 35 lat i nie pracuję?

– A myślisz, że ja się nie wstydzę?

Spojrzał na mnie z ukosa. Jakbym go uderzyła.

– To może przestań się wstydzić i mnie wywal, co? Tata już zaczął.

– Ja nie chcę cię wywalać – powiedziałam cicho. – Ja chcę, żebyś żył. Prawdziwie.

Milczał. W końcu odezwał się głosem tak cichym, że ledwo go usłyszałam:

– A jeśli ja nie umiem? Jeśli już tak długo tu siedzę, że wszystko poza tym domem mnie przeraża?

Przełknęłam ślinę. To było więcej niż kiedykolwiek przyznał.

– To ja z tobą pójdę. Gdziekolwiek chcesz. Nawet jakby to miało być tylko do sklepu. Byle nie odwracać się od wszystkiego.

Popatrzył na mnie długo. I pierwszy raz od miesięcy nie miał w oczach agresji. Tylko wstyd. I ból.

– Wiem, że was zawiodłem – szepnął. – Ale ja też siebie zawiodłem.

– Michał… – sięgnęłam po jego rękę. Nie cofnął jej.

I tak siedzieliśmy. Mama i syn, dwie zagubione osoby przy kuchennym stole. Ale może od tego właśnie się zaczyna?

Halina, 62 lata

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: