„Po rozwodzie zrozumiałam, jak bardzo byłam zależna od mojego eksmęża. W wieku 55 lat muszę się nauczyć życia na nowo”

Był czwartek. Wojtek wrócił z pracy później niż zwykle, co w ostatnich miesiącach stało się normą. Projekty, nadgodziny – łykałam te wymówki jak pelikan, bo przecież byliśmy dobrym małżeństwem. Stabilnym.

Odszedł do młodszej

Gdy wszedł do salonu, nie pachniał biurem. Nie pachniał zmęczeniem. Pachniał nią. Nie musiałam pytać. Jego ciało mówiło wszystko – unikał mojego wzroku, nerwowo poprawiał krawat, który rano sama mu wiązałam.

– Musimy porozmawiać – powiedział.

Usiadł na brzegu fotela, jak gość we własnym domu. I wtedy to z siebie wyrzucił. Że to trwa od roku. Że to Paulina z działu marketingu, dwadzieścia lat młodsza, z energią, której ja rzekomo już nie miałam. Że on nie czuje już tego żaru i zasługuje na szczęście.

Poczułam, jak krew odpływa mi z twarzy. Moje ciało weszło w tryb awaryjny. Jedyne, o czym mogłam myśleć, to absurdalny detal: kto teraz będzie płacił rachunki za prąd, skoro on zawsze to robił z poziomu swojej aplikacji? To był koniec mojego życia, jakie znałam.

Rozwód to nie jest po prostu podpisanie papierka. To jest wojna na wycieńczenie, w której amunicją są twoje wspomnienia, intymne sekrety i wyciągi z konta bankowego. Wojtek, ten sam, który przysięgał mi miłość do grobowej deski, nagle zamienił się w bezwzględnego negocjatora.

– Dom jest za duży dla ciebie – mówił podczas mediacji, nawet na mnie nie patrząc. – Powinniśmy go sprzedać. Paulina i ja szukamy czegoś w centrum.

Zostałam sama

On planował przyszłość z nową kobietą za pieniądze z naszego wspólnego dorobku, a ja walczyłam o to, żeby nie stracić dachu nad głową, w którym wychowała się nasza córka Ania. To był kolejny wątek tego dramatu. Ma 22 lata, studiuje w Krakowie. Kiedy jej powiedzieliśmy, a właściwie, kiedy ja jej powiedziałam, zapadła cisza.

– Mamo, ale dacie sobie radę, prawda? Jesteście dorośli – powiedziała z tą młodzieńczą naiwnością, która jednocześnie mnie rozczuliła i wkurzyła.

Nie, kochanie. Nie damy sobie rady. Ojciec buduje nowe gniazdo, a matka właśnie została zepchnięta z klifu. Ale nie powiedziałam jej tego. Matki chronią dzieci, nawet gdy same krwawią. Ostatecznie zostałam w domu. Wojtek wspaniałomyślnie zrzekł się swojej części w zamian za nasze oszczędności życia i samochód. Zostałam z murami, kredytem do spłacenia i pustką, która echem odbijała się od ścian.

Nigdy nie zapomnę pierwszej nocy po jego ostatecznej wyprowadzce. Zabrał swoje rzeczy – ubrania, książki, ekspres do kawy. Zostały puste wieszaki w szafie, które wyglądały jak szkielety. Zamknęłam drzwi na wszystkie zamki. Dom, który zawsze wydawał mi się przytulną przystanią, nagle stał się wrogi. Każdy trzask podłogi brzmiał jak włamanie. Każdy szum w rurach jak szept.

Byłam bezradna

Usiadłam na kanapie. Telewizor był wyłączony. Cisza dzwoniła mi w uszach. Przez 25 lat byłam przyzwyczajona do dźwięków jego obecności – kaszlu, szurania kapciami, dźwięku wiadomości w telefonie, meczu w tle. Teraz? Nic. Absolutna, przerażająca nicość.

Wtedy uderzyła mnie panika. Co ja teraz zrobię? Kim ja jestem? Przez lata byłam żoną Wojtka, mamą Ani. Pracowałam w bibliotece miejskiej – praca spokojna, ale mało płatna. Wojtek był tym, który zarabiał prawdziwe pieniądze, który ogarniał ubezpieczenia, przeglądy auta, naprawy. Ja dbałam o ciepło domowego ogniska. Tylko że ognisko zgasło, a ja zostałam na mrozie bez zapałek.

Kryzys nadszedł szybciej, niż myślałam, i to z najmniej oczekiwanej strony. Dwa tygodnie po rozwodzie zepsuł się piec gazowy. Woda pod prysznicem była lodowata. Stałam naga w łazience, trzęsąc się z zimna, i patrzyłam na ten piecyk jak na statek kosmiczny. Migające czerwone światełka nic mi nie mówiły. Zawsze, gdy coś takiego się działo, wołałam: „Wojtek, coś pika!”. I on to naprawiał.

Sięgnęłam po telefon, żeby do niego zadzwonić. Wybrałam numer, palec zawisł nad zieloną słuchawką. I wtedy do mnie dotarło. Nie mogę do niego zadzwonić. On teraz bierze prysznic z Pauliną. On nie jest już moim pogotowiem technicznym.

Nie miałam nikogo

Usiadłam na zimnych kafelkach i rozpłakałam się jak mała dziewczynka. Jak mogłam pozwolić, by przez tyle lat stać się tak zależną od drugiego człowieka? W końcu, po godzinie szlochania, wzięłam się w garść. Znalazłam numer do serwisu. Pan przyjechał, spojrzał na mnie z politowaniem i naprawił usterkę w pięć minut. Zapłaciłam 300 złotych, które miały być na zakupy spożywcze na cały tydzień. To była pierwsza lekcja nowej ekonomii: bycie singlem jest drogie.

Rozwód to nie tylko rozpad małżeństwa. To rozpad całego ekosystemu towarzyskiego. Przez lata mieliśmy naszych znajomych. Pary. Jeździliśmy razem na narty, robiliśmy grille. Miesiąc po rozstaniu zadzwoniła do mnie Kaśka, moja rzekoma przyjaciółka.

– Słuchaj, Olga… robimy w sobotę urodziny Jacka.

– Jasne, chętnie wpadnę, muszę wyjść do ludzi – odpowiedziałam z nadzieją.

– No właśnie… – Kaśka zawiesiła głos. – Bo wiesz, Jacek zaprosił Wojtka. I on przyjdzie z tą nową. Nie chcemy kwasu. Może umówimy się na kawę w tygodniu? Tylko my dwie?

Zrozumiałam. Zostałam skreślona z listy gości. Nikt nie chce patrzeć na porzuconą żonę, gdy obok kwitnie nowe szczęście byłego męża. To psuje atmosferę. Przypomina innym, że ich związki też mogą się rozpaść.

Czułam się obco

Wybrałam się wtedy sama do kina. Myślałam, że to będzie akt niezależności. Ale kiedy weszłam na salę, zobaczyłam same pary. Całowali się, trzymali za ręce. Czułam się jak intruz. Wyszłam w połowie seansu, dławiąc się łzami w ciemności.

Wracając do domu tamtego wieczoru, stanęłam przed wielkim lustrem w przedpokoju. Zapaliłam ostre światło. Co zobaczyłam? Kobietę w średnim wieku. Zmarszczki wokół oczu, które kiedyś nazywałam liniami śmiechu, teraz wyglądały jak pęknięcia na starej wazie. Skóra na szyi straciła elastyczność. Kilka siwych włosów przy skroniach, których nie zdążyłam pofarbować.

Porównałam się w myślach do Pauliny. Była wszystkim, czym ja już nie byłam. Czy to dlatego mnie zostawił? Bo moje ciało się zmieniło? Bo grawitacja zaczęła wygrywać? Ta myśl była jak trucizna.

Zima przyszła szybko i brutalnie. Pewnego wieczoru, wracając z pracy, wpadłam w poślizg na podjeździe. Samochód uderzył lekko w słupek ogrodzenia. Nic wielkiego się nie stało, tylko zarysowany zderzak, ale auto ugrzęzło w zaspie.

Wyciągnął do mnie dłoń

Silnik wył, koła buksowały. Byłam zmęczona, głodna i zmarznięta. Wyszłam z auta i zaczęłam kopać w oponę, krzycząc z bezsilności. Przeklinałam Wojtka, przeklinałam śnieg, przeklinałam swoje życie.

– Pani Olgo? Wszystko w porządku?

Odwróciłam się. Za płotem stał mój sąsiad. Wdowiec, koło sześćdziesiątki. Zawsze mówiliśmy sobie tylko „dzień dobry”.

– Nie, nic nie jest w porządku! – warknęłam, a potem znowu wybuchnęłam płaczem.

To było żenujące. Wyłam przy obcym facecie na środku ulicy. Sąsiad nie powiedział ani słowa. Poszedł do garażu, przyniósł łopatę i linkę holowniczą. W dziesięć minut wyciągnął moje auto.

– Proszę wejść do środka, zaparzę herbaty – powiedział łagodnie, gdy już zaparkowałam. – Wygląda pani, jakby potrzebowała pani czegoś ciepłego.

Wahałam się. Ale wizja pustego, zimnego domu była tak przytłaczająca, że się zgodziłam.

Jego kuchnia była inna niż moja. Mniejsza, trochę zagracona, ale… ciepła. Pachniało cynamonem. Okazało się, że Piotr piecze ciasta. Jego żona zmarła trzy lata temu.

– Najgorsze są wieczory, prawda? – zapytał, stawiając przede mną kubek z parującą herbatą.

Sprzedałam dom

Spojrzałam na niego zaskoczona.

– Tak. Wieczory są piekłem.

– To minie – powiedział. – Nie szybko, ale minie. Człowiek uczy się żyć z ciszą. A potem uczy się ją wypełniać własną muzyką.

Rozmawialiśmy przez dwie godziny. O niczym wielkim. O pogodzie, o polityce, o przepisach na szarlotkę. Ale po raz pierwszy od miesięcy nie czułam się oceniana. Byłam po prostu człowiekiem, który pije herbatę z drugim człowiekiem.

W styczniu przyszło rozliczenie roczne i podwyżka czynszu. Moje konto świeciło pustkami. Alimenty na Anię płacił Wojtek, ale moje utrzymanie było na mojej głowie. Pensja bibliotekarki ledwo starczała na opłaty i jedzenie, a dom wymagał nakładów. Rynna odpadła. Dach przeciekał.

Zrozumiałam, że nie mogę tak dalej żyć. Że ten wielki dom, o który tak walczyłam, staje się moją trumną. Finansową i emocjonalną. Cyfry były bezlitosne. Byłam na minusie. Musiałam podjąć decyzję, która łamała mi serce. Wystawiłam dom na sprzedaż. Reakcja Wojtka była przewidywalna. Zadzwonił po raz pierwszy od miesięcy.

– Sprzedajesz? Jednak nie dałaś rady? – W jego głosie nie było troski, była satysfakcja.

– Nie – odpowiedziałam, czując dziwny spokój. – Po prostu nie potrzebuję już przestrzeni na twoje ego. Potrzebuję miejsca dla siebie.

Rozłączyłam się, zanim zdążył odpowiedzieć. Ręce mi drżały, ale po raz pierwszy poczułam iskierkę dumy. Sprzedaż poszła szybko. Kupiłam małe, dwupokojowe mieszkanie w bloku. Klatka dla ptaków w porównaniu do domu, ale było tylko moje.

Zaczęłam od nowa

Przeprowadzka była traumą. Musiałam wyrzucić 70% rzeczy. Stare meble, pamiątki, książki, które zbieraliśmy latami. Każdy przedmiot, który lądował w worku na śmieci, był jak odcinany kawałek ciała. Ale z każdym workiem czułam się też lżejsza. Pierwsza noc w nowym mieszkaniu była dziwna. Słyszałam sąsiadów za ścianą. Ktoś brał prysznic, ktoś się kłócił, pies szczekał. Nie było tej grobowej ciszy z domu. Było życie.

I wtedy stało się coś, czego się nie spodziewałam. Zaczęłam urządzać to miejsce. Kupiłam turkusową kanapę. Powiesiłam w oknach żółte zasłony. Na ścianie zamiast poważnych grafik zawisły plakaty z moich ulubionych starych filmów. Patrzyłam na to mieszkanie i po raz pierwszy od roku pomyślałam: „To wygląda jak ja”. Za namową koleżanki z pracy zainstalowałam aplikację randkową.

– Musisz kogoś poznać. Nie żeby od razu ślub, ale wyjść na kolację, poczuć się kobietą.

Mój profil był szczery. 50 lat, rozwódka, lubię książki. Pierwszy kandydat, Andrzej, 52 lata. Na zdjęciu wyglądał na zadbanego. W rzeczywistości przyszedł w poplamionym swetrze i przez godzinę opowiadał o swojej byłej żonie. Drugi, Krzysztof, okazał się szukać przygody na jedną noc, bo żona go nie rozumie. Uciekłam, zanim dopiliśmy kawę.

Stanęłam na nogi

Zrozumiałam wtedy ważną rzecz. Nie potrzebuję faceta, żeby naprawić swoje życie. Przez ostatni rok desperacko szukałam kogoś, kto wypełni pustkę po Wojtku. Ale tej pustki nie da się zasypać innym człowiekiem. Trzeba ją zarosnąć własnym życiem.

Minął rok i trzy miesiące od rozwodu. Czy jestem szczęśliwa? Nie wiem. Szczęście to duże słowo. Ale jestem spokojna. Nauczyłam się obsługiwać wiertarkę. Zaczęłam chodzić na kurs ceramiki. Poznałam tam Baśkę, kobietę w moim wieku, która też jest po przejściach. Mamy nową tradycję – w piątki pijemy wino i śmiejemy się z naszych byłych. Bez goryczy, raczej z politowaniem.

Spotkałam ostatnio Wojtka w centrum handlowym. Szedł z Pauliną. Ona wyglądała na zmęczoną, pchała wózek z małym dzieckiem. Wojtek wyglądał staro. Miał wory pod oczami, brzuch mu urósł. Nie było już tego biznesmena sukcesu. Był zmęczonym facetem po pięćdziesiątce z płaczącym niemowlakiem.

Zobaczył mnie. Zatrzymał wzrok na mojej nowej fryzurze, na moim płaszczu w kolorze fuksji. Skinął głową, jakoś tak niepewnie. Odkłoniłam się z uśmiechem i poszłam dalej. Nie poczułam bólu, nie poczułam zazdrości. Poczułam ulgę, że to nie ja pcham ten wózek. Że to nie ja muszę słuchać jego narzekania na pracę. Dziś wiem, że samotność to nie wyrok. To przestrzeń. I w końcu zaczynam ją meblować po swojemu.

Olga, 55 lat

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie prawdopodobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: