„Ojciec ma pretensje, że wnuki nie odwiedziły na Dzień Dziadka. Wcześniej nie odzywał się 2 lata”

Nigdy nie miałam z ojcem bliskiej relacji. Odkąd pamiętam, był oschły, nieprzewidywalny i często znikał z naszego życia bez słowa. Ostatni raz rozmawialiśmy dwa lata temu, kiedy w gniewie rzucił słuchawką, obrażony o coś zupełnie błahego. Nie szukał kontaktu. Nie zapytał, jak się czuję, jak mają się dzieci, czy w ogóle jeszcze o nim pamiętamy. Przyzwyczaiłam się do tej ciszy, do braku. Aż nagle, w Dzień Dziadka, telefon zadzwonił. Na ekranie – jego imię. Odruchowo odebrałam, nie spodziewając się, że usłyszę tyle żalu i pretensji.

Przyzwyczaiłam się do tego

Nie miałam siły ani ochoty ciągle rozdrapywać starych ran, więc kiedy ojciec przestał się odzywać, nie próbowałam go na siłę zatrzymać w naszym życiu. Dzieci też nie dopytywały. Kiedyś pytały o dziadka, dlaczego nie przychodzi na urodziny, czemu nie dzwoni, ale z czasem przestały. Uznały chyba, że skoro go nie ma, to nie jest aż tak ważny. I ja im na to pozwoliłam. Nie chciałam pielęgnować w nich żalu ani tłumaczyć decyzji dorosłego człowieka, który wybrał obrażenie się na własną rodzinę.

Mój mąż czasem zagadywał:

– Może byś zadzwoniła, zapytała, co u niego?

Kręciłam wtedy głową.

– Nie mam o czym z nim rozmawiać.

Nie wiedziałam, czy choruje, czy ma kogoś bliskiego. Zresztą… przez całe dzieciństwo to ja czułam się jak niechciany gość w jego świecie. Zawsze coś mu nie pasowało: moje oceny, moje decyzje, sposób, w jaki wychowuję dzieci. Więc ta cisza była jakimś dziwnym rodzajem spokoju. Nieprzyjemnego, ale znanego. Przestałam liczyć święta, które przeszły bez jednego telefonu. Po prostu uznałam, że on już zniknął – może nie fizycznie, ale z naszego życia na pewno.

Zadzwonił nieznany numer

Zadzwonił rano, kiedy pakowałam dzieci do szkoły. Numer miałam zapisany, choć dawno już myślałam, że przestał istnieć. Spojrzałam na ekran i przez moment tylko patrzyłam, jakby to był jakiś żart. Telefon wibrował, a ja nie wiedziałam, czy odebrać. Nie zdążyłam – rozłączył się. Odłożyłam go na blat, wróciłam do szykowania śniadania, ale nie potrafiłam przestać myśleć. Po chwili znowu zadzwonił. Tym razem odebrałam.

– No w końcu – warknął od razu. – Czy tak trudno się odezwać do własnego ojca?

Zamarłam na moment, zaskoczona tonem. Po tylu miesiącach ciszy, on zaczyna od pretensji?

– Dzień dobry – odpowiedziałam spokojnie. – Co się stało?

– A co się miało stać? Dzień Dziadka był wczoraj! I co? Ani telefonu, ani dzieci! Jakby dziadek w ogóle nie istniał!

Stałam w kuchni z telefonem przy uchu, z masłem w jednej ręce i kromką chleba w drugiej. Dzieci biegały po domu, kłócąc się o czapki, a ja słuchałam człowieka, który dwa lata milczał, a teraz wypomina mi brak życzeń. Nie wiedziałam, czy się śmiać, czy rzucić telefonem w ścianę.

Pretensje po latach ciszy

Siedziałam przy stole, próbując zachować spokój, podczas gdy ojciec wciąż powtarzał swoje żale. Dzieci w kuchni wciąż się krzątały, nieświadome napięcia. Czułam, że każda jego wymiana zdań z mojej strony powinna być wyważona, delikatna. Minęły dwa lata, a teraz pojawił się nagle, pełen pretensji, jakby zapomniał, że przez ten czas milczał. Chciałam powiedzieć coś ostrego, ale powstrzymałam się. Nie mogłam przypominać mu, ile straciliśmy przez jego decyzje i brak kontaktu. W końcu, gdy ton jego głosu zrobił się wyraźnie ostry, odpowiedziałam spokojnie:

– Rozumiem, że się gniewasz, ale przez dwa lata nikt z nas nie wiedział, czego od nas oczekujesz.

Zamilkł na chwilę. Może zaskoczyło go, że nie odpowiadam natychmiast emocjami, może nie spodziewał się, że ja też mam swoje granice.

– Granice? – prychnął. – Dzieci powinny pamiętać o dziadku!

– Tak, powinny, ale też pamiętać o tym, że dziadek dwa lata nie dawał znaku życia – odparłam, starając się, by głos nie drżał.

Z drugiej strony telefonu czułam gniew i rozczarowanie. Dzieci nie powinny wchodzić w dorosłe spory, a jednak teraz musiałam ich bronić. W końcu poczułam, że rozmowa zmierza do punktu, w którym albo wyjaśnimy, albo wszystko skończy się kolejnym zamknięciem się w milczeniu.

Nie tego się spodziewał

Słuchałam ojca w milczeniu, starając się nie reagować emocjonalnie. Z jednej strony czułam w sobie irytację, bo nagle przypomniał sobie o Dniu Dziadka, po tym jak przez dwa lata nie dawał znaku życia. Z drugiej – wiedziałam, że dzieci nie powinny widzieć mojej złości, choć były ciekawskie, słysząc ton rozmowy przez drzwi kuchni.

– Może powinniśmy się spotkać w innym terminie – powiedziałam ostrożnie. – Mam mnóstwo pracy.

– Spotkać się? Teraz? Dzieci nie pamiętają o dziadku, bo nikt im tego nie wytłumaczył! – odpowiedział głosem, w którym czułam żal i pretensję.

Zrobiło mi się żal. Nie chciałam, żeby dzieci miały poczucie winy, ani żeby ojciec wykorzystał swoje pretensje do manipulacji. Zdecydowałam się więc na szczerość.

– Dwa lata nic się nie działo. Dzieci nie miały okazji, żeby cię poznać. Teraz ich przygotowanie do szkoły, obowiązki, sprawy codzienne – powiedziałam powoli. – To nie jest wymówka, tylko rzeczywistość. Nie można oczekiwać, że nagle wszystko nadrobimy w jeden dzień.

Przez chwilę w słuchawce panowała cisza. Poczułam, że dotarło do niego, że jego pretensje są nieco spóźnione, że nie można wymagać natychmiastowego „naprawienia” dwóch lat milczenia.

Dzieci go nie pamiętają

Dzieci weszły do kuchni kilka minut po mojej rozmowie z ojcem. Czułam, jak w powietrzu wisi napięcie. Nie chciałam, żeby poczuły się winne ani żeby obarczyć je poczuciem obowiązku wobec dziadka, który przez dwa lata ich praktycznie nie znał. Usiadły przy stole, patrząc na mnie z ciekawością, a ja zmusiłam się do uśmiechu, choć serce biło szybciej.

– Słuchajcie, dziadek zadzwonił dzisiaj – powiedziałam spokojnie. – Chciał, żebyście mu złożyli życzenia z okazji Dnia Dziadka.

Dzieci spojrzały na mnie jak na kogoś dziwnego. Nie pamiętały go prawie wcale.

– A kto to jest? – zapytała córka, marszcząc brwi.

– Nie pamiętam… – dodał syn.

Nie mogłam nie uśmiechnąć się lekko. Wiedziałam, że teraz to ja będę decydować, jak wprowadzić ojca z powrotem do naszego życia.

– To człowiek, który jest dla mnie ojcem. Dla was… dziadkiem. Może spróbujemy go poznać lepiej, jeśli chcecie.

– Możemy zadzwonić? – zapytała córka ostrożnie.

– Tak, możemy spróbować – odparłam, czując ulgę.

W tym momencie pojęłam, że prawdziwa trudność nie leżała w telefonie ani w pretensjach ojca, lecz w tym, by dzieci miały własny wybór i nie powtarzały cudzych żali. To one decydowały, czy będą pamiętać, czy nie.

Czasu nie da się cofnąć

Rozmowa z ojcem uświadomiła mi, jak trudne jest naprawianie relacji po latach milczenia. Nie można cofnąć czasu, nie można odrobić wszystkich straconych chwil. Wiedziałam, że pretensje, które kierował do mnie i dzieci, wynikały z samotności i poczucia odrzucenia, ale nie mogłam też udawać, że te dwa lata nie minęły. Zrozumiałam, że teraz decyzje należą do nas – do mnie i dzieci – czy chcemy wpuścić go z powrotem do naszego życia, czy pozostawić na uboczu, chroniąc spokój i rutynę, którą udało nam się zbudować.

Dzieci patrzyły na mnie ciekawie, nie do końca rozumiejąc całą sytuację. Poczułam odpowiedzialność, że to ode mnie zależy, jak będą postrzegać dziadka, czy jako kogoś ważnego, czy jako postać z przeszłości, której prawie nie znają. Odpowiedziałam im spokojnie, że możemy spróbować budować relację krok po kroku, bez pośpiechu, bez nacisku.

W tym momencie zrozumiałam, że życie jest pełne nieprzewidywalnych powrotów, a czas, który przepadł, nie da się odzyskać, ale można tworzyć nowe wspomnienia, uczyć się wybaczać i decydować świadomie, kogo chcemy mieć blisko siebie. To od nas zależy, czy milczenie przez lata stanie się przepaścią, czy początkiem czegoś nowego.

Gabriela, 39 lat

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: